VI SA/Wa 689/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 8 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Ł. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za rezerwację częstotliwości p o s t a n a w i a: odmówić przyznania D. Ł. prawa pomocy w żądanym zakresie. D. Ł. (dalej jako skarżąca) złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłat za rezerwację częstotliwości. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż zmuszona została do praktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wskutek wycofania się kontrahenta ze współpracy. Skarżąca podniosła ponadto, że kwota około 111 000 zł wpłacona do Urzędu Komunikacji Elektronicznej w dniu [...] stycznia 2008 r. została przez organ zwrócona bez zaksięgowania, przy czym z pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2008 r. znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, iż kwota 113 462 zł została zwrócona kontrahentowi skarżącej, który nie przekazał jej otrzymanej od organu sumy pieniężnej. Skarżąca ustanowiła rozdzielność majątkową z mężem w dniu [...] 1996 r. Posiada mieszkanie oraz garaż. Aktualnie skarżąca otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 3 100 zł, a z działalności gospodarczej uzyskuje 544 zł miesięcznie. Jak podała w rubryce 11 formularza, jej zadłużenie w bankach sięga kwoty 8 000 zł., przy czym posiadane przez nią środki na rachunku bankowym zostały zablokowane w związku z postępowaniem egzekucyjnym. Skarżąca powołała się zarazem na fakt zwolnienia jej przez Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. od kosztów sądowych. Przedłożyła również kopię zeznania podatkowego za rok 2008 r. w którym osiągnęła dochód w kwocie 30 764 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej, zarządzeniem referendarza sądowego wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez przedłożenie: a/ dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego z prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w 2009 r. – np. odpisu ostatniej złożonej w 2009 r. deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku roku podatkowego, ewentualnie odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec czerwca 2009 r., b/ dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 aktualną wysokość otrzymywanego przez skarżącą wynagrodzenia, c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, c/ dokumentów potwierdzających wykazaną w rubryce 11 skalę zadłużenia skarżącej wraz ze wskazaniem wysokości miesięcznych obciążeń na spłatę kredytów. Skarżąca odebrała wezwanie w dniu [...] lipca 2009 r. i do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jej sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżąca została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżąca nie przesłała na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Całość przedłożonej bowiem przez skarżącą dokumentacji dotyczyła jej sytuacji majątkowej w 2008 r. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o prawo pomocy wypełnia ustawowe przesłanki jej przyznania, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.