VI SA/Wa 654/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) WSA Dorota Wdowiak Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi L. P. prowadzącego P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak opłaty drogowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części objętej punktem 2; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz L. P. prowadzącego P. kwotę 735 zł /siedemset trzydzieści pięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu . Dnia 17 czerwca 2003r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W. poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] będący własnością L. P. prowadzącego P., zwanego dalej skarżącym. W protokole stwierdzono wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem posiadana przez kierowcę karta dobowa była zakupiona 9 czerwca 2003r. a użyta w dniu przejazdu tj.17 czerwca 2003r. W ocenie kontrolerów jej tygodniowy termin wypełnienia upłynął 15 czerwca 2003r. Stwierdzono również wykonywanie transportu drogowego osób bez przestrzegania przewidzianej trasy. Protokół został podpisany przez obu kierowców bez zastrzeżeń. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w W., powołując się na art.92 ust.1 p.6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r. poz. 1371 z późn. zmianami/ w związku z p.6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 z 2002 r. poz.999 z późn. zmianami/ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4000 zł za brak opłaty drogowej i karę 500 zł za nieprzestrzeganie trasy ustalonej w zezwoleniu. Od tej decyzji odwołał się skarżący. Podnosił, że karta dobowa wypełniona była prawidłowo, że brak na niej jakiejkolwiek informacji, iż po 7 dniach nie można się skutecznie nią posłużyć a karty opłat są trudno dostępne i wobec tego kupuje je na zapas. Decyzją nr z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art.138 § 1 p.2 KPA i art.42 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym i l.p. 1.4.1 załącznika do tej ustawy oraz art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003r. poz.1452/ a także § 2 ust.1 i 2, § 4 ust.1 i 2 , § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 z 2001r. poz. 1684/ uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył karę pieniężną 3000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił brak ważnego dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem karta opłaty, którą posłużył się kierowca utraciła ważność 16 czerwca 2003r. tj. po 7 dniach od jej zakupu, a zatem w dniu kontroli tj. 17 czerwca 2003r. brak było w pojeździe ważnej karty opłaty drogowej. Wyjaśnił również, że w związku ze zmianą przepisów normujących wysokość kar /cytowaną wyżej ustawą z 23 lipca 2003r/, uchylił karę nałożoną w I instancji i nałożył karę niższą, przewidzianą nowymi przepisami za brak opłaty drogowej w wysokości 3000zł. Na tę decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnosił, że brak podstaw do nałożenia na niego kary, a termin 7 dniowy do wypełnienia karty jest terminem instrukcyjnym. Wskazywał, że § 5 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. nie wskazuje aby przekroczenie terminu 7 dni uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej. Wskazywał też, że § 5 ust.4 wskazanego rozporządzenia zawierający wskazówki jak wypełnić kartę opłat pomija kwestę 7 dniowego terminu. Podnosił również, że stan faktyczny jego sprawy nie mieści się w katalogu sytuacji wymienionych w l.p.1.4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który to załącznik jest podstawą wymierzenia kary. Wskazywał, że przyjęta przez organ interpretacja sprawiałaby, że opłata uiszczona przez zakup karty, a następnie niewykorzystana w ciągu 7 dni byłaby utracona. Wskazywał, że jego przypadek co najwyżej można by zakwalifikować jako wadliwe wypełnienie karty z l.p. 1.4.4. wskazanego wyżej załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że karta wypełniona była po upływie terminu 7 dni od jej zakupu, a więc transport był wykonywany bez opłaty drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona. W licznych orzeczeniach WSA wskazywał już na niejasność rozporządzenia z dnia 18 października 2002r. /Dz.U. nr 188 z 2002r. poz. 1577/ zmieniającego cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001r. i wprowadzającego obowiązek użycia karty dobowej w ciągu 7 dni od jej zakupu. Cytowaną wyżej ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym.... złagodzone zostały znacznie przepisy o karach za naruszanie różnych obowiązków nałożonych na przedsiębiorców transportowych m.in. w l.p. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym wprowadzono nowy rodzaj uchybienia polegający na "wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej". Kara za to uchybienie wynosi 500 zł, zaś kara za brak uiszczenia opłaty drogowej - 3000zł. Nowe przepisy weszły w życie 28 września 2003r. i z mocy art. 8 ustawy z 23 lipca 2003r. znajdują zastosowanie do spraw nie zakończonych, a więc i do sprawy niniejszej, w której decyzja II instancji wydana została [...] lutego 2004r. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 17 listopada 2004r. w sprawie 6 II SA 4308/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny szczegółowo rozważył skutki wypełnienia kart po upływie przewidzianego rozporządzeniem terminu do jej wypełnienia i wyjaśnił dlaczego w obecnym stanie prawnym uchybienie takie może być traktowane wyłącznie jako nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej z l.p. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Wskazany wywód zachowuje w pełni aktualność w sprawie niniejszej. Z zestawienia zmienionych przepisów ustawy o transporcie drogowym i niezmienionych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 XII 2001r. wynika, że obecnie ustawodawca przewiduje sytuację, gdy uznaje się, że opłata jest uiszczona na podstawie dokumentu jakim jest karta nieprawidłowo wypełniona. Ustawodawca nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia kraty ani nie wskazuje jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem tj. nieuiszczeniem opłaty. W ocenie Sądu należy kierować się wskazówką, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie /dla innego pojazdu, w innym dniu itd./ uchybienie należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań p.1.4.4. załącznika do ustawy. Elementem prawidłowości wypełnienia karty jest także wypełnienie jej w odpowiednim czasie od daty zakupu tj. wypełnienie w ciągu 7 dni od zakupu karty dobowej i w ciągu 14 dni karty tygodniowej. W razie użycia karty po wskazanych terminach, opłata zostaje uiszczona poprzez zakup karty i "skasowana" poprzez wypełnienie, wypełnienie to nie jest jednak prawidłowe, gdyż wykonane w nieodpowiednim czasie od daty zakupu. Trudno uznać w takich przypadkach, że opłata nie została uiszczona, w szczególności wobec wskazanej wyżej utraty mocy przez § 5 ust.6 rozporządzenia. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca uiścił opłatę drogową wykupując kartę opłat i wypełniając ją. Nie ulega też wątpliwości, że kartę wypełnił nieprawidłowo, bowiem wypełnienie miało miejsce po upływie 7 dni od daty zakupu. Rację ma jednak skarżący podnosząc, że opłatę uiścił. Wypełnienie karty przez skarżącego, choć wadliwe sprawia, że cel przepisu został osiągnięty tzn. opłata za konkretny przejazd została uiszczona. Skarżący choć wypełnił kartę nieprawidłowo, jednak opłatę uiścił, czego organ w toku postępowania nie dostrzegł i zastosował przepisy dotyczące kary za nieuiszczenie opłaty drogowej /l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy/ zamiast przepisów l.p. 1.4.4. załącznika do ustawy dotyczących kary za nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej. Ze wskazanych wyżej względów stosownie do art. 145 § 1 p.1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z § 6 p.3 i § 14 ust.2, p.1 lit.a Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz.U. nr 163 z 2002r. poz. 1349 z późn. zmianami/ i zasądził kwotę 120 zł z tytułu zwrotu wpisu sądowego, kwotę 600 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego i kwotę 15 tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. O wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a.