VI SA/Wa 669/07

WyrokWSA w Warszawie2007-07-09

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Olga Żurawska - Matusiak, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości o sprzeciwie wobec wpisu na listę adwokatów, wydana przez Podsekretarza Stanu działającego na podstawie upoważnienia, jest ważna i zgodna z prawem, jeśli skarżąca kwestionuje właściwość organu wydającego decyzję oraz prawidłowość oceny okresu odbywania aplikacji adwokackiej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut naruszenia właściwości rzeczowej jest bezpodstawny, ponieważ Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 268a k.p.a., mógł upoważnić Podsekretarza Stanu do wydania decyzji. Sąd stwierdził również, że aplikacja adwokacka musi trwać ustawowe trzy lata i sześć miesięcy, a okres ten nie może być skracany ani przedłużany, co oznacza, że skarżąca nie spełniła wymogu ukończenia aplikacji przed przystąpieniem do egzaminu adwokackiego. Zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. również uznano za niezasadny, gdyż decyzja zawierała prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne.
Stan faktyczny
Skarżąca A. M. wniosła o wpis na listę adwokatów po pozytywnym złożeniu egzaminu adwokackiego. Okręgowa Rada Adwokacka w C. podjęła uchwałę o wpisie. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się wpisowi, uznając, że aplikacja skarżącej nie trwała wymaganego ustawowo okresu trzech lat i sześciu miesięcy. Skarżąca zaskarżyła decyzję Ministra, zarzucając m.in. wydanie jej przez osobę nieuprawnioną oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących okresu aplikacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę adwokatów oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. (nr [...]) Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 69 ust. 2 w zw. z art. 65 pkt 4 w zw. z art. 76 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), cytowana dalej jako p.o.a., sprzeciwił się wpisowi A. M. na listę adwokatów, dokonanemu uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] listopada 2006 r. A. M. wystąpiła do Okręgowej Rady Adwokackiej w C. z wnioskiem o wpisanie jej na listę adwokatów tejże Izby, w związku ze złożeniem przez nią egzaminu adwokackiego z wynikiem pozytywnym. Dnia [...] grudnia 2006 r. Okręgowa Rada Adwokacka w C. podjęła uchwałę o wpisie A. M. na podstawie art. 65 pkt 1-4 oraz art. 68 ust. 1 p.o.a. na listę adwokatów Izby w C. W uzasadnieniu Rada wskazała, że strona jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Powyższemu wpisowi sprzeciwił się Minister Sprawiedliwości podnosząc, iż od momentu wpisu na listę aplikantów adwokackich do dnia rozpoczęcia egzaminu upłynęło jedynie 2 lata, 9 miesięcy i 14 dni, a tym samym nie został zachowany ustawowy trzyipółletni okres odbywania tejże aplikacji, określony w art. 76 ust. 1 p.o.a. Organ podkreślił, że ustawa o adwokaturze nie określa samego momentu rozpoczęcia aplikacji, podobnie jak nie robi tego obowiązujący regulamin aplikacji adwokackiej (uchwała nr 22/2005 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 3 września 2005 r. z późn. zm.). Zapis taki znajduje się natomiast w regulaminie aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego z 2003 r. (§ 1 ust. 3 j.t. uchwała nr 20/03 Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 29 marca 2003 r. w sprawie "Regulamin aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego" oraz uchwała nr 27/03 Naczelnej Rady adwokackiej z dnia 7 czerwca 2003 r.), który obowiązywał podczas odbywania aplikacji przez A. M. i składania przez nią egzaminu adwokackiego. Zgodnie z §1 ust. 3 ww. regulaminu z 2003 r. aplikacja adwokacka rozpoczyna się z dniem złożenia ślubowania. Licząc więc okres odbywania aplikacji od tego momentu organ stwierdził, że trwała ona 2 lata, 5 miesięcy i 7 dni, co powoduje, że o 1 rok i 23 dni krócej niż stanowi to ww. art. 76 ust. 1 p.o.a. Nadto Minister zauważył, że z