VI SA/Wa 663/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2005r. sprawy ze skargi R. B., W. B., K. B., M. K., J. M. J. S. na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2005 r. w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na utworzenie oddziału kancelarii prawnej 1. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] października 2004 roku; 2. zasądza od Naczelnej Rady Adwokackiej na rzecz skarżących R. B., W. B., K. B., M. K., J. M. J. S. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Wnioskiem z dnia [...] września 2004r. wspólnicy Kancelarii Prawnej [...] s.c. z siedzibą w W. wystąpili do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] o wyrażenia zgody na utworzenie oddziału ich Kancelarii w [...]. Powyższy wniosek uzasadnili potrzebą zapewnienia właściwego poziomu pomocy prawnej dotychczasowym klientom Kancelarii mającym siedzibę lub miejsce zamieszkania na terenie [...]. Wskazali także, iż są w stanie zapewnić prawidłowe i zgodne z wymogami "Regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółkach" funkcjonowanie oddziału, a nadto, że adw. M. K. uzyskała wpis na listę adwokatów Izby [...] z wyznaczeniem siedziby zawodowej w [...]. Uchwałą z dnia [...] października 2004r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] na podstawie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze oraz § 9 ust. 2 Regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółkach odmówiła zgody na utworzenie w [...] oddziału kancelarii prawnej [...]. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż powyższy wniosek nie znajduje podstaw prawnych, gdyż nie jest połączony z wnioskiem o przeniesienie siedziby zawodowej do okręgu [...] Izby Adwokackiej. W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej uchwały, Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2005r. postanowiło utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu uchwały, powołując się na przepis § 2 ust. 2 ww. Regulaminu wskazano, że spośród zainteresowanych adwokatów siedzibę zawodową na terenie Izby Adwokackiej w [...] posiada jedynie adw. M. K., natomiast pozostali adwokaci posiadają siedziby zawodowe na terenie Izby Adwokackiej w W. Powyższa okoliczność nie pozwoliła na uwzględnienie odwołania. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli R. B., W. B., K. B., M. K., J. M., J. S. zarzucając zaskarżonej uchwale: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci § 9 ust. 2 regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółkach w zw. z art. 58 pkt 12 lit. h i art. 4 a ustawy – Prawo o adwokaturze – wyrażające się w uznaniu, że warunkiem niezbędnym dla uzyskania zgody właściwej rady adwokackiej na utworzenie oddziału spółki z wyłącznym udziałem adwokatów i radców prawnych jest posiadanie siedzib zawodowych wszystkich wspólników tej spółki w okręgu izby adwokackiej, na terenie którego ma być utworzony oddział, 2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. wyrażające się w zaniechaniu oceny odwołania i poprzedzającego go wniosku skarżących w kontekście zasad funkcjonowania oddziałów innych kancelarii prawniczych, a w rezultacie naruszenie bez społecznie uzasadnionych przyczyn i mimo braku przeszkód prawnych słusznego interesu strony i zasady równego traktowania. W konsekwencji skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż § 9 ust. 2 ww. Regulaminu nie ustanawia jakichkolwiek warunków, od których spełnienia uzależniona byłaby zgoda właściwej rady adwokackiej na utworzenie oddziału spółki działającej na podstawie art. 4 a ust. 1 Prawa o adwokaturze. Takich szczegółowych warunków nie określa także żadne inne z postanowień Regulaminu, zaś kwestia tworzenia oddziałów spółek z udziałem adwokatów pozostaje także poza sferą regulacji Prawa o adwokaturze. Uzasadniając drugi zarzut sformułowany w skardze skarżący wskazali, iż zaskarżona uchwała ignoruje bez usprawiedliwionych powodów powszechnie stosowaną praktykę funkcjonowania oddziałów spółek adwokackich w okręgach izb innych niż te, w których znajdują się ich siedziby i siedziby zawodowe części ich wspólników. Nie zawiera analizy wniosku skarżących w kontekście praktyki uwzględniania podobnych wniosków, czy chociażby tolerowania funkcjonowania oddziałów innych kancelarii prawniczych, co sugeruje nierównoprawne potraktowanie skarżących bez prawnie i społecznie uzasadnionych przyczyn. W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA wnosząc o oddalenie skargi podtrzymała swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowania administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Nie każde wszak naruszenie prawa przez organy administracji publicznej daje Sądowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną uchwał organów samorządu adwokackiego był § 9 ust. 2 Regulaminu wykonywania zawodu adwokata w kancelarii indywidualnej lub spółkach uchwalony przez Naczelną Radę Adwokacką w dniu 25 stycznia 2003r. Powołany przepis odnosi się do sytuacji adwokata, który zamierza wykonywać zawód poza swoją siedzibą zawodową w filii kancelarii lub oddziale spółki. Wymóg posiadania siedziby w okręgu danej izby adwokackiej odnosi się wyłącznie do konkretnego adwokata, a nie do wszystkich adwokatów czy też radców prawnych, wspólników spółki, w ramach której adwokat wykonuje zawód. W ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek przesłanek, które pozwalałyby odnieść ten przepis do sytuacji faktycznej, która ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Przepis stanowiący podstawę odmowy udzielenia zgody na utworzenie oddziału kancelarii nie ustanawia jakichkolwiek warunków, od spełnienia których uzależniona byłaby zgoda właściwej rady adwokackiej na utworzenie oddziału spółki. Odnosi się on bowiem, jak wskazano powyżej, do konkretnego adwokata, a nie do kancelarii lub spółki, w ramach której wykonuje on swój zawód. Uznać zatem należy, że zarówno okręgowa Rada Adwokacka w [...], jak i Naczelna Rada Adwokacka dokonały błędnej wykładni powołanego powyżej przepisu i w jej wyniku doszło do jego niewłaściwego zastosowania. Jednocześnie wskazać należy, że ani wyżej wskazany Regulamin ani też ustawa – Prawo o adwokaturze, nie określają szczegółowych warunków, od zaistnienia których uzależniona byłaby zgoda organów samorządu adwokackiego na utworzenie oddziału spółki. Jedynie z § 10 ust. 1 pkt a Regulaminu wynika, iż oddziały i inne jednostki organizacyjne spółki mogą być tworzone wyłącznie za zgodą właściwych okręgowych rad adwokackich. Przepis ten jednak nie określa warunków, od których spełnienia uzależnione jest wyrażenie zgody, a jednocześnie wskazuje na możliwości tworzenia oddziałów spółek w różnych okręgowych radach adwokackich. Z § 2 Regulaminu wynika, że adwokat może wykonywać zawód w różnych formach jednocześnie i więcej niż jednej spółce i brak jest wymogu, aby siedziba którejkolwiek z nich znajdowała się w okręgu izby, w której adwokat ten ma wyznaczoną siedzibę zawodową. W przedmiotowej sprawie wspólnicy Kancelarii Prawnej [...] s.c. z siedzibą w W. dążą do utworzenia oddziału w [...] z uwagi na fakt, iż jeden ze wspólników – adw. M. K. - mający siedzibę zawodową w [...] zamierza wykonywać zawód w utworzonym oddziale kancelarii w [...]. Z powyższego wynika, że adw. M. K. ma zamiar pracować w granicach tej izby, w której ma siedzibę zawodową. Inni wspólnicy nie deklarują wykonywania zawodu w tym oddziale, czyli poza swoją siedzibą zawodową, a zatem brak jest podstaw do rozciągnięcia na nich wymogu wynikającego z § 9 ust. 2 Regulaminu. Mają rację skarżący, iż organy samorządu adwokackiego nie uwzględniły faktów powszechnie znanych, do których należy tworzenie i funkcjonowanie oddziałów spółek adwokackich w okręgach izb innych niż te, w których znajdują się ich siedziby. Wobec konstytucyjnej zasady równości wobec prawa skarżący mają prawo oczekiwać, że w takim samym stanie faktycznym ich wniosek zostanie rozpatrzony w oparciu o te same przesłanki i przepisy, które stanowiły podstawę wyrażenia zgody na tworzenie oddziałów innych kancelarii. W ocenie Sądu, brak jest jednak podstaw do uznania, że to naruszenie przepisów procesowych miało istotny wpływ na wynik sprawy, przy uznaniu, że zostały niewłaściwie zastosowane przepisy prawa materialnego. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznając, że naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, na zasadzie art. 145 § 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zapadło w oparciu o art. 200 p.p.s.a.