VI SA/Wa 655/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] października 2004 r. w zakresie kwoty 200 (dwieście) złotych; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 ust. 1, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, art. 33 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088) lp. 1.1.7, 1.4.1, 1.11.7 oraz lp. 1.11.11 pkt 1 lit. b załącznika do ww. ustawy, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zm.), art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879), po rozpatrzeniu odwołania, - skarżącej –P. Sp.j. [...] w K. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. z dnia [...] października 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2004 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.200,00 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego zaświadczenia, bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bez zainstalowanego przyrządu kontrolnego oraz za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Skarżący odwołał się od decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego podnosząc, iż do kontrolowanego pojazdu nie stosuje się przepisów ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły naruszenia ww. przepisów ustawy o transporcie drogowym, stwierdzone podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] w dniu [...] września 2004 r. Dopuszczalna masa zestawu wynosiła 3,95 tony. W toku kontroli ustalono, iż wykonywany jest przewóz rzeczy na potrzeby własne. Kierowca nie okazał podczas kontroli karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne, wykresówki za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, stwierdzono również brak zainstalowanego tachografu. W aktach sprawy znajduje się protokół z przesłuchania świadka - osoby prowadzącej pojazd. Organ do poszczególnych naruszeń wskazał następujące przepisy: - odnośnie braku urządzenia rejestrującego: art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, który stanowi, iż urządzenie rejestrujące instaluje się i używa w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy (...), - odnośnie braku wykresówki lub zaświadczenia: art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, zobowiązujący kierowcę, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu (...) do przedstawienia, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli, zaświadczenia, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nie posiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust 7 rozporządzenia Rady (EWG), miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy. Zaświadczenie, o którym mowa wyżej, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego (art. 31 ust. 2 ww. ustawy), - odnośnie braku zaświadczenia: art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, stosownie do którego przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, - odnośnie braku opłaty za przejazd po drogach krajowych: art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym za przejazd po drogach krajowych przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązani są uiszczać opłaty. Uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu, stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Wskazano, że zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) wypis z zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne oraz dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Naruszenie przepisów ustawy lub warunków wynikających m.in. z przepisów ustawy oraz wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej, której wysokość określa załącznik do tej ustawy. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu o niepodleganiu przepisom ustawy o transporcie drogowym, organ wskazał, iż z treści art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, iż ustawa określa zasady podejmowania i wykonywania niezarobkowego krajowego przewozu drogowego. Przepisom ustawy nie podlegają przewozy drogowe wykonywane pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy. Masy pojazdu i przyczepy sumują się. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędne jego niezastosowanie, art. 33 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92 ust. 1 pkt 6, lp. 1.1.7, 1.4.1, 1.11.7 oraz lp. 1.11.11 pkt 1 lit. b załącznika do ww. ustawy, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych, art. 3 ust. 1 i art. 15 ust. 17 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców poprzez błędne ich zastosowanie. Skarżący wywodził, iż przedmiotowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy nie podlega przepisom ustawy o transporcie drogowym, bowiem był wykonywany pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony a przyczepa ciągnięta przez pojazd stanowiła tzw. "przyczepę lekką". Wskazywał, iż obowiązek wydania zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne dla przedsiębiorcy wykonującego przewóz pojazdami samochodowymi dotyczy tylko autobusów, samochodów ciężarowych powyżej 3,5 tony dopuszczalnej masy oraz ciągników siodłowych. Na potwierdzenie swojego stanowiska przywołał postanowienie SKO w [...]z dnia [...] marca 2003 r. [...]. Zarzucał także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego i art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zaufania obywateli do państwa. Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą wskazując, iż zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd przyjął, że ustawie o transporcie drogowym podlega podejmowanie i wykonywanie niezarobkowego krajowego przewozu drogowego. Wskazał, że wyłączenie spod działania ustawy dotyczy m.in. przewozów wykonywanych pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony i dotyczy tylko transportu drogowego rzeczy i niezarobkowego przewozu rzeczy. Wskazano, że konsekwencją poddania regulacji ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym jest podleganie karom pieniężnym za naruszenia przepisów w niej zawartych i określonych w załączniku do ustawy. Podniesiono, że brak tachografu i kara pieniężna przewidziana za to naruszenie, zawiera w sobie już konsekwencje braku instalacji tego urządzenia, tj. braku wykresówek. Wskazano, że rozpatrując ponownie sprawę organ winien odnieść się do podniesionego zarzutu kwestionującego zastosowanie art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, stanowiącego, iż urządzenie rejestrujące instaluje się i używa w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy. Skargę kasacyjną wniósł organ wskazując na fakt, iż Sąd I instancji przyjął podleganie przewozu przepisom ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ale z niezrozumiałych powodów decyzje uchylił. Wskazał, że obowiązek instalowania urządzeń rejestrujących wynika wprost z przepisu art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, tak więc obowiązek wyjaśniania tej kwestii jest niezasadny. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok przesądzając, iż brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej z powodu braku wykresówek, bowiem jest to konsekwencja braku instalacji urządzenia kontrolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie bezspornym jest, że dopuszczalna masa całkowita zestawu wynosiła powyżej 3,5 tony. Zgodnie z ust.1 art. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z jej przepisów podlega karze pieniężnej. Sąd podziela argumentację skarżącego, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa nie ma możliwości, aby wydano zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne dla przedsiębiorcy wykonującego przewóz pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony. Niemniej jednak opisany w sprawie stan faktyczny jest inny niż ten, na który powołuje się skarżący. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy (przewozie na potrzeby własne). Celem ustalenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów przy wykonywaniu transportu drogowego konieczne jest zsumowanie masy pojazdu z masą przyczepy. Taki sposób obliczania dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (zestawu) znajduje potwierdzenie w treści art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. W świetle przepisów powołanego Rozporządzenia, nie ma ono zastosowania m.in. do przewozów dokonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu, łącznie z przyczepami lub naczepami, nie przekracza 3,5 ton. Tak więc aby dokonać obliczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu (zestawu) należy zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego zsumować masę pojazdu z masą przyczepy lub naczepy. Zasady te obowiązują wprost w całej Unii Europejskiej i przedsiębiorcy zobowiązani są do ich stosowania. W sprawie bezsporna jest okoliczność, że w dniu kontroli dopuszczalna masa całkowita zestawu przekraczała 3,5 tony. Dalsze ustalenia i konsekwencje finansowe dla skarżącego wynikają z wykazania, że w dniu kontroli dopuszczalna masa całkowita zestawu przekraczała 3,5 tony. Tak więc w toku czynności kontrolnych ustalono nadto, iż pojazd nie jest wyposażony w urządzenie rejestrujące. Zgodnie z art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 87 ust. 2 ww. ustawy podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) wypis z zaświadczenia o przewozach drogowych na potrzeby własne. Według art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść załącznika lp. 1.4 do ustawy o transporcie drogowym, który karą 2.000 zł. sankcjonuje wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Brak tego zaświadczenia powodował nałożenie na skarżącego ww. kary. Stosownie do art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Z protokołu kontroli oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty pomimo przejazdu po drodze krajowej nr 1. W wyjaśnieniu Strona przyznała, że nie wykupiła na kontrolowany pojazd karty opłaty drogowej. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł. Przepis lp. 4.1 załącznika do w.w ustawy kara 3.000 zł. sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Tak więc nałożenie kary było zasadne. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Z protokołu kontroli oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. W wyjaśnieniu Strona przyznała, że w pojeździe tym nie był i nie jest zamontowany tachograf. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ww. ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15.000 zł. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 11.1 ust. 1 załącznika do ww. ustawy, który nakłada karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. w przypadku gdy wykonywano przewóz drogowy pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące - tachograf. Zgodnie z przytoczonymi przepisami kontrolowany pojazd nie podlegał wyłączeniu od konieczności instalacji przyrządu kontrolnego, stosownie do regulacji prawa wspólnotowego (art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE L370 z 01.12.1985)) wyłączenie może dotyczyć pojazdów przeznaczonych do przewozu rzeczy, gdy dozwolona maksymalna masa pojazdu, łącznie z przyczepami lub naczepami, nie przekracza 3,5 tony. W związku z tym, iż pojazd nie jest wyposażony w tachograf kierowca nie posiadał również wykresówek. Kwestia braku odpowiedzialności z tego tytułu została jednoznacznie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, którego zaleceniami Sąd Wojewódzki jest związany. Wbrew twierdzeniom skargi, decyzja organu odwoławczego a także organu I instancji szczegółowo opisuje stan faktyczny i prawny, co wyczerpuje obowiązki organu wynikające z art. 107 § 3 K.p.a. Organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz prawidłowo ustalił stan faktyczny i skierowane w tym zakresie zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W ocenie Sądu zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego są bezzasadne. Podobnie za bezzasadne należy uznać naruszenia przepisów prawa materialnego. Uzasadnienia decyzji szczegółowo przyporządkowywują konkretne stany faktyczne i naruszenie przepisów z sankcją przewidzianą przez ustawę o transporcie drogowym. Należy zauważyć, że Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 obowiązujące w dacie orzekania potwierdza brzmienie dotychczasowych przepisów i w tym zakresie nie wprowadza zmian. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, że zastosowane sankcje były prawidłowe. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.