VI SA/Wa 641/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w R. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów badania oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej także: Prezes UOKiK) – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada nr [...] zobowiązującą przedsiębiorstwo "S." sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w R. (dalej też "Spółka") do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze [...], niespełniającego wymagań jakościowych. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r. poz. 267 z póxn. Zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1, art. 24 ust. 1, 4 i 5 w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (Dz. U. Nr 169, poz. 1200 ze zm. - dalej "ustawą o jakości paliw"). Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2014r. na stacji paliw w R., przy ul. [...], inspektorzy reprezentujący [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej pobrali do badania z partii liczącej 1792 litry próbki oleju napędowego, tj. próbkę numer [...] i próbkę numer [...] w ilości 4 i 0,8 litra każda (na podstawie protokołu pobrania próbek numer [...]). Badanie laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu – Państwowy Instytut Badawczy w [...] (sprawozdanie z badań nr [...]) wykazało, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełnia wymagań jakościowych określonych w obowiązującym w dniu kontroli § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 grudnia 2008r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (Dz.U. z 2013r., poz. 1058 – dalej : "rozporządzenie z dnia 9 grudnia 2008"), z uwagi na zaniżoną odporność na utlenianie, której wynik badania wyniósł 9,7 h, przy wymaganiach jakościowych minimum 20h. W toku kontroli w dniu [...] sierpnia 2014r. inspektorzy reprezentujący [...] WIIH, poinformowali stronę o wynikach przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego pobranego w dniu [...] sierpnia 2014r. o numerze [...], przekazali egzemplarz sprawozdania z badań oraz poinformowali o możliwości złożenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej. Przedsiębiorca nie złożył wniosku o zbadanie próbki kontrolnej numer [...]. Prezes UOKiK mając na względzie wyniki badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez akredytowane, niezależne laboratorium wszczął i przeprowadził postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] nakładającej na "S." sp. z o.o. sp. komandytowa z siedziba w R. obowiązek uiszczenia na rachunek UOKiK kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze [...], niespełniającego wymagań jakościowych, w wysokości 987 złotych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka wniosła o nieustalanie należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbek oleju napędowego. W treści przedmiotowego wniosku, Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko wskazując, że zaniżona wartość odporności na utlenianie oleju napędowego spowodowana jest błędami w badaniach w tym próbopobrania, przechowywania oraz zabezpieczenia próbki kontrolnej i może stanowić zdaniem Spółki, podstawę do uznania kontroli paliwa jako nierzetelnej ponieważ upływ czasu jaki minął od daty pobrania próbki do jej zbadania mógł spowodować zmiany parametrów jakościowych próbki. Spółka wyjaśniła również, że paliwo nabywa u jednego dostawcy, a w chwili kontroli w zbiorniku znajdowało się niewiele paliwa, co mogło oznaczać , że na dnie zbiornika znajdowały się resztki dodatków do biopaliwa. Spółka wskazała przy tym, że w jej ocenie paliwo spełniało normy, tym bardziej iż dostawca paliwa dysponuje certyfikatem jakości paliwa. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UOKiK decyzja z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na obowiązujące przepisy prawne oraz podniósł, że wadliwą jakość kontrolowanego paliwa potwierdziły badania laboratoryjne przeprowadzone przez akredytowane, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu – Państwowego Instytutu Badawczego w [...] (sprawozdanie z badań nr [...]), z których wynika, że oferowany w dniu kontroli olej napędowy (o numerze próbki [...]), nie spełniał wymagań jakościowych określonych w § 1 pkt 2 rozporządzeniem, z uwagi na zaniżoną odporność na utlenianie. Wynik badania wskazanej próbki na utlenianie wynosił 9,7 h, przy wymaganiach jakościowych minimum 20 h. Odnosząc się do treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i złożonych w nim zarzutów Prezes UOKiK wyjaśnił, że przepis art. 24 ust.1 ustawy o jakości paliw, w sytuacji gdy badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych, obliguje zarządzającego systemem do nałożenia na kontrolowanego w drodze decyzji, obowiązku uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Wskazał odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwego pobrania próbki, przechowywania pojemnika na próbki oraz niewłaściwego zabezpieczenia pojemnika z próbką, że w niniejszej sprawie próbki zostały pobrane do pojemników, które spełniały wymogi polskiej normy PN-EN 14275 pkt 4.1 tj. były to pojemniki jednorazowego użytku o pojemności ok. 4 l wykonane z materiału niezawierającego ołowiu – co wskazuje, że nie było możliwości zanieczyszczenia pojemnika innym paliwem. Organ wskazał również, że poboru prób dokonano zgodnie z wymogami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz.U.Nr 147, poz. 1189 – dalej "rozporządzenia z dnia 1 września 2009r.") oraz postanowieniami normy PN-EN ISO 3170 "Ciekłe produkty naftowe. Ręczne pobieranie próbek", na co wskazuje opis czynności dokonanych przed przystąpieniem do poboru próbek w protokole kontroli z dnia [...] sierpnia 2014r. oraz w trakcie pobierania próbek. Organ podkreślił przy tym, że kontrolę oraz poboru próbek dokonano w obecności Pana W. M. – prezesa spółki, który podpisał obydwa protokoły bez zastrzeżeń. Organ dodał przy tym, że w terminie 7 dni od podpisania protokołu nie zostały również wniesione uwagi i zastrzeżenia do protokołu (art. 20 ust. 1e i 2 ustawy o Inspekcji Handlowej). Odnosząc się do podnoszonej we wniosku kwestii niewielkiej ilości paliwa w zbiorniku podczas kontroli, co zdaniem Spółki mogło oznaczać, że na dnie zbiornika znajdowały się resztki dodatków do biopaliwa, organ wskazał, iż w dniu kontroli dystrybutor, z którego pobierano próbki, był czynny i dostępny dla konsumentów. W toku kontroli Spółka nie zgłaszała również, że w zbiorniku do którego był podłączony dystrybutor, znajduje się niewielka ilość paliwa i ma wątpliwości, czy nie jest ono zanieczyszczone resztkami dodatków biopaliwa, co mogłoby mieć wpływ na jakość oferowanego paliwa, a w konsekwencji również na wynik badań laboratoryjnych, które wykazały, że przedmiotowe paliwo nie spełnia wymagań jakościowych. Organ dodał również, iż jeżeli Spółka faktycznie miała wątpliwości co do możliwości zanieczyszczenia oleju napędowego resztkami dodatków do paliwa a jednocześnie oferowała ten olej konsumentom to należy uznać, że czyniła to z pełną świadomością. Organ podkreślił także, że na etapie pobierania próbek i po podpisaniu protokołu kontroli, nie kwestionowano sposobu ich pobierania jako niezgodnego z przepisami prawa. Nadto Spółka kwestionując wyniki badań próbki o nr [...] nie skorzystała z możliwości zbadania próbki kontrolnej o numerze [...]. Odnosząc się do stwierdzenia Spółki, iż dostawca paliwa dysponuje certyfikatami jakości paliwa organ wskazał, że nie podważa wiarygodności dokumentów, przedłożonych przez dostawcę paliwa (świadectw jakości). Nie podlegały one bowiem ocenie Prezesa UOKiK. Ocenie organu nie podlegało również paliwo w czasie transportu czy u producenta. Tym samym okoliczność, iż dostarczane na kontrolowaną stację paliw, paliwo posiadało świadectwa jakości, nie stanowi dowodu na to, że sprzedawane przez stację paliwo odpowiadało wymaganiom jakościowym i z tej racji kontrola paliwa podlega wyłączeniu. Istotne jest bowiem jakie paliwo kontrolowany sprzedaje a nie jakie kupuje. Organ w trakcie kontroli stwierdził natomiast że sprzedawane paliwo nie spełnia wymaganych norm. W skardze na powyższą decyzję "S." sp. z o.o. sp. komandytowa z siedzibą w R. (dalej : skarżąca lub Spółka), zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego tj. w szczególności art. 7 ust.1 pkt 1 , art. 12 ust1, art. 24 ust.1, 4, i 5 w zw. z art. 3 ust.1 ustawy o jakości paliw , poprzez przyjęcie iż zasadne było nałożenie na stronę obowiązku uiszczenia na rachunek UOKiK kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki oleju napędowego o numerze [...]. Podnosząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skarżąca podtrzymała wcześniejsze twierdzenia, że : -zaniżona wartość odporności na utlenianie oleju napędowego spowodowana jest błędami w badaniach (w tym próbopobrania, przechowywania, oraz zabezpieczenia próbki kontrolnej) i może stanowić, zdaniem skarżącej, podstawę do uznania kontroli paliwa jako nierzetelnej , ponieważ upływ czasu jaki minął od daty pobrania próbki do jej zbadania mógł spowodować zmiany parametrów jakościowych próbki; -paliwo nabywa zawsze u jednego dostawcy, a w chwili kontroli w zbiorniku znajdowało się niewiele paliwa, co mogło oznaczać, że na dnie zbiornika znajdowały się resztki dodatków do biopaliwa; -w ocenie strony paliwo spełniało normy, tym bardziej, iż dostawca paliwa dysponuje certyfikatami jakości paliwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz. U. z 2014r. poz. 1647 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm. – dalej: "p.p.s.a."). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o jakości paliw, paliwa transportowane, magazynowane, wprowadzane do obrotu oraz gromadzone w stacjach zakładowych powinny spełniać wymagania jakościowe, określone dla danego paliwa ze względu na ochronę środowiska, wpływ na zdrowie ludzi oraz prawidłową pracę silników zamontowanych w pojazdach, w tym ciągnikach rolniczych, maszynach nieporuszających się po drogach, a także rekreacyjnych jednostkach pływających. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zabrania się transportowania, magazynowania, wprowadzania do obrotu oraz gromadzenia w stacjach zakładowych paliw ciekłych niespełniających wymagań jakościowych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust 2 pkt 1 lub art. 6 ust. 3 ustawy. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 omawianej ustawy Minister Gospodarki wydał rozporządzenie z dnia 9 grudnia 2008 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw ciekłych (jt.:Dz. U. 2013, poz. 1058– dalej: "rozporządzenie z dnia 9 grudnia 2008r."). W myśl § 1 pkt 2 ww. rozporządzenia wymagania jakościowe dla paliw ciekłych - oleju napędowego stosowanego w pojazdach, ciągnikach rolniczych, a także maszynach nieporuszających się po drogach, wyposażonych w silniki z zapłonem samoczynnym, oznaczonego kodem CN 2710 19 41, określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, w którym określona jest m. in. minimalna odporność na utlenianie. W świetle powyższych przepisów oraz akt administracyjnych sprawy, zdaniem Sądu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, opierając się na wynikach badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez akredytowany, niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu – Państwowego Instytutu Badawczego w [...] prawidłowo stwierdził, że pobrana w dniu [...] sierpnia 2014r. próbka podstawowa oleju napędowego (nr [...]) nie spełniała wymagań jakościowych określonych w rozporządzeniu, z uwagi na zaniżoną odporność na utlenianie, której wynik badania wyniósł 9,7 h, przy wymaganiach jakościowych minimum 20h wynikających z załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 9 grudnia 2008r. Zgodnie z art. 24 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych określonych w ustawie, zarządzający zobowiązuje kontrolowanego, w drodze decyzji, do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Zarządzającym jest Prezes UOKiK (art. 12 ust.1 ustawy). Zgodnie z ust. 4 art. 24 zarządzający czyli Prezes UOKiK ustala wysokość należności pieniężnej, o której mowa w ust. 1, na podstawie faktury wystawionej przez kierownika akredytowanego laboratorium, w którym wykonano badania próbki, a w przypadku gdy badania próbki wykonano w laboratorium prowadzonym przez Inspekcję Handlową - na podstawie ustaleń kierownika tego laboratorium. Koszty badań wykonanych przez niezależne laboratorium Instytutu Nafty i Gazu – Państwowego Instytutu Badawczego w [...] ustalone zostały na podstawie szczegółowego załącznika nr 1 do faktury nr [...] z [...] sierpnia 2014r. (kopie znajdujące się w aktach – karta 40, 37). W ocenie sądu organ prawidłowo ustalił wysokość należności pieniężnej stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań próbki oleju napędowego (nr [...]) na podstawie w/w załącznika, w którym wymieniono koszty badań, za które została wystawiona zbiorcza faktura przez niezależne laboratorium. W tym miejscu należy również podkreślić, na co słusznie wskazywał organ, że z protokołu kontroli z dnia [...] sierpnia 2014r. (karta 18-20) oraz protokołu pobrania próbek z dnia [...] sierpnia 2014r. (karta nr 8-11) nie wynika aby skarżąca, w trakcie poboru lub w terminie 7 dni od ich dokonania, zgłosiła jakiekolwiek zarzuty co do sposobu pobrania próbek. Protokół został podpisany przez Prezesa skarżącej Pana W. M. bez żadnych uwag. Wobec powyższego zarzuty co do rzetelności pobrania próbek, o których mowa we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz w skardze nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, a skarżącą na poparcie tych twierdzenie nie wskazała żadnych dowodów, co czyni je gołosłownymi. W tym miejscu zauważyć należy, iż strona miała prawo zażądać kontrolnego badania drugiej próbki jeśli miała jakiekolwiek wątpliwości co do prawidłowości pierwszego badania. Z tego prawa, mimo stosownego pouczenia przez organ, skarżąca nie skorzystała. Tym samym pozbawiając się możliwości ewentualnego podważenia prawidłowości przeprowadzonego badania próbki pierwszej. Odnosząc się natomiast do zarzutów błędnego próbopobrania paliwa należy wskazać, że zarówno sposób pobierania próbek, jak i wymagania jakie powinny spełniać pojemniki do poboru próbek, określa przepis art. 17 ust.1 i art. 22 ustawy o jakości paliw oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 1 września 2009 r. w sprawie sposobu pobierania próbek paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz. U. z 2009 r. Nr 147, poz. 1189) i norma PN-EN 14275 pkt 4.1 oraz norma PN-EN ISO 3170"Ciekłe produkty naftowe. Ręczne pobieranie próbek". Pojemniki przeznaczone do poboru próbek, wykorzystywane przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej spełniały wymagania określone w ww. rozporządzeniu. Próbki oleju napędowego zostały pobrane w dniu [...] sierpnia 2014r., zgodnie z wymaganiami zawartymi w ww. rozporządzeniu, co odnotowano w protokole pobrania próbek paliw nr [...], podpisanym bez zastrzeżeń przez Prezesa skarżącej Spółki, który uczestniczył czynnie przy poborze próbek i na tym etapie nie zgłaszała żadnych zastrzeżeń (karta nr 9). Ponadto, należy podkreślić, że po pobraniu próbek, pojemniki zostały zaplombowane przez inspektorów w obecności kontrolowanego. Fakt ten dokumentuje nie tylko ww. protokół pobrania próbek paliw, podpisany przez prezesa skarżącej, ale także protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2014r. Nadto jak wynika z protokołu nr [...] przyjęcia do badania przez akredytowane niezależne laboratorium, szczelność pojemników, w których znajdowała się próbka przekazana do badania była prawidłowa, próbki były zabezpieczone a zabezpieczenia nie były naruszone. Sąd wskazuje przy tym, że w świetle przepisów ustawy o jakości paliw, jeśli przeprowadzone badania wykazują, iż paliwo spełnia wymagania jakościowe, koszt tych badań ponosi organ jako zarządzający systemem monitorowania i kontrolowania jakości paliw, na podstawie umowy zawartej z akredytowanym laboratorium. Jeśli badania wykażą, że paliwo nie spełnia wymagań jakościowych, co miało miejsce w niniejszej sprawie, koszt badań ponosi kontrolowany przedsiębiorca. W świetle art. 3 ust. 1 ww. ustawy odpowiedzialność za niezachowanie wymogów jakościowych ma charakter odpowiedzialności na zasadzie ryzyka, a nie winy. Tym samym za niezachowanie wymogów jakościowych ponosi się odpowiedzialność, niezależnie od faktu, czy ma się tego świadomość czy też nie. Odnosząc się do twierdzenia strony, iż dostawca paliwa dysponuje certyfikatami jakości paliwa a strona skarżąca zawsze nabywa paliwo u jednego dostawcy, podzielając stanowisko organu należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie kontrola nie miała miejsca i nie dotyczyła dostawcy paliwa czy też przewoźnika lecz u podmiotu dokonującego sprzedaży tegoż paliwa indywidualnym podmiotom tj. skarżącego. A zatem certyfikaty posiadane przez dostawcę paliwa pozostają bez znaczenia dla kontrolowanej sprawy skoro kontrolowane paliwo w zbiornikach skarżącej nie odpowiadało wymaganiom jakościowym określonych dla oleju napędowego. Okoliczność bowiem, że dostarczone na kontrolowaną stację paliw, paliwo posiadało stosowne certyfikaty (świadectwa jakości) nie stanowi dowodu na okoliczność, że sprzedawane przez te stację paliwo odpowiadało wymaganiom jakościowym. Istotne w sprawie jest bowiem jakie paliwo skarżący sprzedaje a nie jakie kupuje. W tych okolicznościach zarzuty skargi nie podważają ustaleń, na jakich podjęte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie, zaś Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organu wydającego decyzję, tak gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Organ poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne oraz należycie uzasadnił treść rozstrzygnięcia. Analizując niniejszą sprawę, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, czy naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie okoliczności mogłyby w świetle art. 145 p.p.s.a. spowodować uchylenie zaskarżonej przez stronę decyzji. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji