VI SA/Wa 6572/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 13 października 2023 r. nr EA-b-1482/1328/23 w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich oddala skargę Komendant Główny Policji (dalej: "organ II instancji", "KGP") decyzją z 13 października 2023 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm. dalej: "K.p.a.") oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2516 z późn. zm., dalej: "u.b.a."), po rozpatrzeniu odwołania P. A. (dalej: "Strona", "Wnioskodawca", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. (dalej: "organ I instancji", "KWP") z 4 sierpnia 2023 r. nr [...] orzekającą o cofnięciu pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wyjaśnił, że 2 listopada 2022 r. do organu I instancji wpłynął prawomocny od [...] kwietnia 2022 r. wyrok Sądu Rejonowego w B. z [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...] warunkowo umarzający na okres 1 roku próby prowadzone przeciwko Stronie postępowanie karne za popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 K.k., polegającego na tym, iż od 1 kwietnia 2015 r. do 12 kwietnia 2019 r. znęcał się psychicznie nad swoją byłą konkubiną, w ten sposób, że będąc trzeźwym prowokował i wszczynał awantury domowe, w trakcie których krzyczał na nią, wyzywał ją oraz członków jej rodziny, krytykował, mówił, że ją zniszczy, stale kontrolował, zabronił utrzymywać kontakt dzieci z jej rodzicami, nękał ją oraz członków jej rodziny oskarżeniami o popełnienie przestępstw o charakterze gospodarczym, izolował ją od członków jej rodziny oraz straszył odebraniem i wywiezieniem dzieci. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność, organ I instancji 23 listopada 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia wymienionemu pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ zawarł również - w oparciu o art. 15 ust. 5 u.b.a., wezwanie Strony do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych na ich podstawie orzeczeń, lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność do dysponowania bronią. Realizując wezwanie organu, Strona poddała się wymaganym badaniom i uzyskała 24 stycznia 2023 r. pozytywne orzeczenie psychologiczne nr [...] oraz pozytywne orzeczenie lekarskie nr [...]. Przedmiotowe orzeczenia zostały przesłane organowi I instancji przez ustanowionego przez Stronę pełnomocnika, który jednocześnie wniósł o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia jej pozwolenia na broń. Korzystając z przysługującego prawa, organ I instancji wniósł odwołanie od wyżej wskazanych orzeczeń, psychologicznego i lekarskiego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B.. Zarówno na badania lekarskie, jak i psychologiczne w trybie odwoławczym Strona nie stawiła się, w związku z czym procedura odwoławcza została zakończona bez wydania orzeczeń, o czym świadczy informacja z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B.. Mając na uwadze, iż Strona nie stawiła się w trybie odwoławczym na badania lekarskie i psychologiczne, w związku z czym nie uzyskała ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, KWP decyzją z 4 sierpnia 2023 r., na podstawie art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a., cofnął Stronie pozwolenie na broń palną do celu łowieckiego. Rozpoznając odwołanie od decyzji I instancji, KGP po szczegółowym przedstawieniu przebiegu postępowania w I instancji oraz po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa stwierdził, że możliwość odwołania od orzeczeń lekarskich i psychologicznych jest uprawnieniem zarówno organu Policji, jak i osoby badanej (wnioskodawcy). Przesądza o tym brzmienie art. 15h ust. 2 u.b.a. KGP stwierdził, że z żadnego przepisu ustawy o broni i amunicji nie wynika, aby organ Policji, wnosząc takie odwołanie, zobowiązany był tłumaczyć się z faktu skorzystania z tego ustawowego uprawnienia. Z art. 15h ust. 3 u.b.a. wynika jedynie, że wspomniane odwołanie powinno zawierać uzasadnienie, którego nie należy jednakże utożsamiać z obowiązkiem uzasadnienia samego faktu skorzystania z ustawowego uprawnienia. W uzasadnieniu zawartym w odwołaniach od wydanych Stronie 24 stycznia 2023 r. orzeczeń, psychologicznego nr [...] oraz lekarskiego nr [...] organ I instancji powołał fakty, które w jego ocenie przemawiały za koniecznością weryfikacji stanu zdrowia ww. w celu jednoznacznego potwierdzenia czy posiada zdolność do dysponowania bronią. Odwołania organu nie były zatem, jak stwierdził KGP, pozbawione logicznego i merytorycznego uzasadnienia. KGP stwierdził, że Strona obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 5 u.b.a., nie wykonała. Nie przedstawiając zatem ostatecznych orzeczeń, lekarskiego i psychologicznego w trybie odwoławczym, de facto nie potwierdziła w sposób prawem przewidziany w pełni swojej zdolności do dysponowania bronią. W świetle powyższego KGP nie znalazł podstaw do innego niż to uczynił organ I instancji rozstrzygnięcia niniejszej sprawy uznając, iż nie leży ono w interesie społecznym. Strona nie wykonała bowiem tak istotnego z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego obowiązku, jakim jest potwierdzenie obydwoma stosownymi orzeczeniami o zdolności do dysponowania bronią, o której to nie może decydować ona sama czy też organy Policji, a jedynie - i to w formie prawem określonej - wyspecjalizowani w tej materii, posiadający odpowiednie wykształcenie, wiedzę i doświadczenie zawodowe, upoważnieni lekarze/ psycholodzy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez adwokata, zaskarżając decyzją KGP z 13 października 2023 r., wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a., poprzez przyjęcie przez organ, że brak przedstawienia przez Skarżącego ostatecznych orzeczeń lekarskich wydanych w trybie odwoławczym stanowi obligatoryjną przesłankę cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich i brak dokonania jakichkolwiek innych ustaleń w sprawie, podczas gdy art. 18 ust. 5 u.b.a., operując sformułowaniem "organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń (...)" zawiera katalog fakultatywnych przesłanek cofnięcia pozwolenia w warunkach uznania administracyjnego, które wobec powyższego wymagają także dokonania przez organ szeregu ustaleń faktycznych dotyczących osoby, wobec której toczy się postępowanie, a wskazujących na realną i uzasadnioną potrzebę cofnięcia uzyskanego pozwolenia na broń, 2) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 K.p.a., poprzez: a) niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie i nie dokonanie ustaleń w zakresie warunków i właściwości osobistych oraz zachowania Skarżącego, które mogłyby uzasadniać cofnięcie pozwolenia na broń w warunkach uznania administracyjnego, b) nieuwzględnienie żądania Strony dotyczącego przeprowadzenia dowodów w postaci: - zwrócenia się do Sądu Rejonowego w B.. o odpis ugody zawartej przed mediatorem w sprawie [...], - dowodu z zeznań A. S., - dowodu z opinii dzielnicowego miejsca zamieszkania Strony, - dowodu z opinii dzielnicowego miejsca pobytu Strony i zamieszkania jego rodziny, - dowodu z opinii Koła Łowieckiego "[...] nr [...], w sytuacji gdy dowody te miały podstawowe znaczenie dla ustalenia warunków i właściwości osobistych oraz zachowania Skarżącego uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń, a w konsekwencji wydanie decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w warunkach całkowitej dowolności i arbitralności, 3) art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji, w sytuacji, gdy była ona wadliwa. W uzasadnieniu skargi Skarżący wsparł podniesione zarzuty szczegółową argumentacją. W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w stopniu dającym podstawy do ich uchylenia. W niniejszej sprawie zostało Skarżącemu cofnięte pozwolenie na posiadanie broni palnej do celów łowieckich ze względu na to, że Skarżący nie uzyskał ostatecznego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego w trybie odwoławczym ze względu na niepoddanie się badaniom w tym trybie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 u.b.a. Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5. Jak natomiast wynika z art. 15 ust. 5 u.b.a., w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, właściwy organ Policji może zobowiązać tę osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń. Zgodnie z art. 20 u.b.a., cofnięcie pozwolenia na broń, dopuszczenia do posiadania broni oraz unieważnienie karty rejestracyjnej broni pneumatycznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie podstawą zobowiązania Skarżącego do poddania się badaniom - lekarskiemu i psychologicznemu było podejrzenie, że Skarżący należy do grona osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 u.b.a. (k. 109). Podejrzenie powyższe związane było z wpłynięciem 2 listopada 2022 r. do organu I instancji prawomocnego od [..] kwietnia 2022 r. wyroku Sądu Rejonowego w B. z [...] kwietnia 2022 r. sygn. akt [...] (k. 100), warunkowo umarzającego na okres 1 roku próby prowadzone przeciwko Stronie postępowanie karne za popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 K.k., polegającego na tym, iż od 1 kwietnia 2015 r. do 12 kwietnia 2019 r. Skarżący znęcał się psychicznie nad swoją byłą konkubiną, w ten sposób, że będąc trzeźwym prowokował i wszczynał awantury domowe, w trakcie których krzyczał na nią, wyzywał ją oraz członków jej rodziny, krytykował, mówił, że ją zniszczy, stale kontrolował, zabronił utrzymywać kontakt dzieci z jej rodzicami, nękał ją oraz członków jej rodziny oskarżeniami o popełnienie przestępstw o charakterze gospodarczym, izolował ją od członków jej rodziny oraz straszył odebraniem i wywiezieniem dzieci. W oparciu o powyższe okoliczności faktyczne KWP zawiadamiając Skarżącego w piśmie z 23 listopada 2022 r. (k. 109) o wszczęciu z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia wymienionemu pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego, wezwał również Skarżącego, na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych na ich podstawie orzeczeń, lekarskiego i psychologicznego potwierdzających zdolność do dysponowania bronią. Skarżący przedłożył organowi I instancji orzeczenie lekarskie nr [...] z 24 stycznia 2023 r. (k. 121) oraz orzeczenie psychologiczne nr [...] z 24 stycznia 2023 r. (k. 120). KWP wniósł, na podstawie art. 15h ust. 2 i ust. 3 u.b.a. odwołania od powyższych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. (k. 122 i 123). W uzasadnieniu powyższych odwołań KWP powołał się na wyrok Sądu Rejonowego w B. z 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt [...] warunkowo umarzający na okres 1 roku próby prowadzone przeciwko Stronie postępowanie karne za popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1 K.k. i wynikającą z niego okoliczność znęcania się psychicznie Skarżącego nad swoją byłą konkubiną. Zgodnie z art. 15h ust. 1 u.b.a., od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przysługuje odwołanie. W świetle ust. 2 tego artykułu, odwołanie przysługuje osobie ubiegającej się oraz komendantowi wojewódzkiemu Policji właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Jak wynika z ust. 3 omawianego artykułu, odwołanie wnosi się na piśmie w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia, za pośrednictwem lekarza albo psychologa, który wydał orzeczenie, do innego wybranego lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego. Odwołanie powinno zawierać uzasadnienie. Skarżący nie zgłosił się zarówno na badania lekarskie, jak i psychologiczne w trybie odwoławczym, w związku z czym procedura odwoławcza została zakończona bez wydania orzeczeń, o czym świadczą informacje zawarte w pismach z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. z 20 czerwca 2023 r. (k. 132) i z 29 czerwca 2023 r. (k. 133) oraz wyjaśnienia Skarżącego zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji oraz w skardze o świadomym nie stawieniu się Skarżącego na termin badania wyznaczony w trybie odwoławczym. Wyjaśnienia wymaga, że w świetle przytoczonej powyżej regulacji prawnej, osoba posiadająca pozwolenie na posiadanie broni ma obowiązek poddania się badaniu lekarskiemu i badaniu psychologicznemu na żądanie właściwego organu Policji oraz przedstawienia stosownych orzeczeń, jeśli zostaną ujawnione okoliczności dostatecznie uzasadniające podejrzenie, że osoba ta należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o broni i amunicji, czyli ma zaburzenia psychiczne lub znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną lub wykazuje istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego lub jest uzależniona od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych. Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że obowiązek ten odnosi się również do badań przeprowadzanych na skutek złożenia odwołań od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. W przypadku zatem wniesienia przez właściwego komendanta wojewódzkiego Policji w trybie art. 15h u.b.a., odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego przedłożenie ostatecznych, pozytywnych orzeczeń przesądza w znaczeniu prawnym o posiadaniu przez daną osobę stanu zdrowia i odpowiednich predyspozycji do posługiwania się bronią palną oraz o wypełnieniu obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Podkreślenia wymaga, że skorzystanie z uprawnienia do złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego jest możliwe w przypadku samej subiektywnej wątpliwości podmiotu uprawnionego do złożenia odwołania co do prawidłowości wydanego orzeczenia. Ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie szczególnych wymagań, czy warunków – poza tym, że odwołanie takie jest wnoszone na piśmie (art. 15h ust. 1 u.b.a.) i musi zawierać uzasadnienie (art. 15h ust. 3 u.b.a.). Ustawodawca nie wykluczył w art. 15h ust. 3 u.b.a., że uzasadnieniem złożenia odwołania od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego może być podejrzenie, że osoba posiadająca pozwolenie na broń należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, wynikające z tych samych okoliczności, które stanowiły podstawę wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną. KWP wniósł w związku z tym odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego w niniejszej sprawie działając w zgodzie z omawianą regulacją prawną. W przypadku natomiast naruszenia przez posiadacza broni obowiązku poddania się badaniom, komendant wojewódzki Policji ma kompetencję do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej wynikającą z art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. Skarżący nie poddając się badaniom w trybie odwoławczym naruszył obowiązek poddania się badaniom na podstawie art. 15 ust. 5 u.b.a., co uprawniało organ do zastosowania art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. Podkreślenia wymaga, że skoro organ I instancji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wniósł odwołania od orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, a Skarżący nie poddał się ponownym wymaganym badaniom, organ nie dysponował orzeczeniami lekarskim i psychologicznym, na podstawie których mógłby stwierdzić, że Skarżący nie należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 4 u.b.a. Stąd wynika konieczność zastosowania przez KWP art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a., pomimo faktu, iż redakcja tego przepisu wskazuje na fakultatywność kompetencji organu do cofnięcia pozwolenia na broń z omawianej przyczyny. Konieczność natomiast zastosowania przez KWP art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. w niniejszej sprawie, skutkuje tym, że nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy podnoszone przez Skarżącego w postępowaniu administracyjnym dowody z ugody zawartej przed mediatorem w sprawie [...], z zeznań A. S., z opinii dzielnicowego miejsca zamieszkania Skarżącego, z opinii dzielnicowego miejsca pobytu Skarżącego i zamieszkania jego rodziny, z opinii Koła Łowieckiego [...] nr [...]. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, KGP prawidłowo ocenił działanie KWP w niniejszej sprawie i wydaną przez niego decyzję z 4 sierpnia 2023 r. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, zaś jego ocena została dokonana przez organ prawidłowo i uzasadniała przyjęcie ustaleń, które stanowiły podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji. Z tych względów Sąd stwierdza, że organy obu instancji nie naruszyły w niniejszej sprawie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym art. 18 ust. 5 pkt 2 u.b.a. Podkreślenia wymaga, że prawo do posiadania broni ma w świetle ustawy o broni i amunicji charakter reglamentowany, a zatem osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny wywiązywać się z ciążących na nich obowiązków, w tym poddania się obowiązkowym badaniom, czego w okolicznościach tej sprawy Skarżący nie uczynił (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2689/16). Zdaniem Sądu, w niespornych okolicznościach faktycznych sprawy zastosowany środek prawny (cofnięcie pozwolenia na broń palną do celu łowieckiego) był niezbędny do osiągnięcia założonego przez ustawodawcę celu (użytkowanie broni palnej przez osobę, której zdrowie pozwala na dysponowanie nią), skoro Skarżący z własnej woli nie chciał poddać się badaniom. W ocenie Sądu, uciążliwość zastosowanej przez organ sankcji pozostawała we właściwej proporcji do chronionych prawem dóbr, uwzględniając że dostęp do broni palnej ma charakter reglamentowany, co służy zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa publicznego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 476/13). W świetle powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a.