VI SA/Wa 645/06
WyrokWSA w Warszawie2006-05-24
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Zdzisław Romanowski, Andrzej Czarnecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, opierając się na dokumencie stwierdzającym rozwiązanie umowy dzierżawy, którego wiarygodność była kwestionowana przez stronę, bez przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za zasadną, ponieważ organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumencie stwierdzającym rozwiązanie umowy dzierżawy, którego wiarygodność była kwestionowana przez stronę skarżącą. Brak przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia autentyczności tego dokumentu, w szczególności poprzez opinię biegłego grafologa, stanowiło naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1 kpa), co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. P. karę pieniężną za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego bez wymaganej licencji. Podstawą było ustalenie, że kontrolowany pojazd, mimo dzierżawy przez firmę G., po rozwiązaniu umowy dzierżawy znajdował się w prawnej dyspozycji W. P. Skarżący kwestionował wiarygodność dokumentu stwierdzającego rozwiązanie umowy dzierżawy, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i wnosząc o przeprowadzenie dowodów, w tym opinii biegłego grafologa. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy, uznając ustalenia kontroli za niebudzące wątpliwości.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2006r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2005r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego W. P. kwotę 1535 (jeden tysiąc pięćset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził w dniu [...] marca 2005 r. kontrolę przewozu rzeczy. Jak określono w protokóle kontroli, kontrola dotyczyła G. w K. Kontrolowany przewóz wykonywany był pojazdem należącym do W. P., a kierował nim pracownik właściciela A. S., który podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag do kontroli. Kontrola na podstawie dokumentu przewozowego ADR ustaliła, że pojazd jechał w kierunku Niemiec po rozładunku benzyny. Kierowca okazał licencję wspólnotową nr [...] na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy wydaną na firmę G. oraz okazał licencję na krajowy transport drogowy rzeczy wystawioną na W. Nadto okazał umowę dzierżawy pojazdu z dnia [...] marca 2005 r. przez G. od W.
W wyjaśnieniu z dnia [...] maja 2005 r. złożonym przez G. S. (właścicielkę G.) składająca je podała, iż umowa dzierżawy na samochód została przez strony rozwiązana z dniem [...] marca 2005 r. Kierowca nie wiedział o tym i omyłkowo posłużył się licencją G. ponieważ właściciel firmy W. nie powiadomił go o tym, że licencję należało zwrócić jej posiadaczowi. W związku z rozwiązaniem umowy dzierżawy G. S. stwierdziła, iż pojazd nie wykonywał żadnego transportu dla firmy G. Na dowód rozwiązania umowy przedłożono akt z dnia [...] marca 2005 r.
W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. umorzył postępowanie wszczęte z urzędu w sprawie nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorstwo G.
Następnie organ administracji zawiadomił W. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 6 września 2002 r. o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.).
W. P. złożył pismo, w którym stwierdził, iż kierujący pojazdem A. S. jest najprawdopodobniej zatrudniony w firmie G. natomiast w W. jest zatrudniany sporadycznie na umowę zlecenia. W dniu kontroli nie wykonywał usług na rzecz W. P. lecz prawdopodobnie dla G. co wymaga wyjaśnienia.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2005 r. nałożył na W. karę pieniężną w kwocie 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Podstawą rozstrzygnięcia było wykonywanie międzynarodowego transportu rzeczy bez wymaganej licencji wspólnotowej, bowiem organ powołał się na ustalenia kontroli, która stwierdziła, że pojazd po rozładunku jechał w kierunku Niemiec. Organ administracji ustalił, iż stroną postępowania jest firma W., a nie firma G., bowiem w dniu kontroli umowa dzierżawy pojazdu była rozwiązana, a prawnym jego dysponentem była firma W. Nadto firma G. pismem z dnia [...] maja 2005 r. wyjaśniła, iż w dniu kontroli przedmiotowy przejazd nie był wykonywany na jej zamówienie.
Od decyzji tej W. P. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie wykonania.
Skarżący postawił zarzut błędu w ustaleniach faktycznych stwierdzając, iż kontrolowany transport wykonywała firma G., a nie W. P., bowiem w dacie kontroli obowiązywała umowa dzierżawy pojazdu i tym samym znajdował się on w prawnej dyspozycji G. Przedłożona umowa rozwiązująca dzierżawę, zdaniem skarżącego, nie posiadała żadnej wartości prawnej. Nadto postawiono zarzut nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierującego pojazdem, który miałby podać na rzecz kogo wykonywał on usługę.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W ocenie organu administracji ustalenia kontroli, iż W. P. wykonywał międzynarodowy transport drogowy bez wymaganej licencji nie budziły wątpliwości, albowiem skutkiem rozwiązania umowy dzierżawy kontrolowany przewóz wykonywany był pojazdem znajdującym się w prawnej dyspozycji skarżącego.
Na powyższą decyzję W. P. przez swojego pełnomocnika złożył, z zachowaniem terminu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze stawiając zarzuty podnoszone jak w odwołaniu oraz powołując na tą samą argumentację wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania oraz o przesłuchanie w charakterze świadków A. S. i G. S., a w charakterze strony W. P., a nadto o przeprowadzenie opinii przez biegłego grafologa. Na rozprawie pełnomocnika skarżącego cofnął powyższe wnioski dowodowe.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
Przedmiotem rozpoznania Sądu była skarga W. P. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą W. w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nakładającą na skarżącego karę pieniężną w kwocie 8000 zł za brak licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy.
Jak wynika z ustaleń organu administracji, kontrolowany pojazd jechał po rozładunku benzyny w kierunku do Niemiec – okoliczności tej strona nie zaprzeczała. Kierujący pojazdem – A. S. – okazał do kontroli, między innymi, licencję na przewozy międzynarodowe wystawioną na G. S.– G., licencję na wykonywanie transportu drogowego krajowego wystawioną na "W" W. P. oraz umowę dzierżawy kontrolowanego pojazdu, według której pojazd znajdował się w dyspozycji G. Kierujący pojazdem podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag oraz potwierdzając ustalenia w nim zawarte.
W toku postępowania administracyjnego złożono dokument stwierdzający rozwiązanie umowy dzierżawy pojazdu z dniem [...] marca 2005 r. Zgodność tego dokumentu z oryginałem została potwierdzona przez notariusza. Czynność notariusza nie stwierdza więc o sporządzeniu tego dokumentu w jego obecności lecz wyłącznie potwierdza to, że okazana mu przez kogoś kopia jest zgodna z okazanym dokumentem oryginalnym.
Skarżący stanowczo jednak zaprzeczał, by dokument ten podpisywał lub by nawet go widział. Ponieważ dokument stwierdzający rozwiązanie umowy dzierżawy stał się podstawą dla organu administracji do stwierdzenia, iż kontrolowany przewóz odbywał się pojazdem znajdującym ponownie w wyłącznej dyspozycji skarżącego i z tego wyprowadzany jest wniosek o wykonywaniu kontrolowanego przewozu przez skarżącego, okoliczność dotycząca wiarygodności tego dokumentu nie powinna pozostać niezauważona, bowiem miała istotne znaczenie w sprawie. Stosownie zatem do treści art. 75 § 1 kpa w związku z art. 78 § 1 kpa jako dowód należy uwzględnić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i żądanie strony w tym przedmiocie należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca istotne znaczenie dla sprawy. Skarżący żądał przeprowadzenia dowodu, którym można byłoby ustalić, czy dokument stwierdzający rozwiązanie umowy dzierżawy jest wiarygodny. Ustalenie to organ administracji mógł przeprowadzić w drodze opinii biegłego i ewentualnych innych dowodów do czego upoważniał go art. 75 § 1 kpa i art. 84 § 1 kpa, ponieważ zasadność żądania przeprowadzenia tego dowodu została przez skarżącego trafnie wywiedziona. Wskazał on bowiem na to, że odcisk pieczęci przedsiębiorstwa skarżącego i podpis złożony na tym odcisku są oczywiście inne na umowie dzierżawy pojazdu i na dokumencie rozwiązującym tę umowę.
W tej sytuacji oparcie rozstrzygnięcia na okoliczności faktycznej, której prawdziwości skarżący zaprzecza, bez przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego, stanowi o wątpliwości prawidłowości postępowania administracyjnego, uzasadniającej uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Natomiast w razie wątpliwości, czy w postępowaniu odwoławczym konieczne jest przeprowadzenie dodatkowego (uzupełniającego) postępowania dowodowego, organ odwoławczy jest obowiązany zastosować przepis art. 136 kpa. Jednocześnie należy podkreślić, iż z treści art. 75 § 1 oraz art. 84 kpa wprost wynika uprawnienie organu administracji do dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych w tych przepisach.
Niezależnie od powyższego należałoby dodatkowo zauważyć, iż organ administracji I instancji w całym toku postępowania administracyjnego, w tym w decyzji umarzającej postępowanie, używał niewłaściwego nazwiska właścicielki firmy G. (S.) w sytuacji, gdy z posiadanych dokumentów wynikało, że nazwisko jej brzmi S. Należy także zwrócić uwagę na fakt, iż organ administracji przyjął nie podpisane pismo z dnia [...] maja 2005 r., przy którym został złożony dokument o rozwiązaniu umowy dzierżawy, które uznał, nie wyjaśniając dlaczego, za pochodzące od G. S. jako właścicielki G. Uchybienia powyższe nie godzą co prawda wprost w rozstrzygnięcie, jednakże dają obraz o jakości postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ I instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji powinien odnieść się merytorycznie do wniosków skarżącego, a w szczególności wyeliminować wątpliwości powstałe na tle dokumentu stwierdzającego rozwiązanie umowy dzierżawy uwzględniając w swym postępowaniu, możliwości jakie daje postępowanie dowodowe.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło