VI SA/Wa 658/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) WSA Dorota Wdowiak Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. B. prowadzącego P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak opłaty drogowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części objętej punktem 2; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu . Dnia 29 lipca 2003r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w L. poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] będący własnością J. B. prowadzącego P., zwanego dalej skarżącym. W protokole stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem posiadana przez kierowcę karta siedmiodniowa była zakupiona w dniu 30 czerwca 2003r. a użyta w dniu przejazdu tj.29 lipca 2003r. W ocenie kontrolerów jej 14 dniowy termin ważności upłynął przed jej użyciem. Protokół został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w L., powołując się na art.92 ust.1 p.6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r. poz. 1371 z późn. zmianami/ w związku z p.6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 z 2002 r. poz.999 z późn. zmianami/ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4000 zł za brak opłaty drogowej. Od tej decyzji odwołał się skarżący. Podnosił, że opłata była uiszczona, a doszło jedynie do uchybienia formalnego, polegającego na zbyt późnym wykorzystaniu karty opłaty drogowej. Wnosił o uchylenie decyzji o ukaraniu i wskazywał, że kara może zagrozić istnieniu jego firmy. Decyzją nr z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art.138 § 1 p.2 KPA i art.42 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 i 4 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym i l.p. 1.4.1 załącznika do tej ustawy oraz art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003r. poz.1452/ a także § 3, § 4 ust.1 i 2, § 5 ust.2 p. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 z 2001r. poz. 1684/ uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił brak ważnego dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bowiem karta opłaty, którą posłużył się kierowca została użyta po 24 dniach od daty zakupu i wobec tego w dniu kontroli była nieważna, gdyż upłynął już 14 dniowy termin od dnia jej wydania, w którym powinna być wypełniona. Wyjaśnił również, że w związku ze zmianą przepisów normujących wysokość kar /cytowaną wyżej ustawą z 23 lipca 2003r/, uchylił karę nałożoną w I instancji i nałożył karę niższą w wysokości 3000zł, przewidzianą nowymi przepisami za brak opłaty drogowej. Na tę decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o zmianę kwalifikacji prawnej uchybienia, którego się dopuścił. Wskazał, że opłatę uiścił, a jedynie nieprawidłowo wypełnił kartę i takie uchybienie powinno być zakwalifikowane z l.p. 1.4.4. cytowanego wyżej załącznika do ustawy o transporcie drogowym, właśnie jako nieprawidłowe wypełnienie karty, nie zaś jako brak opłaty z l.p. 1 4.1. tego załącznika. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że karta wypełniona była po upływie terminu 14 dni od jej zakupu, a więc niezgodnie z wymogami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. a zatem transport był wykonywany bez opłaty drogowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenie prawa, skarga jest więc uzasadniona. W licznych orzeczeniach WSA wskazywał już na niejasność rozporządzenia z dnia 18 października 2002r. /Dz.U. nr 188 z 2002r. poz. 1577/ zmieniającego cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 14 grudnia 2001r. i wprowadzającego terminy użycia kart dobowych i siedmiodniowych odpowiednio w ciągu 7 i 14 dni od ich daty zakupu. Cytowaną wyżej ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym.... złagodzone zostały znacznie przepisy o karach za naruszanie różnych obowiązków nałożonych na przedsiębiorców transportowych m.in. w l.p. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym wprowadzono nowy rodzaj uchybienia polegający na "wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty drogowej". Dopuszczona zatem została możliwość dowodzenia uiszczenia opłaty drogowej również przy pomocy nieprawidłowo wypełnionej karty opłat. Kara za to uchybienie wynosi 500 zł, zaś kara za brak uiszczenia opłaty drogowej - 3000zł. Nowe przepisy weszły w życie 28 września 2003r. i z mocy art. 8 ustawy z 23 lipca 2003r. znajdują zastosowanie do spraw nie zakończonych, a więc i do sprawy niniejszej, w której decyzja II instancji wydana została [...] lutego 2004r. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 17 listopada 2004r. w sprawie 6 II SA 4308/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny szczegółowo rozważył skutki wypełnienia kart po upływie przewidzianego rozporządzeniem terminu do jej wypełnienia i wyjaśnił dlaczego w obecnym stanie prawnym uchybienie takie może być traktowane wyłącznie jako nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej z l.p. 1.4.4. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Wskazany wywód zachowuje w pełni aktualność w sprawie niniejszej. Z zestawienia zmienionych przepisów ustawy o transporcie drogowym i niezmienionych przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 14 XII 2001r. wynika, że obecnie ustawodawca przewiduje w ustawie sytuację, gdy uznaje się, że opłata jest uiszczona na podstawie dokumentu, jakim jest karta nieprawidłowo wypełniona. Ustawodawca nie daje definicji nieprawidłowego wypełnienia kraty ani nie wskazuje jakie sytuacje są nieprawidłowym wypełnieniem karty, a jakie są jej niewypełnieniem tj. nieuiszczeniem opłaty. W ocenie Sądu należy kierować się wskazówką, że celem przepisów jest pobranie opłaty drogowej za każdy przejazd. Jeżeli więc karta jest wypełniona nieprawidłowo, ale "skasowana" dla uiszczenia opłaty za konkretny przejazd tzn. wypełniona w sposób uniemożliwiający jej powtórne użycie /dla innego pojazdu, w innym dniu itd./ uchybienie należy traktować łagodniej i karać wg uregulowań p.1.4.4. załącznika do ustawy. Elementem prawidłowości wypełnienia karty jest także wypełnienie jej w odpowiednim czasie od daty zakupu tj. wypełnienie w ciągu 7 dni od zakupu karty dobowej i w ciągu 14 dni od zakupu karty tygodniowej. W razie użycia karty po wskazanych terminach, opłata zostaje uiszczona poprzez zakup karty i "skasowana" poprzez wypełnienie, wypełnienie to nie jest jednak prawidłowe, gdyż wykonane w nieodpowiednim czasie od daty zakupu. Trudno uznać w takich przypadkach, że opłata nie została uiszczona, w szczególności wobec wskazanej wyżej utraty mocy przez § 5 ust.6 rozporządzenia z 14 grudnia 2001r. W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca uiścił opłatę drogową wykupując kartę opłat i wypełniając ją. Nie ulega też wątpliwości, że kartę wypełnił nieprawidłowo, bowiem wypełnienie miało miejsce po upływie 14 dni od daty zakupu. Rację ma jednak skarżący podnosząc, że opłatę uiścił. Wypełnienie karty przez skarżącego, choć wadliwe sprawia, że cel przepisu został osiągnięty tzn. opłata za konkretny przejazd została uiszczona. Skarżący, choć wypełnił kartę nieprawidłowo, jednak opłatę uiścił, czego organ w toku postępowania nie dostrzegł i zastosował przepisy dotyczące kary za nieuiszczenie opłaty drogowej /l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy/ zamiast przepisów l.p. 1.4.4. załącznika do ustawy, dotyczących kary za nieprawidłowe wypełnienie karty opłaty drogowej. Ze wskazanych wyżej względów stosownie do art. 145 § 1 p.1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. Wobec braku wniosku co do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, strona na podstawie art.210 § 1 p.p.s.a. utraciła prawo do żądania ich zwrotu, a zatem Sąd nie rozstrzygał w tej kwestii. O wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a.