VI SA/Wa 654/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2009 r. sprawy ze skargi J. B., R. B. i Wspólnicy Sp. j. z siedzibą w J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na J. Sp. j. z siedzibą w J. karę pieniężną w wysokości 10.500 zł na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] kwietnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę w przedsiębiorstwie prowadzonym przez J.Sp. j. z siedzibą w J. (dalej zwana Spółką). Kontrolą objęty był okres od [...] kwietnia 2007 r. do [...] kwietnia 2008 r. Z protokołu kontroli z dnia [...] czerwca 2008 r. wynika, że przedmiotem kontroli były regulacje związane z: - Przestrzeganiem zasad i warunków dotyczących przewozu drogowego towarów niebezpiecznych; - Spełnienie wymagań ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125 poz. 874 ze zm.) oraz powołanych w niej innych ustaw i rozporządzeń; - Przestrzeganie norm zawartych w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92 poz. 879 ze zm.) oraz powołanych w niej innych rozporządzeń i umów międzynarodowych. Z zapisu protokołu kontroli wynika, iż kontrolowane przedsiębiorstwo zatrudniało na dzień kontroli [...] pracowników na podstawie umowy o pracę, w tym 3 kierowców. Wszystkie przewozy drogowe były wykonywane na potrzeby własne. W dyspozycji przedsiębiorstwa były [...] pojazdy o dmc większej niż 3,5 t i jedna przyczepa cysterna. Przedsiębiorstwo nie prowadziło działalności gospodarczej w zakresie krajowego lub międzynarodowego transportu drogowego. Spółka posiadał stosowne zaświadczenie nr [...] o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne wydane przez Starostę T., do którego zgłoszono [...] pojazdy. Skontrolowano 59 wykresówek oraz 106 zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu w okresie od [...] lipca 2007 r. do [...] stycznia 2008 r. dotyczących wszystkich trzech kierowców, przy czym co do każdego z nich skontrolowano dokumentację dotyczącą okresu dwóch miesięcy. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących dokumentowania czasu pracy kierowców i zalecono sprawowanie ścisłego nadzoru nad zapisami zawartymi na wykresówkach zatrudnionych kierowców. Do protokołu kontroli skarżąca nie wniosła żadnych zastrzeżeń. Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczył o przysługującym na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz o prawie do zgłaszania żądań. W toku postępowania przesłuchano w charakterze świadków kierowców skarżącej na okoliczność stwierdzonych nieprawidłowości, co do zapisów na wykresówkach. Jak wynika z protokołów przesłuchania świadków, wszyscy kierowcy stwierdzili, że z zakresu norm czasu pracy i używania analogowych urządzeń rejestrujących zostali przeszkoleni już po kontroli w przedsiębiorstwie i nikt wcześniej nie informował ich o konieczności nanoszenia wpisów ręcznych na odwrocie wykresówki po wyjęciu jej z tarczy z tachografu i wykonywaniu innej pracy. Pismem z dnia [...] czerwca 2008 r. skarżąca odnosząc się do stwierdzonych w toku kontroli naruszeń poinformowała, że zatrudnieni u niej kierowcy pracują również jako pracownicy stacji paliw i stąd wynikają nieprawidłowości w ewidencji ich czasu pracy jako kierowców. Uchybienia jakie wykazała kontrola są drobne i nie mają wpływu na bezpieczeństwo, co może potwierdzić prowadzona przez przedsiębiorstwo dokumentacja. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, dalej cytowana jako u.t.d.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z [...] czerwca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 10.500 złotych. Na kwotę tę składały się następujące kary: 1/ za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli w przedsiębiorstwie za każdy dzień - 500 zł; 2/ za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego – wykresówka była zapisywana za długo - 200 zł; 3/ za okazanie wykresówek niezawierających przepisowych wpisów (miejsca lub daty końcowego używania wykresówki (6 x 50 zł) – 300 zł; 4/ za okazanie podczas kontroli wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (za każdą wykresówkę 500 zł) – 9500 zł. Organ nakładając powyższe kary powołał się na art. 92 ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz na lp. 11.4 pkt 1, lp. 11.2 pkt 2, lp. 11.4 pkt 7 lit. d załącznika do u.t.d., a także lp. 11.4 pkt 2 załącznika do u.t.d. W uzasadnieniu organ opisał nieprawidłowości wynikające z okazanych do kontroli wykresówek i innych dokumentów normujących czas pracy kierowców. Organ przeprowadził szczegółową analizę zapisów na wykresówkach i wskazał na: 1/ naruszenie art. 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE.L.85.370.8 z późn. zmianami, dalej zwane rozporządzeniem 3821/85) polegające na nieokazaniu wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu (jeden dzień), 2/ naruszenie art. 15 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 polegające na zbyt długim zapisywaniu wykresówki (jedna wykresówka), 3/ naruszenie art. 15 ust. 5 rozporządzenia 3821/85 polegające na niewpisaniu na wykresówkach miejsca lub daty końcowego używania wykresówki (6 wykresówek), 4/ naruszenie art. 15 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 polegające na braku na wykresówkach informacji o wszystkich okresach aktywności kierowców (19 wykresówek). Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca spółka wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania ponownie wskazała, iż zatrudnieni kierowcy wykonują również inne zadania, których nie można z góry przewidzieć i zaplanować, gdyż zależy to od bieżących zamówień. Zakwestionowała w szczególności karę 9500 zł za brak na wykresówkach informacji o wszystkich okresach aktywności kierowców. Wskazała, że stwierdzone uchybienia w żaden sposób nie zagrażają bezpieczeństwu przewozów i nie wskazują na nieprawidłowości w dokumentowaniu czasu pracy, ponieważ nie ma obowiązku dokumentowania okresu pracy kierowcy w innym charakterze, niż prowadzącego pojazd. Ponadto nałożona kara jest zbyt dolegliwa. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości. Organ przeanalizował ponownie wszystkie naruszenia i zbadał zasadność nałożonych kar za poszczególne kategorie naruszeń. Stwierdził, że wszystkie kary zostały nałożone prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Odnośnie zarzutu skarżącej, iż zatrudnieni kierowcy zajmują się również innymi czynnościami niż prowadzenie pojazdu, organ wskazał na treść art. 15 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85, który reguluje sposób postępowania z urządzeniami rejestrującymi czas pracy kierowców w razie oddalenia się kierowców od pojazdu. Organ wskazał, że określenie "inna praca" oznacza wszelkie czynności, inne niż prowadzenie pojazdu i zgodnie z powołanymi przepisami powinny być one rejestrowane poprzez ręczne zapisy na odwrocie wykresówki. Kontrolowany przedsiębiorca jako profesjonalista powinien odpowiednio przeszkolić pracowników i tak organizować ich pracę, aby nie dochodziło do naruszeń przepisów w transporcie drogowym. Kary w transporcie drogowym są określone w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień i decyzja wydana na ich podstawie nie może być uznaniowa. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółka wnosząc o jej uchylenie w części nakładającej karę pieniężną w wysokości 9500 zł z tytułu okazania podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek, które nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowców. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/ naruszenie art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przedłożone przez skarżącą wykresówki nie zawierają wszystkich danych o aktywności kierowcy, w sytuacji gdy zatrudnieni kierowcy wykonywali czynności na stanowisku sprzedawcy, 2/ art. 15 ust. 3 tiret 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w związku z art. 3 lit. a. i b. Dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego (Dz. Urz. WE L 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., dalej zwana Dyrektywą 2002/15/WE) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że wskazane przepisy winny mieć zastosowanie do pracowników skarżącej i skutkować obowiązkiem rejestracji przez nich czasu pracy pomimo wykonywania obowiązków na stanowisku innym niż kierowca; 3/ naruszenie przepisów postępowania art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez brak wyczerpującej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego odnośnie zakresu obowiązków pracowniczych osób zatrudnionych u skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca wskazała, jak w odwołaniu od decyzji I instancji, iż organ w ogóle nie wziął pod uwagę faktu wykonywania przez kierowców skarżącej innych czynności niż prowadzenie pojazdu i w związku z tym błędnie została nałożona kara pieniężna. Organ posiadał wiedzę odnośnie charakteru pracy kierowców skarżącej, bowiem zostali oni przesłuchani w charakterze świadków, a w ogóle się do tego nie odniósł. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosił o jej oddalenie powtarzając argumentację przedstawioną jak w uzasadnieniu decyzji II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270/ dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa, skarga jest więc nieuzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że skarżąca spółka nie kwestionuje ustaleń faktycznych dokonanych przez organ, z których wynika, że na skontrolowanych wykresówkach nie były nanoszone ręcznie informacje o innych pracach wykonywanych przez kierowców w dniach, których dotyczyły wykresówki. Jest oczywiście dopuszczalne i prawidłowe wykonywanie przez pracowników skarżącej, obok pracy polegającej na prowadzeniu pojazdów, także innych prac na rzecz pracodawcy. Wykonywanie na rzecz tego lub innego pracodawcy innych prac niż kierowanie pojazdem nie znosi jednak obowiązku dokumentowania całego czasu pracy, bowiem tylko taka dokumentacja pozwala na skontrolowanie, czy przepisy o czasie pracy kierowców były przestrzegane. Wykonywanie, obok kierowania pojazdem, innych prac nie zmienia charakteru zatrudnienia pracownika, który jest kierowcą i musi przez cały czas swojej pracy przestrzegać przepisów o czasie pracy kierowców. Te przepisy to przede wszystkim rozporządzenie Rady (EWG) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i rozporządzenie (WE) 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102 z dnia 1 kwietnia 2006 r., dalej zwane rozporządzeniem nr 561/2006). Art. 4 lit. e powołanego rozporządzenia zawiera definicję "innej pracy". "Inna praca" oznacza czynności zdefiniowane jako czas pracy w art. 3 lit. a powołanej wyżej Dyrektywy 2002/15/WE, z wyjątkiem prowadzenia pojazdu, włącznie z wszelką pracą dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim. Zgodnie z art. 6 ust. 5 rozporządzenia 561/2006 kierowca zapisuje, jako "inną pracę" cały czas określony w art. 4 lit. e. Zapisu tego dokonuje się ręcznie na wykresówce, na wydruku lub przy użyciu funkcji ręcznego wprowadzania danych do urządzenia rejestrującego. Oznacza to, że kierowca zapisuje także "inną pracę", a Rozporządzenie 561/2006 nakazuje czynić to ręcznie na wykresówce. Art. 10 ust. 2 i ust. 3 cytowanego rozporządzenia nakazuje przedsiębiorstwom organizować pracę kierowców w taki sposób, aby mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia 3821/85, a także kontrolować przestrzeganie przepisów rozporządzenia 3821/85. Rozporządzenie 3821/85 reguluje sposób postępowania z urządzeniami rejestrującymi (tachografami) i normuje szczegółowo stronę techniczną ich używania. W art. 15 ust. 3 tiret 2 lit. b definiuje pojęcie "innej pracy" (tak samo jak w rozporządzeniu 561/2006) i określa graficzne jej przedstawienie, zaś w art. 15 ust. 2 stanowi, że jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy "innej pracy" (okresy, o których mowa w art. 15 ust. 3 tiret 2 lit. b) wprowadza na wykresówkę ręcznie. Z zestawienia powyższych przepisów wynika wprost, że pracownicy, którzy są nie tylko kierowcami mają obowiązek używania wykresówek i nanoszenia na nich ręcznie informacji o okresach "innej pracy". Ponieważ w sprawie niniejszej jest niesporne, że informacje takie w kontrolowanym okresie nie były nanoszone, należy uznać, że organ prawidłowo ustalił i ocenił, iż kontrolowane wykresówki nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy i zasadnie nałożył karę pieniężną w wysokości 9500 zł za 19 wykresówek niezawierających wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy (w tym wypadku o "innej pracy"). W tym stanie rzeczy organ zasadnie oparł swoje ustalenia na treści wykresówek, które są obiektywnymi dowodami dokumentującymi przestrzeganie (nieprzestrzeganie) powołanych przepisów, a w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. Na zakończenie wskazać należy, że omawiane uregulowania mają głębokie uzasadnienie. Przepisy o czasie pracy kierowców mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa na drodze i eliminowanie wypadków spowodowanych przez przemęczonych kierowców. Kierowca może być natomiast przemęczony także długotrwałym wykonywaniem "innej pracy". Zapisywanie na wykresówkach wszelkich okresów aktywności kierowców ma zapewnić przestrzeganie przepisów o czasie pracy i umożliwić skuteczną i precyzyjną kontrolę. Zważywszy powyższe Sąd uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.