VI SA/Wa 657/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "K." o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "K." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego p o s t a n a w i a 1. zwolnić J. B. od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania J. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. I. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2009 r. odmówiono przyznania J. B. (dalej też jako skarżący) prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "K." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż z przedłożonych wówczas przez skarżącego dokumentów i wyjaśnień wynikało, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, wydając miesięcznie na swoje utrzymanie kwotę 2.000 złotych. Posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] oraz samochód marki [...] z 2007 r. o wartości 25.552 EURO. Na skarżącym ciąży spłata kredytu hipotecznego w wysokości 330.000 złotych. Według załączonej przez skarżącego kopii zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2008 r. (PIT-36) wynika, że przy przychodach w wysokości 1.190.887,26 złotych skarżący osiągnął dochód w wysokości 8.408,44 zł. Natomiast z przedstawionej przez skarżącego księgi przychodów i rozchodów wynika, że w okresie od stycznia do kwietnia 2009 r., przy przychodach w wysokości 343.774,91 złotych, skarżący uzyskał dochód w wysokości 2.702,670 złotych. Przedstawiony wyciąg z firmowego rachunku bankowego za okres od [...] lutego 2009 r. do [...] maja 2009 r. potwierdza wielokrotne wpłaty i wypłaty znacznych środków pieniężnych. Łączna suma wpłat w omawianym okresie wyniosła 44.529,93 zł, natomiast wypłat – 44.459,93 zł. Sąd uznał, iż skarżący, który osiąga przychody z prowadzonej działalność gospodarczej i na bieżąco obraca środkami pieniężnymi, ma możliwość zaplanowania wydatków, w których powinien poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Przy ocenie sytuacji finansowej skarżącego Sąd wziął pod uwagę, że załączone do wniosku o przyznanie prawa pomocy umowy leasingu, jak również informacja o spłacaniu przez skarżącego kredytu hipotecznego w wysokości 330.000 złotych, z którymi to zobowiązaniami wiąże się konieczność spłaty co miesiąc rat, świadczą o zdolnościach płatniczych skarżącego, wyłączając tym samym możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym przez skarżącego zakresie. II. W dniu [...] stycznia 2010 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z przedłożonych na żądanie Sądu dokumentów wynika, iż strata z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej za rok 2009 wyniosła 6 859 zł przy przychodach na poziomie 728 820 zł. Skarżący poinformował przy tym, iż nie prowadzi już działalności gospodarczej, na dowód czego przedstawił złożony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych wniosek w dniu [...] stycznia br. o wyrejestrowanie płatnika. Odebrany mu został także przez leasingodawcę samochód [...] a będąca jego własnością nieruchomość sprzedana. Jak wyjaśnił, na jego rachunek bankowy wpływają jeszcze kwoty należne mu od kontrahentów z okresu prowadzenia działalności gospodarczej. Są to kwoty w wysokości od 1000 do 3 744 zł. Skarżący nie posiada w chwili obecnej nieruchomości i jak wskazał w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. korzysta z pomocy rodziców. III. Przede wszystkim podkreślić należy, że postanowieniem z dnia 21 października 2008 r. odmówiono skarżącemu w niniejszej sprawie przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 p.p.s.a. - zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne - i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 262/09). Warunkiem zastosowania powyższego uregulowania jest jednak zaistnienie "zmiany okoliczności sprawy" w okolicznościach faktycznych lub w obowiązującym prawie. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FZ 290/09). IV. Z okoliczności przedstawionych przez skarżącego niewątpliwie wynika, iż w jego przypadku nastąpiło pogorszenie sytuacji materialnej. Nie prowadzi już bowiem działalności gospodarczej, jak też nie posiada majątku. Jedyny uzyskiwany dochód to wpłaty od kontrahentów z tytułu transakcji dokonywanych jeszcze w trakcie prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku skarżącego nie można uznać, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, chociażby z powodu otrzymywania wpłat od byłych kontrahentów. Nie znajduje się on zatem w sytuacji, w której nie byłby w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności w celu pokrycia chociażby części kosztów postępowania sądowego. Jednakże, pomimo że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno przyznanie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych, w sytuacji, w której znajduje się skarżący, konieczność poniesienia przez niego pełnych kosztów postępowania sądowego spowodowałaby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. V. Reasumując, uznać należy, iż wykazana przez skarżącego zmiana okoliczności ma wpływ na możność pokrycia przez niego kosztów postępowania sądowego i uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.