indeksu aplikanta adwokackiego wynika, iż w rozpoznawanym przypadku aplikacja rozpoczęła się w dniu [...] lipca 1003 r. Zatem gdyby ów dzień uznać za początek aplikacji, to trwała ona jedynie 2 lata i 5 miesięcy. Organ poczynił również założenie, że nawet gdyby przyjąć, w ślad za art. 78 p.o.a. - w brzmieniu sprzed 10 września 2005 r. (wówczas w życie weszła ustawa z dnia 30 czerwca 2006 r. o zmianie ustawy o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361 z późn. zm.), zmieniająca zasady przeprowadzania egzaminu adwokackiego), że egzamin zawodowy kończył aplikację adwokacką, to przy najkorzystniejszej interpretacji, że ostatni dzień egzaminu był ostatnim dniem aplikacji do ww. okresów należałoby dodać 16 dni. Ostatecznie organ uznał więc, że w żadnym z przedstawionych wariantów aplikacja wnioskodawczyni nie trwała nawet 3 lat. W związku z powyższym - w ocenie organu - nie można było przyjąć, iż A. M. ukończyła trzyipółletnią aplikację adwokacką, a tym samym, że spełniała przesłankę wymaganą przy wpisie na listę adwokatów, określoną w art. 65 pkt 4 w zw. z art. 76 ust. 1 p.o.a. Jednocześnie organ podkreślił, iż przepis art. 5 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy o adwokaturze i niektórych innych ustaw, w pierwotnym brzmieniu (obowiązującym w dniu dopuszczenia A. M. do egzaminu i w dniu jego złożenia), jak i w brzmieniu znowelizowanym ustawą z dnia 21 lipca 2006 r., zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1075), nie mógł stanowić dla Okręgowej Rady Adwokackiej prawnej podstawy do skrócenia okresu odbywania aplikacji adwokackiej i podjęcia uchwały o wpisie na listę adwokatów tych aplikantów, którym skrócono okres szkolenia. Ww. przepis przyznaje bowiem organom samorządu zawodowego jedynie uprawnienie do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego dla tej grupy aplikantów, która rozpoczęła szkolenie zawodowe przed dniem wejścia w życie ww. ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. Minister wskazał, że co do okresu odbywania aplikacji oraz podjęcia uchwały o wpisie na listę adwokatów zastosowanie mają przepisy art. 65 w zw. z art. 76 ust. 1 oraz art. 68 p.o.a. Ponadto Minister zauważył, że z zapisów indeksu A. M. wynika, iż w dacie [...] listopada 2005 r., kiedy to została podjęta uchwała przez organ I instancji o dopuszczeniu strony do egzaminu adwokackiego, nie uzyskała ona jeszcze zaliczenia ze wszystkich przedmiotów objętych programem szkolenia. Powyższe stanowiło zatem naruszenie art. 21 ust. 3 Regulaminu aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego, w myśl którego niezłożenie kolokwiów zgodnie z planem ustalonym przez kierownika szkolenia winno powodować niedopuszczenie do egzaminu adwokackiego. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła A. M. Zaskarżonej decyzji zarzuciła ona naruszenie: 1. art. 69 ust. 2 p.o.a. w zw. z art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. 2003 r. Nr 24, poz. 199), poprzez wydanie przedmiotowej decyzji przez Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, w sytuacji, gdy w chwili wydawania decyzji powołany był w Ministerstwie Sekretarz Stanu, skutkiem czego zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., 2. § 3 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 4 ust. 1 pkt 7 Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr 241/06/DO z dnia 13 października 2006 r. w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości - przyznającego uprawnienie do stałego zastępstwa Ministra Sprawiedliwości, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez Podsekretarza Stanu - A.K., w sytuacji, gdy do zastępstwa Ministra Sprawiedliwości powołany był Podsekretarz Stanu - K.J., skutkiem czego decyzja wydana została z naruszeniem dyspozycji art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., 3. art. 107 ust. 3 k.p.a., poprzez nie zawarcie w niej prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak też niewskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, 4. art. 76 ust. 1 p.o.a. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na zawarciu w uzasadnieniu tezy, iż do czasu odbywania aplikacji nie zalicza się okresu przygotowania aplikanta adwokackiego do wykonywania zawodu adwokata prowadzonego pod nadzorem wyznaczonego patrona, a tym samym wykonywanych przez aplikanta czynności zawodowych w ramach tego patronatu. W konsekwencji skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji wskutek jej wydania z naruszeniem przepisów o własności rzeczowej, ewentualnie o uchylenie jej w całości. W uzasadnieniu ww. skargi skarżąca rozwinęła każdy z zarzutów, akcentując, że przedmiotową decyzję wydała osoba nieuprawniona, co powoduje jej bezwzględną nieważność. Strona wskazała, że uprawnionym w dacie decyzji był Sekretarz Stanu Ministerstwa Sprawiedliwości, ale z ostrożności procesowej podniosła, że Podsekretarzem Stanu powołanym do "podejmowania decyzji w zakresie rozpatrywania odwołań od wyników egzaminów konkursowych oraz egzaminów adwokackiego i radcowskiego, a także wyrażania sprzeciwu w zakresie wpisu na listę aplikantów adwokackich" był K. J., nie zaś A. K. (§ 4 ust. 1 pkt 7 ww. Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości Nr 241/06/DO). A. M. podniosła również, że zaskarżona decyzja nie posiada uzasadnienia faktycznego i prawnego, oraz że nie ma w niej wskazanej podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a jedynie zawiera szereg uwag i spostrzeżeń, czym rażąco ogranicza uprawnienie swojego adresata do wniesienia od niej właściwego środka odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ uznał je za niezasługujące na uwzględnienie i wskazał, że przepis art. 37 ustawy o Radzie Ministrów tyczy całokształtu kompetencji ministra, sekretarzy i podsekretarzy stanu, natomiast lex specialis ww. normy jest art. 268 a k.p.a., w myśl którego istnieje możliwość udzielenia upoważnienia do wykonywania kompetencji organu administracji państwowej pracownikom danej jednostki organizacyjnej. Jak uznał organ w niniejszej sprawie zapisy Zarządzenia nr 241/06/DO z dnia 13 października 2006 r. tworzą domniemanie, że wszystkie czynności z zakresu działalności Ministra Sprawiedliwości dotyczącej ustawy o adwokaturze, z wyłączeniem zadań określonych w § 4 ust. 1 pkt 7 tego zarządzenia, zostały powierzone Podsekretarzowi Stanu - A.K. Organ nie podzielił również stanowiska skarżącej, że przepis art. 76 p.o.a. winien być odczytywany wyłącznie jako określenie generalnych reguł czasowych aplikacji, a nie obligatoryjnego okresu jej odbywania. Przepis ten ma bowiem charakter normy prawa materialnego i wskazany w nim termin nie może być ani skracany ani przedłużany, gdyż taka praktyka nie znajduje podstawy prawnej. Uczestnik postępowania Okręgowa Rada Adwokacka w C. nie zajęła stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez A. M. skargi na sprzeciw Ministra Sprawiedliwości Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Zarzutem o najpoważniejszym ciężarze gatunkowym dla bytu zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zarzut wydania go z naruszeniem właściwości rzeczowej. W ocenie Sądu ww. zarzut jest bezpodstawny. Zgodnie z art. 69 ust. 2 p.o.a. wpis na listę adwokatów lub aplikantów adwokackich uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwi się wpisowi w terminie 30 dni od daty otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi wpisanego. Przypisanie tego konkretnego uprawnienia Ministrowi Sprawiedliwości nie oznacza, że organ ten w ramach dekoncentracji uprawnień w administracji, nie może udzielić pracownikom kierowanej przez siebie jednostki upoważnień do załatwiania określonych zadań jemu przypisanych. Taką możliwość przewidział bowiem przepis art. 268 a k.p.a. stanowiąc, że organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Przepis ten umożliwia temu, kto piastuje funkcję organu administracji, jest "nosicielem/dzierżycielem kompetencji" organu administracji publicznej, sprawne i płynne wywiązywanie się z szerokiego zakresu zadań nałożonych obowiązujących prawem (vide: Janusz Niczyporuk Dekoncentracja Administracji Publicznej, Wyd. UMCS, Lublin 2006 r. str. 113-116). W dekoncentracji administracji publicznej oświadczenia woli organu administracji publicznej składa albo osoba piastująca funkcję tego organu albo "z upoważnienia" jego pracownicy. Złożenie prze pracownika oświadczenia woli "z upoważnienia" należy traktować jako oświadczenie woli samego organu administracji publicznej. Pracownik organu, działając za ten organ "z upoważnienia" nie staje się organem - nosicielem kompetencji, nie przejmuje też kompetencji tego organu, a jedynie realizuje upoważnienie do wykonywania kompetencji (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, 2004 r. str. 863-864). W rozpatrywanej sprawie sprzeciw od wpisu skarżącej na listę adwokatów wniósł z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości Podsekretarz Stanu A. K., składając na decyzji swój podpis. Fakt działania "z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości" wynika z pieczęci, którą opatrzono zaskarżoną decyzję; obok niej figuruje pieczęć Ministra Sprawiedliwości. Powyższe wskazuje jednoznacznie na to, że kompetencja Ministra Sprawiedliwości do złożenia sprzeciwu nie została przeniesiona, lecz iż realizowana jest przez upoważnionego pracownika działającego w imieniu organu. Przepis art. 268 a k.p.a. wymaga dla ważności upoważnienia formy pisemnej. Oczywiste jest też, iż każde upoważnienie musi zostać opatrzone datą, od której obowiązuje (vide: B. Adamiak J. Borkowski cyt. Komentarz str. 269). W rozpatrywanej sprawie upoważnienie Podsekretarza Stanu A. K. wynika z ww. Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości nr 241/06/DO, gdzie w § 3 ust. 1 pkt 5 przewiduje się dla Podsekretarza Stanu A. K. stałe zastępstwo m.in. w sprawach określonych w ustawie o adwokaturze z wyłączeniem realizacji zadań związanych z naborem na aplikacje i z egzaminem adwokackim. Ma zatem rację skarżąca, że podejmowanie czynności w zakresie realizacji zadań związanych z egzaminem adwokackim zostało zastrzeżone dla Podsekretarza Stanu K. J. Rozpatrywana sprawa nie dotyczy jednak egzaminu adwokackiego, a wpisu na listę adwokatów, a decyzje w tym przedmiocie zostały zastrzeżone dla Podsekretarza Stanu A. K. W przedmiotowej sprawie nie został również naruszony art. 69 ust 2 p.o.a. w zw. z art. 37 ust 5 ustawy o Radzie Ministrów, bowiem zgodnie z art. 35 ust. 5 Ministra zastępuje Sekretarz Stanu w zakresie przez niego ustalonym lub Podsekretarz Stanu, jeżeli Sekretarz Stanu nie został powołany. Zastępstwo, o którym mowa w tym przepisie jest czymś innym niż podział czynności między Sekretarza i Podsekretarzy Stanu. Istniej bowiem sfera spraw, co jednoznacznie wynika z Zarządzenia nr 241/06/DO, która przynależy jedynie do Ministra i właśnie w zakresie tych spraw nie przydzielonych innym członkom kierownictwa, niejako automatycznie zastępcą Ministra jest Sekretarz Stanu, a Podsekretarz Stanu dopiero wówczas, gdy Sekretarz Stanu nie został powołany. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Podsekretarz Stanu A. K. działał w zakresie czynności ustalonych przez Ministra, a nie zastępował go w rozumieniu ust. 5 art. 37 ustawy o Radzie Ministrów. W ocenie Sądu upoważnienie, o którym mowa w art. 268 a k.p.a. może zostać wyrażone w każdej formie pod warunkiem, aby zachowana została forma pisemna oświadczenia woli organu oraz aby zakres upoważnienia objęty tym oświadczeniem był czytelny, co w konkretnej sprawie miało miejsce. Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 76 ust. 1 p.o.a. Przepis ten przewiduje, że aplikacja adwokacka trwa trzy lata i sześć miesięcy, przy czym co najmniej przez okres sześciu miesięcy odbywa się w sądzie, prokuraturze, kancelarii notarialnej lub innej instytucji na podstawie skierowania okręgowej rady adwokackiej. Zdaniem skarżącej do okresu odbywania aplikacji adwokackiej winna być bowiem zaliczona praktyka odbywana przez egzaminowanego aplikanta również po egzaminie adwokackim. Takie stwierdzenie, w ocenie Sądu, jest błędne. Zgodnie z art. 78 p.o.a. - wprowadzonym ustawą z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) do egzaminu adwokackiego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację adwokacką i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu. Treść powyższej normy jest jednoznaczna. Aplikacja adwokacka musi być zakończona przed przystąpieniem do egzaminu adwokackiego. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu jest zatem przedstawienie zaświadczenie o odbyciu aplikacji. Zgodnie z art. 5 p.o.a. aplikanci adwokaccy, których termin egzaminu zawodowego przypadał w 2005 r. przystępują do egzaminu na dotychczasowych zasadach, wynikających z ww. art. 78 p.o.a. sprzed nowelizacji. Przepis ten stanowił, że aplikacja adwokacka kończy się egzaminem adwokackim. Zgodnie z ww. regulacjami niemożliwe jest zatem kontynuowanie aplikacji po zdanym egzaminie adwokackim, jak również do okresu 3 lat i 6 miesięcy trwania aplikacji nie może być doliczane zdobywanie umiejętności praktycznych pod nadzorem patrona. Datą zakończenia aplikacji nie jest bowiem data wpisu na listę adwokatów. Taka wykładnia przepisów dokonana przez skarżącą jest zupełnie dowolna i nie znajdująca uzasadnienia w przepisach p.o.a. Przyznane przez ustawodawcę Ministrowi Sprawiedliwości, na mocy art. 69 ust. 2 p.o.a., prawo sprzeciwu wobec wpisu określonej osoby na listę adwokatów nie jest ograniczone w żaden sposób, poza względami wynikającymi z charakteru tego aktu jako decyzji administracyjnej, osadzonej w konkretnej materii normatywnej. Oznacza to, że sprzeciw musi zostać jako decyzja administracyjna, uzasadniony zarówno, gdy idzie o stronę prawną rozstrzygnięcia, jak też faktyczną. Stosownie do art. 65 p.o.a. na listę adwokatów może być wpisany ten, kto poza tym, iż spełnia warunki określone w pkt 1-3 tego artykułu, to jak stanowi pkt 4 art. 65, odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki. Czas aplikacji adwokackiej określił natomiast art. 76 ust. 1 p.o.a na trzy lata i sześć miesięcy i jest to termin, którego zarówno skracanie, jak i wydłużanie jest niedopuszczalne, i nie znajduje żadnej podstawy prawnej. Oczywiste jest więc, że pod terminem "odbycie aplikacji" kryć się może jedynie odbycie jej na warunkach określonych ustawą Prawo o adwokaturze, dotyczących również terminu jej trwania. Termin "odbycie aplikacji adwokackiej" zawiera w sobie obowiązek zaliczenia wszystkich przewidzianych szkoleniem aplikacyjnym kolokwiów i egzaminów, ale również obowiązek przyswojenia sobie tej wiedzy w określonym nieprzypadkowo przez ustawodawcę czasie trzech lat i sześciu miesięcy. Okres taki, w ocenie ustawodawcy, umożliwia aplikowanie i przyswajanie sobie specjalistycznej wiedzy prawniczej na wysokim poziomie, w sposób planowy i systematyczny. Do tak wyznaczonego okresu nauki dostosowane zostały w ustawie inne terminy i związane z nimi obowiązki i uprawnienia aplikantów jak np. obowiązek odbycia, w ramach ustalonego okresu trzech i pół lat, minimum przez czas szczęściu miesięcy szkolenia w sądzie, prokuraturze, kancelarii notarialnej lub innej instytucji na podstawie skierowania okręgowej rady adwokackiej. Również przepis art. 77 ust.1 p.o.a. przewiduje, po określonym czasie odbywanej aplikacji, możliwość zastępowania adwokata przez aplikanta adwokackiego przed określonymi sądami (sześć miesięcy dla występowania przed sądami rejonowymi, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami oraz rok i sześć miesięcy dla występowania przed innymi sądami z wyjątkiem Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu). Zakładając, że skrócenie aplikacji przez organ samorządu adwokackiego byłoby dopuszczalne i nie zostałby określony czas tego skrócenia, to nie byłoby przecież przeszkód, aby aplikacja trwała przez dowolny czas, choćby jeden rok, co powodowałoby, iż uregulowania dotyczące szkolenia aplikantów adwokackich, których celem jest "rzetelne przygotowanie do zawodu adwokata" mogłoby pozostać nierealizowanym praktycznie ornamentem ustawowym. Reasumując rozważania na ten temat, należy stwierdzić, iż aplikacja adwokacka, aby mogła zostać uznana za odbytą, musi realizować się przez okres taki, jaki wynika z obowiązującej ustawy, która tę kwestię reguluje. Jak to już zostało powiedziane, zgodnie z art. 76 ust. 1 p.o.a. aplikacja adwokacka trwa trzy lata i sześć miesięcy i nie ma miejsca na uznanie jakiegokolwiek organu, że określona osoba odbywająca aplikację w związku z zaliczeniem wyznaczonych kolokwiów i egzaminów "przed czasem" może mieć skrócony okres szkolenia i zostać wcześniej dopuszczona do egzaminu adwokackiego. Na gruncie rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że uchwała o dopuszczeniu skarżącej do egzaminu adwokackiego została podjęta przed zakończeniem całego cyklu szkolenia, albowiem część wymaganych zaliczeń uzyskał ona dopiero po jej podjęciu, co jednoznacznie wskazuje na nieprawidłowość w postępowaniu organu I instancji. Na tle powyższych rozważań uznać należy, że Minister Sprawiedliwości, badając zasadność wniesienia sprzeciwu, uprawniony jest do ustalenia czy zostały spełnione wszystkie przesłanki wymagane do dokonania tego wpisu i określone w art. 65 p.o.a. Jednocześnie organ nie dokonuje odrębnej kontroli uchwały o dopuszczeniu aplikanta do egzaminu adwokackiego, gdyż nie posiada takiej kompetencji, a ocenia ją jedynie w kontekście badania podstaw wpisu na listę adwokatów. Bez znaczenia dla faktu skrócenia aplikacji pozostaje kwestia, o jaki czas została aplikacja skrócona oraz wiążący się z tym czas jej rozpoczęcia, choć w ocenie Sądu, dla ustalenia daty rozpoczęcia aplikacji dla osób wpisanych na listę aplikantów adwokackich Izby C., tak jak to miało miejsce w przypadku skarżącej data rozpoczęcia aplikacji wynikała z obowiązującego wówczas Regulaminu aplikacji adwokackiej i egzaminu adwokackiego z dnia [...] czerwca 2003r. Zgodnie z § 1 pkt 3 tego Regulaminu aplikacja adwokacka rozpoczynała się z dniem złożenia ślubowania. Ustalenia organu nie prowadziły do ostatecznego przyjęcia daty rozpoczęcia aplikacji, w związku z czym organ nie naruszył przepisów prawa o adwokaturze. Organ ustalił, iż niezależnie od daty rozpoczęcia aplikacji przez skarżącą, a więc niezależnie od tego czy przyjęłoby się datę wpisu na listę aplikantów, datę ślubowania czy datę faktycznego rozpoczęcia szkolenia potwierdzonego wpisem w indeksie aplikanta, aplikacja skarżącej nie trwała trzech lat. Powyższe organ ustalił przyjmując, stosownie do treści art. 78 p.o.a. (aplikacja adwokacka kończy się egzaminem adwokackim), datę egzaminu adwokackiego, jako dzień zakończenia okresu szkolenia aplikacyjnego. W rozpoznawanej sprawie Minister Sprawiedliwości wobec sprzeczności między interesem społecznym a interesem indywidualnym zasadnie przyznał przewagę interesowi społecznemu. Interes ten, wobec tego, że uchwała ORA w C. rażąco naruszała prawo, był na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymagał ograniczenia uprawnień skarżącej. Za niezasadny należy również uznać zarzut skargi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezawarcie w skarżonej decyzji prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, jak również niewskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiła okoliczność, iż skarżąca nie spełniała jednej z przewidzianych w art. 65 p.o.a. przesłanek do wpisu na listę adwokatów, a mianowicie nie ukończyła trzyipółletniej aplikacji adwokackiej. Podstawa ta została jednoznacznie wskazana w zaskarżonej decyzji, która zawiera również tak uzasadnienie faktyczne jak i wskazanie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło