VI SA/Wa 6563/23
WyrokWSA w Warszawie2024-03-26
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Andrzej Nogal, Agnieszka Dauter-Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy za dopuszczenie do kierowania pojazdem kierowcy bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych jest zasadna, jeśli przedsiębiorca kwestionuje fakt wykonywania przewozu w jego imieniu i na jego rachunek, a jedynym dowodem potwierdzającym ten fakt jest protokół kontroli drogowej podpisany przez kierowcę bez uwag?Ratio decidendi
Kara pieniężna nałożona na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy za dopuszczenie do kierowania pojazdem kierowcy bez wymaganych badań lekarskich i psychologicznych jest zasadna, nawet jeśli przedsiębiorca kwestionuje fakt wykonywania przewozu w jego imieniu i na jego rachunek. Protokół kontroli drogowej, jako dokument urzędowy, stanowi podstawowy dowód w sprawie, a jego podważenie wymaga przedstawienia przekonywającego dowodu przeciwnego, czego nie uczyniono w niniejszej sprawie. Organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia procedury administracyjnej nie znalazły uzasadnienia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (MWITD) o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiadał orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań do pracy na stanowisku kierowcy. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca wykonywał przewóz pojazdem marki F., a wykonawcą przewozu była skarżąca spółka. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności kto był faktycznym wykonawcą przejazdu i na jakiej podstawie prawnej kierowca wykonywał przewóz.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 24 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z 24 listopada 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1 pkt 3 i pkt 4, art. 39j ust. 1-4, art. 39k ust. 1-3, art. 39m, art. 92a ust. 2, 4 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm., dalej "u.t.d.") oraz Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Strona", "Spółka", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "MWITD") z 1 sierpnia 2023 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wyjaśnił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: 1) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz 2) wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ wskazał, że 29 września 2022 r. około godziny 08:40 w W. na ul. [...], poddano kontroli drogowej pojazd marki F. o nr rej. [...]. Kontrola została przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Kontrolowanym pojazdem kierował V. L.. Stwierdzono, że wykonawcą przewozu jest Strona. Kierowca nie okazał dokumentów uprawniających do wykonywania transportu drogowego osób ani orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i wyniki kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z 29 września 2022 r.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez MWITD decyzji administracyjnej z 1 sierpnia 2023 r. nr [...] i nałożeniem na Stronę kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł tytułem popełnienia naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony 8 sierpnia 2023 r. Pismem nadanym 10 sierpnia 2023 r. Strona złożyła odwołanie.
Rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji GITD, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, wyjaśnił dodatkowo, że kontrolowanym pojazdem wykonano przewóz drogowy osób z ul. [...] na ul. [...] w W.. Na podstawie faktury za przejazd, którą pasażer otrzymał w drodze elektronicznej ustalono, że wykonawcą przewozu była Strona.
GITD wskazał, że zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca może zatrudnić kierowcę, który nie ma przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Dodał, że z art. 39j ust. 1 i 39k ust. 1 u.t.d. wynika, że kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom psychologicznym i lekarskiemu przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Organ stwierdził, że bezspornym jest, że na dzień kontroli, tj. 29 września 2022 r., kierowca nie posiadał i nie okazał podczas kontroli ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organ wskazał, że zmiana rozstrzygnięcia mogłaby nastąpić wtedy, gdyby Strona w toku postępowania przedstawiła dowód na posiadanie przez kierowcę stosownych badań lekarskich i psychologicznych ważnych na dzień kontroli drogowej, co jednak nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodów z zeznań kierowcy i Strony, GITD stwierdził, że nie wniosłyby one nic nowego do sprawy. Zdaniem organu wszystkie okoliczności związane ze spornym przewozem zostały wyjaśnione podczas kontroli drogowej a także w toku postępowania w I instancji. Ponadto kierowca podczas kontroli miał możliwość wypowiedzenia się w niniejszej sprawie ale tego nie uczynił, tym samym jego przesłuchanie nie wniesie nic nowego do sprawy. Ponadto podpisał protokół kontroli drogowej bez uwag. Organ wyjaśnił, że dowody z zeznań świadków przeprowadza się w sytuacji, w której nie sposób ustalić okoliczności istotnych w sprawie za pomocą innych dowodów. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły. Zdaniem organu postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone przez organ I instancji w sposób kompletny i prawidłowy.
Od powyższej decyzji z 24 listopada 2023 r., Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 w zw. z art, 77 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i w rezultacie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, pomimo, iż została ona wydana bez wnikliwego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy i nie uwzględnieniu słusznego interesu strony, w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w czyim imieniu wykonywany był kontrolowany przejazd, braku wyjaśnienia, w oparciu o jaki stosunek prawny Kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącego (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu,
2) art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a., polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu podstaw decyzji, ustalonych faktów, oceny dowodów, a przede wszystkim niewyjaśnienie dlaczego organ I instancji nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozstrzygnięcia relacji łączących Stronę oraz na czyją rzecz oraz co stało się z ewentualnie otrzymanym wynagrodzeniem za przedmiotowy przejazd, a także ustalenia formy współpracy kierowcy ze Spółką i czy taka współpraca w ogóle miała miejsce.
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił argumentację popierającą zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ wbrew zarzutom skargi, zarówno GITD, jak i organ I instancji nie naruszyli przepisów prawa w sposób dający podstawę do wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie na Skarżącego została nałożona kara pieniężna w wysokości 2.000 zł, za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Skarżący, jako podmiot zawodowo zajmujący się przewozem, a więc podmiot wykonujący czynności związane z przewozem drogowym ponosi odpowiedzialność w niniejszej sprawie na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. Zgodnie z tym przepisem, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.
Jak wynika z art. 4 pkt 22 u.t.d., obowiązki lub warunki przewozu drogowego oznaczają obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzeń unijnych i innych ustaw wymienionych w tym przepisie.
Zgodnie z art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Jak wynika natomiast z art. 39j ust. 1 i 39 k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
W świetle art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Zgodnie natomiast z lp. 4.2. i 4.3. załącznik nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, podlega karom pieniężnym za każde z tych naruszeń po 1000 zł.
Z ustaleń faktycznych, które nie budzą wątpliwości w niniejszej sprawie wynika, że 29 września 2022 r., kontrolowanym pojazdem marki F. o nr rej. [...], wykonano przewóz drogowy osób z ul. F.na ul. K.w W.. Usługa została zamówiona poprzez aplikację B.. Opłata za przejazd wyniosła zgodnie z wystawioną przez B.Operations QU w imieniu Spółki 10,99 zł. Kierowca nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Skarżący zakwestionował okoliczność, że powyższy przewóz dokonany przez Kierowcę – nie posiadającego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – był dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego.
Sąd zauważa, że powyższe ustalenia, a więc, m.in., że sporny przewóz był dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego, potwierdza protokół kontroli nr [...] z 29 września 2022 r., podpisany przez Kierowcę, który nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń, potwierdzając jednocześnie swoim podpisem ustalenia w nim zaprotokołowane i fotokopia faktury wystawionej 29 września 2022 r o godz. 8:24, przez [..] w imieniu Spółki na przejazd z ul. [...].
W orzecznictwie podkreśla się wagę protokołu kontroli jako dokumentu urzędowego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 października 2023 r. sygn. akt II GSK 1945/21 wskazał, że: "(...) istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Jego walor, jako dowodu, wyraża się zaś w tym, że skoro jest sporządzany podczas kontroli drogowej, to w relacji do okoliczności czasu i miejsca jej przeprowadzania umożliwia odzwierciedlenie w jego treści – i to niemal na bieżąco – nie dość, że przebiegu czynności kontrolnych to przede wszystkim, stwierdzonych w trakcie tych czynności faktów, zdarzeń i okoliczności mających, czy też mogących mieć istotne znaczenie z punktu widzenia formułowanych na ich podstawie ocen oraz wniosków, a ponadto – co najistotniejsze – ich utrwalenie we wskazany sposób (por. art. 74 ust. 1, 2, 4 u.t.d.). Dlatego też właśnie protokół kontroli drogowej, mający walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. (Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone) jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 867/18; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17; 10 marca 2023 r., sygn. akt II GSK 95/20, II GSK 115/20, II GSK 1521/19; 25 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 618/20; opubl. podobnie jak niżej cytowane orzeczenia: orzeczenia.nsa.gov.pl)."
Skarżący, zaprzecza faktom wynikającym z dowodów zgromadzonych w sprawie potwierdzających okoliczność, że sporny przewóz pasażera został dokonany w imieniu i na rachunek Skarżącego, nie przedstawiając jednak w tym zakresie żadnych dowodów potwierdzających twierdzenia Skarżącego. Skarżący domaga się przesłuchania Kierowcy, podczas gdy Kierowca potwierdził własnym podpisem ustalenia kontroli w tym dotyczące podmiotu w imieniu, którego dokonywał spornego przewozu. Podkreślenia wymaga, że ustalenia faktyczne utrwalone w protokole kontroli nie są niepodważalne, jednak nie jest wystarczające do ich podważenia jedynie poddanie w wątpliwość tych ustaleń, bez przedstawienia przekonywującego dowodu przeciwnego, pozwalającego na zanegowanie prawdziwości stwierdzeń zawartych w protokole kontroli. W przedmiotowej sprawie Skarżący, poza kwestionowaniem swojego udziału w spornym przewozie, nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego Jego stanowisko.
Z tych względów Sąd uznał, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 76 § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, oraz art. 12 w zw. z art. 77 K.p.a., jak również art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W niniejszej sprawie Skarżący miał możliwość, zgodnie z treścią art. 76 § 3 K.p.a., przedstawienia dowodu przeciwko treści protokołu kontroli nr [...] z 29 września 2022 r., czego jednak nie zrobił. W ocenie Sądu, organy zgodnie z przepisami prawa (art. 6 K.p.a.), prawidłowo, w oparciu o całokształt wystarczająco zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes Skarżącego (art. 7 K.p.a.). Na tej podstawie, zgodnie z wymogami art. 80 K.p.a., organy słusznie ustaliły, że w sprawie został dokonany przewóz pasażera w imieniu i na rachunek Skarżącego przez Kierowcę który nie posiadał orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W tej sytuacji na Skarżącego słusznie została nałożona kara pieniężna, co znalazło wyczerpujące wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji obu instancji odpowiadających wymogom art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W konsekwencji nie doszło również do naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej oraz zasady informowania stron (art. 8 § 1 oraz art. 9 K.p.a.). Naruszenie natomiast zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.), nie mogło mieć istotnego wpływu na wyjaśnienie sprawy zwłaszcza, że przepisy K.p.a. przewidują odrębny środki przysługujące stronom postępowania administracyjnego do eliminacji bezczynności i przewlekłości w działaniach organów.
Organy obu instancji słusznie uznały, że w sprawie nie zaistniały okoliczności unormowane w art. 92c ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Skarżący nie wykazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby na podstawie tego przepisu niewszczęcie lub umorzenie postępowania w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło