VI SA/Wa 648/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. G. na pracę Komisji weryfikacyjnej przeprowadzającej egzamin dla kandydatów na egzaminatorów i egzaminatorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi postanawia: - odrzucić skargę - W dniu 14 lutego 2012 r. K. G. (dalej także: skarżący) - działając za pośrednictwem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pracę Komisji weryfikacyjnej przeprowadzającej egzamin dla kandydatów na egzaminatorów i egzaminatorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] października 2011 r. skarżący przystąpił do egzaminu weryfikacyjnego dla kandydatów na egzaminatorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, który został przeprowadzony przez Komisję weryfikacyjną powołaną przez Ministra Infrastruktury (obecnie: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej). Z arkuszu odpowiedzi z egzaminu teoretycznego osoby ubiegającej się o uprawnienia egzaminatora wynika, że skarżący udzielił odpowiedzi na 20 pytań w zakresie uprawnień kategorii B, w tym na 8 z nich udzielił odpowiedzi błędnej, uzyskując 27 punktów na 40 punktów możliwych. Z uwagi na fakt, iż powyższy egzamin weryfikacyjny uznaje się za zaliczony, gdy zdający otrzyma minimum 34 punkty, skarżący nie uzyskał pozytywnego wyniku egzaminu. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.– dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie rozważenia wymagało, czy w związku z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a., a w szczególności art. 3 § 2 pkt 4 cyt. ustawy, ocena i sposób przeprowadzania spornego egzaminu weryfikacyjnego podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Należy zauważyć, iż sądy administracyjne działają wyłącznie w granicach określonej w art. 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. właściwości rzeczowej, co oznacza, iż kognicja tych sądów obejmuje tylko orzekanie w sprawach, które w/w przepisami zostały objęte. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy wykonując kontrolę działalności administracji publicznej orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne rozstrzygają również spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne miedzy organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.). Natomiast nie są właściwe w sprawach określonych w art. 5 p.p.s.a. W świetle art. 110 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), egzaminatorem może być osoba, która m. in. zdała egzamin przed komisją weryfikacyjną powołaną przez ministra właściwego do spraw transportu - w zakresie sprawdzania kwalifikacji na wszystkie kategorie prawa jazdy. Zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając konieczność właściwego przygotowania osób ubiegających się o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami oraz zapewnienie obiektywnego sprawdzenia ich kwalifikacji, określi, w drodze rozporządzenia: 1) wymagania w stosunku do podmiotów prowadzących szkolenie w zakresie wyposażenia dydaktycznego, warunków lokalowych, placu manewrowego, pojazdów przeznaczonych do szkolenia; 2) wymagania w stosunku do podmiotów prowadzących egzaminy państwowe w zakresie wyposażenia, warunków lokalowych, placu manewrowego i pojazdów przeznaczonych do egzaminowania; 3) program szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, tramwajami oraz kandydatów na instruktorów i egzaminatorów; 4) warunki i tryb: a) uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi i tramwajami, szkolenia i egzaminowania osób ubiegających się o te uprawnienia lub podlegających sprawdzeniu kwalifikacji oraz wzory dokumentów z tym związanych, b) szkolenia i egzaminowania kandydatów na instruktorów i egzaminatorów, pracy komisji egzaminacyjnych oraz wzory dokumentów z tym związanych. Minister Infrastruktury, wykonując dyspozycję art. 115 ust. 1 pkt 1 - 4 ww. ustawy, wydał w dniu 27 października 2005 r. rozporządzenie w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów (Dz. U. z 2005 r. Nr 217, poz. 1834 ze zm.). Rozdział 9 ww. rozporządzenia, zatytułowany "Egzaminowanie egzaminatorów", określa tryb i warunki przeprowadzania egzaminów, którym podlegają egzaminatorzy. Zgodnie z § 55 ust. 1 cyt. rozporządzenia, egzamin weryfikacyjny składa się z dwóch części: teoretycznej obejmującej sprawdzenie znajomości wybranych zagadnień z przepisów ruchu drogowego, techniki kierowania i obsługi pojazdu, warunków przeprowadzania egzaminów teoretycznych i praktycznych dla kandydatów na kierowców - przeprowadzanej w formie testu oraz praktycznej - obejmującej sprawdzenie umiejętności wykonywania i oceny wykonania zadań egzaminacyjnych - realizowanej na placu manewrowym i w ruchu drogowym. W świetle ustępu 2 tegoż paragrafu warunkiem przeprowadzenia części praktycznej egzaminu jest uzyskanie pozytywnego wyniku z części teoretycznej. Pozytywny wynik części teoretycznej egzaminu jest ważny przez 1 rok od dnia jego uzyskania. Zgodnie z brzmieniem § 60 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, egzamin teoretyczny obejmuje 20 pytań - w zakresie prawa jazdy kategorii B. Ustęp 2 tego paragrafu przewiduje, że każde pytanie egzaminacyjne posiada jedną, dwie lub trzy odpowiedzi prawidłowe. Na podstawie § 60 rozporządzenia osoba egzaminowana za wybranie wszystkich prawidłowych odpowiedzi na pytanie egzaminacyjne, w zależności od stopnia trudności tego pytania, może uzyskać maksymalnie trzy punkty. Osoba egzaminowana nie uzyskuje punktów, gdy na pytanie egzaminacyjne: 1) nie udzieliła odpowiedzi; 2) udzielona odpowiedź jest nieprawidłowa lub niepełna. Zgodnie z rozporządzeniem, wynik egzaminu uznaje się za pozytywny, jeżeli osoba egzaminowana uzyskała co najmniej 34 z 40 pkt - w zakresie prawa jazdy kategorii B. Część praktyczna egzaminu odbywa się przy użyciu pojazdu odpowiedniego do rodzaju uprawnień o jakie ubiega się osoba egzaminowana i spełniającego wymagania, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 4. Należy zauważyć, że w świetle § 63 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r., po zakończeniu egzaminu przewodniczący komisji wydaje egzaminowanym, za pośrednictwem właściwego organu ewidencyjnego, zaświadczenie według wzoru określonego w załączniku nr 18 do rozporządzenia. Stosownie do postanowień § 54 ust. 4 cyt. rozporządzenia, Minister Infrastruktury Decyzją Nr 5 z dnia 21 grudnia 2007 r. zatwierdził Regulamin dotyczący trybu i sposobu przeprowadzenia egzaminu dla kandydatów na egzaminatorów i egzaminatorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. W świetle § 10 Regulaminu, wyniki egzaminu teoretycznego i praktycznego są ogłaszane w formie ustnej po zakończeniu każdego z nich i odnotowywane w protokole egzaminacyjnym oraz odpowiednio w systemie informatycznym, a następnie protokole egzaminacyjnym poprzez umieszczenie w odpowiednich rubrykach litery wskazującej na wynik. Należy podkreślić, że zgodnie z § 64 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r., osoba egzaminowana może zgłaszać odpowiednio do ministra właściwego do spraw transportu lub starosty, za pośrednictwem przewodniczącego komisji, w formie pisemnej, skargi i zastrzeżenia co do jego przebiegu i oceny. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżący, jako osoba egzaminowana w trybie określonym w powyżej wskazanymi przepisami, uzyskał z egzaminu 27 punktów (34 punkty zaliczały egzamin). Niezadowolony z wyniku egzaminu egzaminowany złożył skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd po zapoznaniu się ze skargą jednoznacznie stwierdził, że w świetle powołanych przepisów wynik spornego egzaminu nie może być zaskarżony do sądu administracyjnego, albowiem wynik ten nie mieści się w zakresie przedmiotowym, o którym mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., w tym m.in. nie stanowi aktu lub czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, wynik egzaminu przeprowadzonego przez Komisję weryfikacyjną stanowi jedynie czynność faktyczną stwierdzającą ilości zdobytych punktów z egzaminu. Z powołanych powyżej przepisów wynika w sposób jednoznaczny, że Komisja weryfikacyjna nie ma obowiązku wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie określenia liczby uzyskanych punktów. Również sam sposób procedowania przez Komisję weryfikacyjną nie podlega ocenie sądu administracyjnego. Ponadto należy zauważyć, że zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych realizowane jest na zasadach określonych przepisami. Ustawodawca zagwarantował realizację powyższego prawa poprzez regulację przewidzianą przepisami Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej: k.p.a.). Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez innych pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Szczegółowe unormowanie dotyczące realizacji powyższego prawa zawarte zostało dodatkowo w § 64 cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r., który stanowi, że osoba egzaminowana może zgłaszać odpowiednio do ministra właściwego do spraw transportu lub starosty, za pośrednictwem przewodniczącego komisji, w formie pisemnej, skargi i zastrzeżenia co do jego przebiegu i oceny. Mając na uwadze powyższe regulacje prawne należy stwierdzić, iż kontrola sposobu przeprowadzania egzaminów dla kandydatów na egzaminatorów i egzaminatorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, a także kontrola dokonywanej Komisję weryfikacyjną oceny tych egzaminów, nie zostały ujęte w zakresie właściwości rzeczowej (kognicji) sądów administracyjnych, określonej w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że przedmiotowa skarga, jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., podlega odrzuceniu.