VI SA/Wa 655/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. Z. C. (skarżący w niniejszej sprawie) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z funkcji biegłego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. (doręczonym skarżącemu w dniu [...] maja 2014 r. – k. 51) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Z. C. na ww. decyzję z uwagi na wniesienie jej po terminie. W dniu [...] maja 2014 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżący wskazał, że przekroczył termin złożenia skargi o jeden dzień ze względu na fakt, że w dniu [...] lutego 2014 r. (ostatni dzień na wniesienie skargi) skarżący był przesłuchiwany jako biegły sądowy w Prokuraturze Rejonowej [...] w sprawie [...]. Skarżący dołączył do wniosku Protokół przesłuchania biegłego z dnia [...] lutego 2014 r., z którego wynika, że w wyżej wskazanym dniu był przesłuchiwany od godz. 9:50 do 12:00. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Podkreślić należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Co prawda katalog przyczyn niezawinionych przez stronę, dających podstawę do przywrócenie terminu jest otwarty, niemniej jednak, w okolicznościach konkretnej sprawy należy badać przyczynę uchybienia terminu w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż dniem ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia skargi jest dzień [...] maja 2014 r., w którym to dniu skarżący odebrał korespondencję z Sądu zawierającą postanowienie odrzucające skargę w niniejszej sprawie. W konsekwencji przyjąć należy, że skarżący składając w dniu [...] maja 2014 r. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, zachował wspomniany wyżej siedmiodniowy termin, warunkujący skuteczne złożenie tego wniosku. Dokonując natomiast oceny pozostałych przesłanek wniosku o przywrócenie terminu, w ocenie Sądu skarżący nie wykazał braku winy w jego uchybieniu, a wskazany przez skarżącego fakt niemożności złożenia skargi w dniu [...] lutego 2014 r. z powodu obowiązku stawienia się w Prokuratorze Rejonowej na przesłuchanie z racji pełnienia funkcji biegłego sądowego, nie może stanowić przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu sam fakt stawiennictwa Z. C. w Prokuraturze Rejonowej w celu przesłuchania skarżącego nie stanowi okoliczności uzasadniającej uznanie, że spełniona została przesłanka braku winy strony w rozumieniu art. 87 § 2 p.p.s.a. Skarżący nie uprawdopodobnił, że powyższa czynność procesowa uniemożliwiła mu złożenie niniejszej skargi do godziny 23:59:59 tego dnia. Z urzędu Sądowi wiadomo, że o wszelkich czynnościach procesowych – w tym o przesłuchaniu biegłego, strony (biegły) są informowane odpowiednio wcześniej. Ale nawet przy założeniu, że skarżący został wezwany do Prokuratury Rejonowej na przesłuchanie w trybie "pilnym", bezpośrednio przed przesłuchaniem, to i tak okoliczność na którą powołuję się skarżący, nie może w ocenie Sądu stanowić o braku winy w dochowaniu terminu do wniesienia niniejszej skargi, gdyż jak wynika z dołączonego przez stronę protokołu przesłuchania, trwało ono od godz. 9:50 do godz. 12:00, a więc należy uznać że skarżący mógł złożyć skargę w terminie do końca tego dnia. Nie można zatem mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. O jej braku można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Podobnie w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333 i cyt. tam orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). W przedmiotowej sprawie tego rodzaju okoliczności, w których przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych nie można było przezwyciężyć, nie wystąpiły. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.