VI SA/Wa 645/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie patentu na wynalazek p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu J. R. przyznania prawa pomocy W dniu [...] lutego 2010 r. skarżący J. R. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [....] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji stwierdzającej wygaśnięcie patentu na wynalazek. pt.: [...] Do skargi załączono sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie z przedmiotowej skargi. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazał, że posiada dom przeznaczony do kapitalnego remontu oraz inne budynki gospodarcze. Ponadto podniósł, że przejmuje po zmarłym bracie grunt dzierżawny, jednakże nie uzyskuje z tego tytułu żadnych korzyści materialnych. Skarżący nie wskazał żadnych źródeł dochodów. Z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynikało, iż skarżący na tymże rachunku posiada kwotę 7,50 zł. Ponadto skarżący załączył decyzję Wójta Gminy [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r., która wskazywała, że posiada on nieruchomość rolną o powierzchni, 2,14 ha oraz budynek mieszkalny o powierzchni 82 m2. Ponadto mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 kwietnia 2010 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni: a) dokumentów wskazujących sytuację finansowej skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokość wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczenia właściwego Urzędu Pracy, w przypadku prowadzenia działalności rolniczej – przedstawienie zaświadczenia z KRUS, b) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania, oraz innych obciążeń, Skarżący w piśmie z dnia 29 kwietnia 2010 r. wskazał, iż uzyskuje doraźną pomoc udzielaną przez krewnych i znajomych, ponosi koszty wizyt lekarskich (200 zł miesięcznie) oraz lekarstw (200 zł miesięcznie) Skarżący jednakże nie nadesłał dokumentów wskazujących na jego sytuację majątkową.. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej cyt. jako p.p.s.a. - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności określających sytuację finansową skarżącego oraz wskazujących na źródła utrzymania, brak było możliwości ustalenia, czy J.. R. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.