VI SA/Wa 668/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-27

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Izabela Głowacka-Klimas, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo przeprowadził postępowanie konkursowe na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie oceny ofert i zapewnienia równego traktowania oferentów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 KPA. Organy nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny kryteriów oceny ofert ani sposobu przyznawania punktów, co uniemożliwiło skarżącej obronę jej praw i weryfikację prawidłowości rozstrzygnięcia konkursu. Brak pełnej analizy wszystkich ofert uniemożliwił ocenę zgodności z prawem zasady równego traktowania oferentów i uczciwej konkurencji.
Stan faktyczny
Skarżąca J.M. wniosła skargę na decyzję Prezesa NFZ, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o nieuwzględnieniu odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA i ustawy o świadczeniach, w tym stosowanie nieprzewidzianego kryterium oceny ofert ('potencjał oferenta') oraz nieudostępnienie jej ofert innych uczestników postępowania. Organy obu instancji uznały postępowanie za prawidłowe, wskazując na zgodność z przepisami i zarządzeniami Prezesa NFZ.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdzono, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia odwołania od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej J. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: "Prezes NFZ") decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., zwanej dalej "ustawą o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. - po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez J. M. (zwaną daje "skarżącą") od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ") z dnia [...] lutego 2012 r. oddalającej odwołanie skarżącej od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej - utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] grudnia 2011 r. ogłosił konkurs ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na okres obowiązywania umowy od dnia 1 lutego 2012 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. w rodzaju leczenie szpitalne, w zakresie okulistyka – zespół chirurgii jednego dnia, okulistyka – zespół chirurgii jednego dnia B12, B13, B15 na obszarze powiatów: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i miasta W.. Do postępowania zostało złożonych 10 ofert, w tym oferta skarżącej. Otwarcie ofert nastąpiło w dniu [...] stycznia 2012 r. W części jawnej komisja wezwała 9 oferentów do uzupełnienia braków formalno-prawnych złożonych ofert, w tym oferty skarżącej, które zostały uzupełnione w wyznaczonym przez komisję terminie. Po uzupełnieniu przez skarżącą braków formalnych oferty, złożeniu wyjaśnień, ustaleniu zgodności danych w formularzu ofertowym ze stanem faktycznym, w dniu [...] stycznia 2012 r. komisja konkursowa sporządziła "ranking otwarcia". W rankingu otwarcia oferta skarżącej i ośmiu pozostałych oferentów (jedna z ofert została odrzucona z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), zostały uszeregowane według malejącej łącznej liczby punktów oceny, przyznanej wstępnie ich ofertom. Oferta skarżącej otrzymała łącznie 57,750 punktu oceny. W dniu [...] stycznia 2012 r., w celu uzgodnienia najkorzystniejszej ceny za udzielane świadczenia opieki zdrowotnej oraz liczby planowanych do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, skarżąca została zaproszona do negocjacji, które zakończyły się podpisaniem protokołu rozbieżności. Kolejne negocjacje ze skarżącą zostały przeprowadzony w dniu [...] stycznia 2012 r. a spotkanie zakończyło się podpisaniem protokołu końcowego z negocjacji. Jednocześnie skarżąca została poinformowana, że "zbieżność stanowisk w protokole końcowym nie oznacza dokonania wyboru oferenta i przyrzeczenia zawarcia umowy. Rozbieżność stanowisk w protokole końcowym oznacza, że oferta nie zostanie wybrana." Jak wynika z akt sprawy, negocjacje zostały przeprowadzone ze wszystkimi oferentami biorącymi udział w prowadzonym postępowaniu, których oferty nie zostały odrzucone. Komisja konkursowa w dniu [...] stycznia 2012 r. dokonała ostatecznej oceny i porównania ofert złożonych do postępowania, sporządzając "Ranking końcowy", uwzględniający wszystkie oferty, które nie zostały odrzucone. W "Rankingu końcowym" oferty zostały uszeregowane malejąco w kolejności wynikającej z łącznej uzyskanej liczby punktów oceny, z uwzględnieniem wyników negocjacji. Jak wynika z "Rankingu końcowego" ofert złożonych do postępowania, oferta skarżącej zajęła ósmą pozycję uzyskując łącznie 61,788 punktów, w tym kryterium ciągłości 10 punktów, w kryterium kompleksowości - 10 punktów, w kryterium jakości 17,750 punktów, w kryterium dostępności - 10 punktów oraz w kryterium ceny - 14,038 punktów. W dniu [...] stycznia 2012 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania prowadzonego w trybie konkursu ofert. Oferta złożona przez skarżącą nie została wybrana, ze względu na wykorzystanie środków finansowych, które zamawiający przeznaczył na świadczenia zdrowotne będące przedmiotem postępowania, w stopniu uniemożliwiającym zakup świadczeń w ilości i według cen oferowanych przez ten podmiot. Komisja konkursowa w celu zawarcia umowy dokonała wyboru sześciu ofert, które zajęły od 1 do 6 miejsca w "Rankingu końcowym", uzyskując w tym rankingu od 96,462 do 85,019 punktu oceny. W odwołaniu od rozstrzygnięcia postępowania skarżąca wskazała, że spełnia wszystkie warunki określone w przepisach prawa oraz warunki określone przez Prezesa Funduszu i niezrozumiałym jest dla niej niewybranie jej oferty. W ocenie skarżącej, Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ nie zabezpieczył dostępu do świadczeń z grupy B02 - leczenie wysiękowe postaci AMD z zastosowaniem iniekcji doszklistkowych przeciwciała monoklonalnego anty-VEGF w roku 2012 na terenie województwa [...], pozbawiając tym samym pacjentów konieczności kontynuacji leczenia. Ponadto skarżąca wniosła o udostępnienie rankingu, według którego zostały rozdzielane środki na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne, w zakresie okulistyka - zespół chirurgii jednego dnia, okulistyka - zespół chirurgii jednego dnia B12, B13, B15. Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ decyzją z dniu [...] lutego 2012 r. nie uwzględnił odwołania skarżącej, wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie konkursowe przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Jak podano, prowadzone ze skarżącą negocjacje doprowadziły do uzgodnienia ceny i ilości świadczeń, niemniej prowadzone negocjacje ze wszystkimi uczestnikami konkursu zakwalifikowanymi do negocjacji doprowadziły do wybrania sześciu ofert najkorzystniejszych, zgodnie z rankingiem końcowym, do wyczerpania kwoty przeznaczonej na to postępowanie, w następstwie czego oferta skarżącej nie została wybrana. Nadto Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ wyjaśnił, że w wyniku rozstrzygniętych postępowań o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w roku 2012, zgodnie z Planem Zakupu Świadczeń na ten rok, zabezpieczył udzielanie świadczeniobiorcom świadczeń w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie okulistyki w trybie hospitalizacji planowej oraz w trybie leczenia jednego dnia. Zdaniem organu, świadczeniodawcy w ramach zawartych umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w ww. rodzaju i zakresie mogą udzielać świadczeń określonych stosownymi katalogami, stanowiącymi załączniki do Zarządzenia 72/2011, w tym również świadczeń określonych jako JGP B02 - leczenie wysiękowe postaci AMD z zastosowaniem iniekcji doszklistkowych przeciwciała monoklonalnego anty-VEGF. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżącą wniosła o jego uwzględnienie i uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz przeprowadzenie ponownego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zarzuciła organowi naruszenie art. 107 Kpa., poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji konkretnych faktów i dowodów, które legły u podstawy niewybrania oferty skarżącej; art. 148 ustawy o świadczeniach, poprzez zastosowanie do oceny ofert konkursowych, w tym także jej oferty, nieprzewidzianego w powołanym przepisie kryterium "potencjału oferenta"; art. 142 ust. 2 ustawy o świadczeniach w związku z art. 10 i art. 73 § 1 i 2 Kpa., poprzez nieudostępnienie skarżącej ofert złożonych w prowadzonym postępowaniu. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca podała, że uzasadnienie decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ znacznie utrudnia jej lub wręcz uniemożliwia merytoryczną obronę jej praw w prowadzonym postępowaniu. Skarżąca przytaczając treść art. 107 § 1 i § 3 Kpa. stwierdziła, że zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia zgodnie z ogólną zasadą zawartą w art. 11 Kpa. Podniosła w związku z tym, że uzasadnienie decyzji nie spełnia warunków przewidzianych w przepisach Kpa. Nadto skarżąca podała, wskazując na kryteria oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, że stosowanie kryterium "potencjału" w znaczeniu zadeklarowanego w ofercie tygodniowego czasu pracy oraz liczby punktów przyznanych w rankingu, jest błędne. Zwróciła uwagę, że liczba dni i godzin pracy w harmonogramie pracy jest oceniana w ramach kryterium dostępności, stąd stosowanie kryterium "potencjału" prowadzi, w jej ocenie, do podwójnego uwzględnienia w ocenie oferowanego czasu pracy, co może być niekorzystne dla świadczeniodawcy. Skarżąca odniosła się również do stworzonej przez organ możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym wskazując, że udostępnione akta nie były kompletne, ponieważ zawierały wyłącznie jej ofertę oraz protokoły komisji konkursowej, nie zawierały ofert pozostałych uczestników postępowania. Prezes NFZ w swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r., odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu zaznaczył, że stosownie do treści ustawy o świadczeniach organy obu instancji zobowiązane są do zbadania, czy wskutek rozstrzygnięcia postępowania nie doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego. Organ zaznaczył, że oferenci przystępujący do postępowania w sprawie zawarcia umowy, prowadzonego w trybie konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach oraz: 1) zarządzeniu Nr 46/2011/DSOZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, 2) zarządzeniu Nr 72/2011/DSM z dnia 20 października 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju leczenie szpitalne. Natomiast ocena ofert następowała w oparciu o zarządzenie Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10 zarządzenia Prezesa Funduszu są dla świadczeniodawców wiążące. Odnosząc się do zarzutów odwołania Prezes NFZ poddał analizie całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji stwierdzając, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Prezes NFZ odnosząc się do zarzutu stawianego przez skarżącą, a dotyczącego naruszenia art. 148 ustawy o świadczeniach, poprzez zastosowanie do oceny ofert konkurencyjnych, w tym oferty skarżącej, nieprzewidzianego w powołanym przepisie kryterium "potencjału oferenta" wskazał, że zasady według których prowadzone było postępowanie określone są wprost w ustawie o świadczeniach oraz aktach wykonawczych, w tym w szczególności w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wydanym na podstawie art. 139 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Podkreślił jednocześnie, że jak wynika ze zgromadzonej w niniejszej sprawie dokumentacji, wszystkie oferty zostały porównane zgodnie z kryteriami wskazanymi w ww. zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ. Jak podał Prezes NFZ, punktacja przyznana ofercie skarżącej, na którą składały się poszczególne czynniki, nie była wystarczająca, aby została ona wybrana w toku prowadzonego postępowania konkursowego, ponieważ 7 ofert zostało ocenionych przyznaniem wyższej liczby punktów, z tego 6 zostało wybranych w niniejszym postępowaniu. Prezes NFZ podkreślił, że jak wynika z dokumentacji sprawy, zapewniono skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie jej zapoznania się z zebranym materiałem oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jednocześnie Prezes NFZ wskazał, że zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego Fundusz nie udostępnia odwołującym dokumentacji ofertowej złożonej przez podmioty konkurencyjne biorące udział w postępowaniu konkursowym, gdyż zawierają one informacje, których przekazywanie podmiotom nieuprawnionym jest łamaniem istniejącego porządku prawnego, a także jest obwarowane sankcją karną. Tym samym Fundusz nie jest uprawniony do udostępniania odwołującemu wglądu do ofert złożonych przez podmioty konkurencyjne, gdyż zgodnie z art. 11 ust 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), czynem nieuczciwej konkurencji jest przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza interes przedsiębiorcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2013 r., przeprowadzenie ponownego postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Zarzuciła naruszenie art. 148 ustawy o świadczeniach, poprzez zastosowanie do oceny ofert konkursowych nieprzewidzianego w powołanym przepisie kryterium "potencjału oferenta". Skarżąca w uzasadnieniu złożonej skargi powtórzył argumentacją zaprezentowaną w odwołaniu od decyzji Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Wskazała, że kryteria oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostały uregulowane w przepisie art. 148 ustawy o świadczeniach oraz zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 30 września 2011 roku w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Co prawda, jak wskazała skarżąca, wyliczenie kryteriów oceny wskazanych w ww. zarządzeniu nie jest zamknięte, jednak przepisy tego zarządzenia nie zawierają również innych kryteriów. Nie zgodziła się z rozumowaniem organu, jakoby podstawowym kryterium jakości była wskazana dyspozycyjność podstawowego personelu medycznego, tj. lekarzy i pielęgniarek. Wyraziła pogląd, że jakość to przede wszystkim kompetencje lekarzy i pomocniczego personelu medycznego, usprzętowienie medyczne oraz warunki w jakich świadczenie jest wykonywane. Skarżąca, analizując ranking końcowy doszła do wniosku, że na ocenie jej oferty zaważyć mogła punktacja w zakresie kryterium jakości. Jej zdaniem, wynika to stąd, że punktowane są pełne etaty lekarza anestezjologa, specjalisty okulisty, pielęgniarki etc., podczas gdy ilość i wartość wykonywanych świadczeń w ramach kontraktów z Narodowym Funduszem Zdrowia w latach ubiegłych, a także wartość przedmiotu postępowania w aktualnym konkursie nie wymaga zatrudnienia wymienionych osób w takim wymiarze czasu pracy. Dodała, że utrzymywanie na pełnych etatach pracowników, którzy na wykonanie kontraktu wykorzystują tylko część czasu pracy byłoby nieuzasadnione ze względów ekonomicznych. Podała, że zatrudnia pracowników o wysokich kwalifikacjach zawodowych, spełnia wymagania w zakresie wyposażenia w sprzęt i aparaturę medyczną, jak również uzyskała certyfikat jakości ISO 9001:2008. Nadto skarżąca wskazała, że jako podmiot udzielający świadczeń opieki zdrowotnej jest jednym z dwóch świadczeniodawców w W., którzy udzielają faktycznie świadczeń z grupy B02- leczenia wysiękowej postaci AMD z zastosowaniem iniekcji doszklistkowych przeciwciała monoklonalnego anty-VEGF. Wskutek zaskarżonej decyzji są oni pozbawieni konieczności kontynuowania leczenia. W przypadku zabiegów usunięcia zaćmy pacjenci będą zmuszeni do kilkuletniego oczekiwania na świadczenie innego świadczeniodawcy, zaś pacjenci potrzebujący świadczeń z grupy B02 będą ich pozbawieni całkowicie. Skarżąca uznała w związku z tym, że organ mając na względzie przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami, przy weryfikowaniu informacji zawartych przez strony w ofercie, powinien uwzględniać słuszny interes świadczeniobiorców usług opieki zdrowotnej. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 152 ust 1 ustawy o świadczeniach świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154. Natomiast przepis art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach stanowi, że świadczeniodawca biorący udział w postępowaniu może wnieść do Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania, następnie w wyniku rozpatrzenia odwołania zostaje wydana przez Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Funduszu decyzja administracyjna, która uwzględnia lub oddala odwołanie (art. 154 ust. 3). Odwołanie składane na podstawie art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach, dotyczące rozstrzygnięcia postępowania przez komisję otwiera postępowanie administracyjne, do którego zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie nie wyłączonym przez przepisy ustawy. Z tego powodu odwołanie oceniać należy w kategoriach wniosku rozpoczynającego postępowanie administracyjne, ze wszystkimi tego skutkami. Należy przez to rozumieć, że organ rozpoznający odwołanie bada jedynie, gdyż nie przeprowadza ponownie konkursu, czy w postępowaniu tym nie doszło do naruszenia obowiązujących zasad, w wyniku którego to naruszenia oferent doznał uszczerbku interesu prawnego. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. wydany w sprawie II GSK 121/12, w którym podkreślono, że postępowanie administracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania w sprawie zawarcia umowy, nie jest następnym jego etapem, różniącym się od tego pierwszego charakterem prawnym, natomiast akta sprawy administracyjnej to dokumenty zgromadzone i wytworzone w danej konkretnej sprawie administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w powyższym wyroku, że akta postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie są, nie stają się automatycznie z chwilą wniesienia odwołania aktami sprawy administracyjnej, ale mogą, a nawet powinny być przez organ włączone do postępowania administracyjnego, stosownie do potrzeb tego postępowania. Gdy zadaniem organu jest skontrolowanie zgodności rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to organ musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. W takim przypadku zarówno oceny poszczególnych ofert, jak i oferty powinny być, włączone do akt kontrolnego postępowania administracyjnego. Jak wynika z uzasadnienia wyżej wskazanego wyroku, NSA nie dopatrzył się w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73 - 74 Kpa., natomiast potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych, w ocenie NSA, można zaspokoić korzystając z innych, odpowiednich regulacji prawnych (art. 55 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Powyższe stanowisko w pełni podziela skład Sądu orzekający w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności: kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją; ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. W ocenie Sądu uznać należy, że wydając sporną decyzję organ dopuścił się - mogącego mieć wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 Kpa., art. 77 § 1 Kpa., art. 80 Kpa., polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego, pełnego rozstrzygnięcia sprawy i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego. Ponadto uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 Kpa. Zdaniem Sądu, w konsekwencji powyższych uchybień proceduralnych, organy nie ustaliły w sposób jednoznaczny, czy rzeczywiście nie doszło do naruszenia przepisu art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, a więc, czy nie doszło w toku postępowania konkursowego do obrazy zasady równego traktowania wszystkich oferentów oraz zasad uczciwej konkurencji, a w konsekwencji tego naruszenia interesu prawnego strony skarżącej. Poprzez niepełne wyjaśnienie wszystkich podstaw rozstrzygnięcia konkursu, organy nie ustaliły również, czy w toku postępowania konkursowego nie doszło do naruszenia przepisu art. 148 ustawy o świadczeniach. Tym samym organy I i II instancji, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściły się naruszenia przepisu art. 8 Kpa. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Jak stanowi przepis art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Fundusz jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Jednym z wymogów zachowania wspomnianych zasad jest dokonanie przez komisję konkursową oceny wszystkich ofert zgodnie z obowiązującymi regulacjami prawnymi, w tym m.in. zgodnie z wytycznymi zawartymi w przepisie art. 148 ustawy o świadczeniach. Należy, zdaniem Sądu, zauważyć, że zarówno Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, jak i Prezes NFZ, nie ujawnili, na podstawie jakich konkretnych kryteriów wynikających z przepisów ustawy o świadczeniach i zarządzeń Prezesa NFZ oferta skarżącej uzyskała wyniki podane przez komisję. Organy nie wyjaśniły, dlaczego skarżąca, jak i każdy z oferentów, uzyskali w konkretnym przypadku daną liczbę punktów. Dla oceny prawidłowości postępowania dotyczącego zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej niezbędne jest wskazanie, że wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorię zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria. Trudno mówić, by w niniejszej sprawie spełniony został powyższy warunek, skoro akta administracyjne zawierają wyłącznie ofertę skarżącej, nie stanowi zaś ich dokumentacja obejmująca oceny pozostałych oferentów biorących udział w konkursie. Wskazać należy przy tym, że ograniczenie dostępu do całości akt sprawy doprowadziło do pozbawienia skarżącej obrony jej praw. Jednocześnie podnieść należy, że w aktach administracyjnych brak jakiejkolwiek informacji, aby dokumentacja pozostałych oferentów była objęta klauzulą poufności zgodnie z art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga, że brak analizy wszystkich ofert zgłoszonych do konkursu powoduje niemożność sprawdzenia prawidłowości wydanego przez komisję rozstrzygnięcia postępowania. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, co do zastosowania do oceny ofert konkursowych kryterium "potencjału oferenta". Z kolei Prezes NFZ wskazał, że "potencjał" nie był kryterium oceny oferty, a jedynie stosowanym pomocniczo do obliczenia propozycji finansowej Funduszu do negocjacji z oferentami. Nadto wyjaśnił, że potencjał oferenta określano za pomocą zadeklarowanego w ofercie tygodniowego wymiaru czasu pracy oraz liczby przyznanych mu punktów w rankingu, brano także pod uwagę najniższą wartość kontraktu w ubiegłym okresie, następnie analiza tych wszystkich składowych skutkowała propozycją ceny i ilości świadczeń do negocjacji. Trudno jednakże poddawać analizie zarzut naruszenia art. 148 ustawy o świadczeniach mający swe umocowanie w tak przywołanej argumentacji skargi, skoro, o czym była już mowa powyżej, zarówno Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Funduszu, jak i Prezes NFZ nie wykazali, na podstawie jakich kryteriów oferta skarżącej uzyskała wyniki podane przez komisję konkursową. Jeszcze raz podkreślić należy, że organy obu instancji nie wyjaśniły sposobu oceniania ofert, nie uzasadniły, dlaczego oferta skarżącej w poszczególnych kryteriach oceny uzyskała przyznaną liczbę punktów, z tego też względu zarzut powyższy jako dotyczący zastosowania w niniejszej sprawie kryterium "potencjału oferenta", nie może podlegać ocenie Sądu. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło