VI SA/Wa 663/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-23
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Pamela Kuraś – Dębecka, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu, nawet jeśli nie jest bezpośrednio związane z użyciem broni, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską nie narusza prawa. Skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia pozwolenia, niezależnie od tego, czy przestępstwo to miało bezpośredni związek z użyciem broni. Organ Policji, mając wiedzę o prawomocnym wyroku skazującym, miał obowiązek cofnąć pozwolenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia M. S. pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej po tym, jak została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przywłaszczenia (przestępstwo przeciwko mieniu). Organy Policji uznały, że skazanie to stanowi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym, co obliguje do cofnięcia pozwolenia. M. S. kwestionowała tę interpretację, argumentując, że samo skazanie za przestępstwo przeciwko mieniu nie musi oznaczać obawy użycia broni i że organy powinny dokonać indywidualnej oceny.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę M. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant Kinga Krzemińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...], którą cofnięto M. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Do powyższych rozstrzygnięć organów obu instancji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] września 2004 r. Sąd Rejonowy w [...] Wydział Grodzki wydał wyrok (sygn. akt [...]), którym skazał M. S. na karę jednego roku pozbawienia wolności, warunkowo zawieszoną na okres dwóch lat oraz na karę grzywny za popełnienie przestępstwa określonego w art. 284 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U., Nr 88, poz. 553 ze zm.), cytowana dalej jako k.k. Sąd uznał, że oskarżona, będąca właścicielką firmy "G." przywłaszczyła sobie [...]
W związku z powyższym Komendant Policji wykonując dyspozycję z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji z dnia 21 maja 1999 r. (Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cytowana dalej jako ustawa o broni uznał, że M. S. należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, tj. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W konsekwencji tego, dnia [...] grudnia 2005 r. organ I instancji wydał decyzję cofającą M. S. pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej. Uzasadniając swoją decyzję Komendant wskazał, że skoro prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym i osoby posiadające takie pozwolenie muszą w sposób szczególny przestrzegać przepisów prawa i porządku publicznego, to M. S., skazana wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu, wzbudza uzasadnioną obawę, że może ona swoim nieodpowiedzialnym zachowaniem, doprowadzić do użycia broni, w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Od decyzji Komendanta Policji odwołanie do Komendanta Głównego Policji złożyła M. S., wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji, której zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o broni, a w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6. W ocenie strony organ bezzasadnie zaliczył ją do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. M. S. podniosła, że z treści art. 15 ust. 1 ustawy o broni jednoznacznie wynika, że podstawowym kryterium zakwalifikowania kogoś do kategorii osób w nim wymienionych jest ocena, czy istnieje uzasadniona obawa, że osoba taka może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Obowiązek takiej oceny, jak podniosła strona istnieje również wówczas, gdy osoba została skazana za przestępstwo, bowiem nie każde popełnienie przestępstwa może stwarzać ww. obawę. Wobec tego w ocenie odwołującej się organ Policji nie może cofnąć pozwolenia na broń z chwilą samego ujawnienia, że ktoś został skazany wyrokiem, bez uprzedniego dokonania oceny, czy fakt skazania pozwala domniemywać, iż osoba ta mogłaby użytkować broń w sposób sprzeczny z interesem porządku publicznego.
M. S. podniosła również, że niniejsza sprawa należy przede wszystkim do sfery cywilnej i powinna zostać rozstrzygnięta wyłącznie w toku procesu cywilnego. Jak wskazała strona, zgodnie z zasadami prowadzenia działalności gospodarczej w strukturze prawnej lombardu oraz z § 5 zawartej umowy pożyczki, pożyczkodawca miał prawo do sprzedaży przedmiotu zastawu, w przypadku nie dotrzymania terminu zastawionej ruchomości, tj. do dnia [...] czerwca 2003 r. pożyczkobiorca miał prawo do wykonania prawa odkupu zastawu. Tymczasem w ocenie strony organy ścigania i Sąd bezpodstawnie spenalizowały rozliczenia majątkowe pomiędzy stronami, a zagadnienie sfery cywilno-prawnej potraktowały, jako sprawę karną.
Komendant Główny Policji po rozpoznaniu ww. odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98, poz. 1071), cytowana dalej jako k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni decyzją z dnia 30 stycznia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Policji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazał, że przyjęty przez organ I instancji za podstawę prawnomaterialną decyzji art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni stanowi, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni. W ocenie organu II instancji, przyjęte przez organ I instancji stanowisko, że M. S. spełnia przesłanki wskazane w pkt 6 cytowanego wyżej przepisu jest słuszne i organ odwoławczy podtrzymał je w swoim rozstrzygnięciu.
Jak podniósł Komendant Główny bezspornym w sprawie jest fakt skazania strony za przestępstwo przeciwko mieniu, przy czym czyn ten został popełniony w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Powyższa okoliczność skazania, jak stwierdził organ II instancji uzasadnia zatem podstawę do obaw, o których mowa w art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy o broni, co w związku z obligatoryjnym charakterem przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni determinowało sposób rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organ odwoławczy podniósł, że ustawodawca ustanawiają przykładowy katalog przestępstw, wprost związał fakt skazania osoby posiadającej pozwolenie na broń prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu z uzasadnionymi obawami użycia przez nią broni przeciwko bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Ustawodawca tym samym z góry sam wykluczył wiarygodność posiadacza pozwolenia na broń, co do zgodnego z prawem jej posiadania i używania.
Wobec powyższego Komendant Główny Policji stwierdził, że z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego nie jest obojętną okoliczność, że osoba posiadająca tak szczególne, o reglamentacyjnym dostępie prawo, jakim jest posiadanie broni, popełniła czyn godzący w porządek prawny. Przy czym nie ma tu znaczenia, że popełnione przestępstwo nie jest związane z posiadaniem i używaniem broni. Zatem w ocenie organu odwoławczego argumenty podniesione przez M. S. w odwołaniu nie mogły stanowić podstaw do uchylenia bądź zmiany decyzji Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2005 r.
Na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2006 r. M. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła decyzji Komendanta Głównego Policji naruszenie przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni, poprzez ich błędną wykładnię, tj. przyjęcie, iż M. S. należy do kręgu osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto skarżąca wskazała, że bezzasadnym było przyjęcie, że skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu determinuje rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, w postaci wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni. Uzasadniając swoje zarzuty skarżąca przywołała argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto podniosła, że gdyby ustawodawca wprost związał fakt skazania osób posiadających pozwolenie na broń prawomocnym wyrokiem Sądu za przestępstwo przeciwko mieniu z uzasadnionymi obawami użycia przez nie broni przeciwko bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu, to nie uzależniałby cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni od dokonania oceny istnienia uzasadnionej obawy, a w konsekwencji treść art. 15 ustawy o broni sformułowałby inaczej. Zatem w ocenie skarżącej organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Komendanta Policji naruszył ww. przepisy, bowiem nie uwzględnił i pominął przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, iż ocena taka musi być dokonana w powiązaniu z popełnieniem przez skazanego zarzucanego mu czynu. M. S. stwierdziła w skardze, że brak było podstawowej przesłanki warunkującej cofniecie jej pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej, bowiem nie istnieje obawa, iż skarżąca użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Od powyższej skargi odpowiedź złożył Komendant Główny Policji, w której wniósł o oddalenie skargi. Organ ustosunkował się do zrzutów skargi i podniósł, iż użycie przez ustawodawcę słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób skazanych lub podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że ustawodawca sam rozstrzygnął, że co do tych osób istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Zatem do oceny czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni wystarczy ustalenie przez organ Policji, czy strona postępowania administracyjnego była skazana lub toczy się wobec niej postępowanie karne, o któreś z przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni. A zatem, jak wynika z powyższego, w ocenie organu samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią. W tym stanie rzeczy Komendant Główny Policji stwierdził, że argumenty strony skarżącej zawarte w skardze nie można uznać za udowodnione i stanowiące podstawę do zmiany bądź uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 cytowanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia skarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M. S., w powyższym stanie faktycznym i prawnym nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2006 r. nie narusza prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni.
Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy o broni. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie na jego podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 ustawy o broni. Zatem w rozpoznawanym przypadku organy Policji nie mogły orzec inaczej niż to nastąpiło.
W niniejszej sprawie skarżącą zaliczono do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Są to w szczególności osoby skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni). Takim prawomocnym wyrokiem skazana została skarżąca – M. S., za przywłaszczenie [...] tj. za przestępstwo przeciwko mieniu z art. 284 § 2 k.k. Wobec powyższego skazania za popełnione przestępstwo przeciwko mieniu Komendant Policji cofnął skarżącej pozwoleń na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W tym miejscu należy podnieść, że obecne brzmienie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni wprowadzone zostało art. 1 pkt 16 lit. a tiret drugie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. (Dz. U. 2003, Nr 52, poz. 451) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu. Przed tą zmianą art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni brzmiał: "co do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw".
Nie ulega więc wątpliwości, że katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie uległ poszerzeniu, albowiem ustawodawca wymienia obecnie m.in. wszystkie przestępstwa przeciwko mieniu, podczas, gdy przed 1 stycznia 2004 r. chodziło, w przypadku przestępstw przeciwko mieniu, przede wszystkim o te przestępstwa, które zostały popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Takie rozszerzenie dokonane przez ustawodawcę wskazuje, iż jego celem było zaostrzenie wymogów stawianych osobom starającym się i posiadającym już pozwolenie na broń, jako że pozwolenie takie jest uprawnieniem reglamentowanym, szczególnego rodzaju i od osób je posiadających wymagane jest przestrzeganie przepisów prawa.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca – M. S. została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko mieniu. Tak więc w sytuacji, gdy organ Policji otrzymał ww. wyrok, wydany przez Sąd Rejonowy w [...], sygn. akt [...], ze stwierdzeniem jego prawomocności z dniem [...] grudnia 2004 r., nie tylko miał prawo, ale wręcz obowiązek cofnięcia skarżącej pozwolenia na posiadanie broni palną myśliwskiej.
Na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga również to, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, ale decyzją o charakter związanym, tj. organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym zasadami współżycia społecznego. Nie może być bowiem realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01).
Tak więc w ocenie Sądu, Komendant Główny Policji nie naruszył prawa materialnego, zarzucanego mu w rozpoznawanej skardze.
Uprawnienie posiadania broni ma szczególny reglamentacyjny charakter i od osób posiadających takie uprawnienie, należy wymagać poszanowania prawa. Kwestia posiadania broni palnej myśliwskiej, z uwagi na skutki – często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie zatem działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego przez posiadacza broni, w tym wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni przestępstwa przeciwko mieniu, wymagają kategorycznego cofnięcia tego pozwolenia przez organy Policji.
W niniejszej sprawie organy Policji obu instancji zasadnie uznały, że wobec treści wyroku skazującego zachodzi przesłanka do cofnięcia skarżącej pozwoleń na posiadanie broni. W świetle powyższego chybionymi są zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów ustawy o broni, a zaistniały stan rzeczy - ustalony przez organy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, wskazuje jednoznacznie na istnienie przesłanki obligującej cofnięcie skarżącej pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło