VI SA/Wa 69/14

WyrokWSA w Warszawie2014-05-29

Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Sławomir Kozik, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił odpowiedzialność załadowcy za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i wadliwej ocenie dowodów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy Inspekcji Transportu Drogowego nie wykazały w sposób przekonujący odpowiedzialności skarżących jako załadowców. Organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i swobodnej oceny dowodów, opierając się na wątpliwych dowodach (dokument WZ, zeznania kierowcy) i nie weryfikując twierdzeń skarżących. Dodatkowo, organ odwoławczy powołał się na nieistniejący w aktach sprawy dowód, co podważyło prawidłowość ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na skarżących jako załadowców za przewóz pojazdem nienormatywnym, który przekroczył dopuszczalne naciski osi i masę całkowitą. Skarżący kwestionowali fakt bycia załadowcą, podważając zeznania kierowcy i dokument WZ. Organy Inspekcji Transportu Drogowego nałożyły karę, uznając wpływ skarżących na naruszenie przepisów. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. K. i M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżących Z. K. i M. K. kwotę 2849 (dwa tysiące osiemset czterdzieści dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej "GITD") decyzją z [...] października 2013 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1 i ust. 1b pkt 2, art. 40c, art. 41 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, nazywanej dalej "u.d.p.") oraz lp. 6 pkt 6 lit. d), lp. 6 pkt 7 lit. d) i lit. e), lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. K., Z. K., wspólników s.c. B. s.c. Z. K., M. K. (nazywanych dalej "Skarżącymi") z [...] września 2013 r., utrzymał w całości w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2013 r. nr [...], nakładającą karę pieniężną w wysokości 14.400 (czternaście tysięcy czterysta) złotych. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: [...] kwietnia 2011 r. w miejscowości B., na drodze powiatowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], którym kierował Z. A. (nazywany dalej "kierowcą"), wykonujący krajowy transport drogowy piasku. Załadowcą towaru byli Skarżący. Zespół pojazdu został zważony w punkcie kontrolnym w miejscowości W. pod względem nacisku na osie oraz dopuszczalnej masy całkowitej, na stałym stanowisku pomiarowym, stacjonarną wagą do pomiarów dynamicznych typu: SCALEX 14-01-20/R, o nr fabrycznym 200310 z okresem ważności legalizacji do 31 marca 2013 r. Kierowca został pouczony o procedurze ważenia, przeprowadzenia pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Nie skorzystał z możliwości dwukrotnego zważenia pojazdu. W wyniku przeprowadzenia ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono jego nienormatywność (przewoźnik nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym) oraz następujące naruszenia: - przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla potrójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi: powyżej 24,8 t do 26,3 t (lp. 6 pkt 6 lit. d) załącznika nr 2 do u.d.p.), - przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej - za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo (lp. 6 pkt 7 lit. e) załącznika nr 2 do u.d.p.), - przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla pojedynczej osi napędowej o nacisku osi: powyżej 9,0 t do 9,5 t (lp. 6 pkt 7 lit. d) załącznika nr 2 do u.d.p.), - przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. - powyżej 42,0 t do 52,0 t (lp. 9 pkt 11 lit. b) załącznika nr 2 do u.d.p.). Stwierdzone naruszenia odnotowano w protokole kontroli nr [...] z [...] września 2011 r. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego Skarżący w piśmie z [...] października 2011 r. wyjaśnili, że [...] września 2011 r. w zakładzie w W. nie doszło do przedmiotowej sprzedaży piasku. Kierowca nie posiadał dokumentu wydania materiału wraz z jego ważeniem, w postaci wydruku komputerowego z wagi samochodowej, opatrzonego pieczęcią firmową i pieczątką imienną operatora wagi. Skarżący zastrzegli, że dokument WZ nie jest drukiem ścisłego zarachowania. Tego typu dokumenty są ogólnie używane przez operatorów ładowarek. Z przedmiotowym zakładzie mają one charakter dokumentu wewnętrznego, informującego operatora wagi o rodzaju materiału załadowanego przez operatora ładowarki na samochód. Z. A. przesłuchany [...] marca 2012 r. w charakterze świadka oświadczył, że [...] września 2011 r. dokonał załadunku piasku w miejscowości W. w firmie Skarżących. Załadowca wystawił dokument przewozowy WZ nr [...], omyłkowo wpisał kogoś innego jako odbiorcę. Kierowca tego nie zauważył, gdyż dokument został sporządzony nocą. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] nałożył na Skarżących karę pieniężną w wysokości 14.400 złotych. GITD, po rozpatrzeniu odwołania z [...] maja 2012 r., decyzją z [...] sierpnia 2012 r. uchylił w całości decyzję I instancji i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność ustalenia, czy załadowca mógł się przyczynić do przekroczenia nacisków osi. Organ odwoławczy wskazał na konieczność przesłuchania kierowcy na okoliczność ewentualnego doładowania pojazdu bądź jego dotankowania podczas przejazdu jak również ustalenia, czy podstawiony do załadunku zestaw pojazdów był odpowiednio wyposażony i przeznaczony do przewozu piasku. W piśmie z [...] listopada 2012 r. Skarżący podtrzymali wszelkie twierdzenia podnoszone w sprawie, podkreślając, że czas kontroli i miejsce zatrzymania pojazdu, znajdujące się poza trasą deklarowanego przejazdu wskazują, że nie był on załadowany w zakładzie będącym własnością Skarżących. W dniu [...] lutego 2013 r. organ przesłuchał kierowcę kontrolowanego pojazdu w charakterze świadka, który wyjaśnił, że [...] września 2011 r. załadował samochód piskiem w firmie Skarżących. Operator załadował piasek bez użycia wagi. Kierowca wzrokowo ocenił jego wagę. Operator ładowarki wystawił kierowcy dokument WZ, bez faktury. W protokole przesłuchania świadka z [...] lipca 2013 r. kierowca dodał, że [...] września 2011 r. kontrolowany pojazd przeznaczony do przewozu materiałów sypkich był załadowany jedynie na terenie załadowcy. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] sierpnia 2013 r. nr [...] nałożył na Skarżących karę pieniężną w wysokości 14.400 złotych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi. Pismem z [...] września 2013 r. Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2013 r., zarzucając organowi I instancji naruszenie prawa materialnego: art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, że Skarżący jako załadowca ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków i warunków przewozu drogowego oraz naruszenie przepisów postępowania: art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w związku z brakiem wyjaśnienia rozbieżności w zeznaniach kierowcy pojazdu, brakiem przeprowadzenia wizji lokalnej oraz brakiem przesłuchania wskazywanych przez Skarżących świadków. Skarżący zakwestionowali fakt, że byli załadowcą, powtarzając twierdzenie o niewystawianiu dokumentu WZ. Materiał dowody sprawy nie potwierdził aby mieli wpływ lub godzili się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. GITD, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, wskazał, że stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 u.d.p. wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 14 lipca 2010 r. W myśl art. 41 ust. 6 u.d.p. natomiast, drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 (w niniejszej sprawie drogi powiatowe) stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazd o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. W przypadku potrójnych osi napędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m dopuszczalna jest maksymalna suma nacisków osi do 21,8 t w myśl zapisów lp. 6 załącznika nr 2 do u.d.p. W załączniku tym określone są wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 13g ust. 1 u.d.p., za przekroczenie dopuszczalnej masy oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach. W przypadku pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r: dopuszczalna masa całkowita może wynosić do 42,0 t włącznie w myśl zapisów lp. 9 pkt 11 załącznika nr 2 do u.d.p. W wyniku ważenia oraz pomiarów zespołu pojazdu stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: - nacisk 11,07 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - przekroczenie o 3,07 t, - nacisk 25,86 t na potrójnej osi nienapędowej naczepy - przekroczenie o 4,06 t, - masa zespołu pojazdów 44,01 t - przekroczenie o 2,01 t, - przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Wysokość kar pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona w załączniku nr 2 do u.d.p. wynosi odpowiednio: Lp. 6 Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t: - pkt 6) dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi: lit b) powyżej 24,8 t do 26,3 t (9000 zł), - pkt 7 dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi: lit. d) powyżej 9,0 t do 9,5 t (1200 zł), lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo: 900 zł Lp. 9 Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej: pkt 11 pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r.: lit. b) powyżej 42,0 t do 52,0 t (600 zł). Kara pieniężna wyniosła: 9000 zł + 1200 zł + (3 x 900 zł) + 600 zł = 14400 złotych. GITD, wskazał, że art. 13g ust. 1b pkt 2 u.d.p., będący podstawą nałożenia kary pieniężnej na załadowcę, jako przesłanki warunkowej odpowiedzialności załadowcy za przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu, wskazuje jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszeń. Przesłanki te są rozpatrywane rozłącznie o czym świadczy spójnik logiczny "lub", w związku z czym wystarczy udowodnienie wpływu na powstanie naruszenia przez załadowcę, aby uznać jego odpowiedzialność administracyjną. Załadowca powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm. Załadowca powinien także zbadać możliwą dopuszczalną masę całkowitą pojazdu, na który dokonano załadunku. Kontrola drogowa potwierdziła zarówno przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu jak i przekroczenie nacisków na osi pojazdu. Zdaniem organu II instancji ta okoliczność jednoznacznie dowodzi, że załadowca miał wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu, wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny. Oznacza to świadome przeładowanie pojazdu. GITD następnie dodał, że dowodem na to, że Strona była załadowcą jest dokument w postaci kwitu wagowego PZ nr [...] z [...] listopada 2012 r. Na tej podstawie GITD oddalił wniosek Skarżących w zakresie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków pracowników Skarżących, wizji lokalnej i dokumentów księgowych. W ocenie organu odwoławczego pozyskanie dowodu na okoliczności wskazane przez Stronę nie wniosą niczego istotnego do sprawy, gdyż zostały udowodnione przez organ I instancji. Pismem z [...] grudnia 2013 r. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] października 2013 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili: I. naruszenie przepisów postępowania: - art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez brak wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy zeznaniami kierowcy, niedopuszczenie dowodu z odczytu z urządzeń pomiarowych Skarżących, zeznań pracowników Skarżących, dowodu z oględzin miejsca ważenia oraz kontroli dokumentów księgowych kierowcy - na okoliczność ustalenia czy w dniu przeprowadzenia kontroli pojazd prowadzony przez kierowcę był ważony na stanowisku wagowym Skarżących oraz czy był on uprzednio ładowany przez Skarżących, - art. 136 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu, mimo konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania, celem uzupełnienia dowodów, - art. 138 § 2 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu mimo konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego mającego istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, II. naruszenie prawa materialnego: art. 13g ust 1b pkt 2 u.d.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprawidłowym przyjęciem, że Skarżący jako załadowca ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W uzasadnieniu Skarżący podkreślili, że od początku postępowania kwestionowali podnoszoną przez kierowcę okoliczność załadunku w ich zakładzie, który miał rzekomo miejsce[...] września 2011 r. Organ oparł się jedynie na sprzecznych zeznaniach kierowcy oraz dokumencie WZ, który, co istotne w sprawie, nie jest drukiem ścisłego zarachowania i nie został wypełniony przez Skarżących. Tym samym nie może stanowić dowodu na załadowanie towaru w zakładzie Skarżących. W tej sytuacji przydatne byłyby ustalenia poczynione na podstawie wnioskowanych przez Stronę dowodów, których przeprowadzenia organ odmówił. Przeprowadzenie dowodu z odczytu z urządzeń pomiarowych i zeznań pracowników Skarżących i wizji lokalnej pozwoliłoby wykazać nie tylko sprzeczność w zeznaniach kierowcy, ale również wyjaśnić wszelkie okoliczności związane z obrotem dokumentami wydania magazynowego oraz samym ważeniem pojazdów w zakładach prowadzonych przez Skarżących, wykazując, że nie mieli oni wpływu oraz nie godzili się na powstanie naruszenia. Skarżący następnie dokładnie opisali w skardze kwestie organizacji załadunku w prowadzonych przez nich zakładach. Skarżący wyjaśnili, że ważenie pojazdów odbywa się dwukrotnie. Załadunek zawsze poprzedzony jest pytaniem do kierującego pojazdem o dopuszczalną wagę towaru jaki ten może przewozić prowadzonym przez siebie pojazdem. Ciąg dróg wewnętrznych został poprowadzony w taki sposób, by do powtórnego ważenia dochodziło jeszcze w obrębie pól - wyrobisk górniczych, a opuszczenie pół wydobywczych z pominięciem stanowiska wagi najazdowej przez pojazdy ciężarowe było niemożliwe. Drugie ważenie odbywa się na wadze najazdowej, która waży ciężar całkowity pojazdu wraz z ładunkiem. Dzięki dwóm wyświetlaczom, wielkość wyrażoną w tysiącach kilogramów widzi wagowy/wagowa oraz na oddzielnym ekranie kierujący pojazdem. Gdy ciężar całkowity pojazdu wraz z ładunkiem przewyższa dopuszczalne limity, kierowca zobowiązany jest dokonać usypania części ładunku na terenie zakładu przeróbczego - polecenie takie wydaje mu wagowy. Kierowcom, którzy mają ładunek o odpowiedniej wadze zostaje wydany przez wagowego dokument przewozowy w postaci wydruku komputerowego "wz", opatrzony pieczątką firmową oraz imienną osoby dokonującej pomiaru ładunku. W świetle powyższego, kierowca ładując towar w zakładzie Skarżących, miałby pełną świadomość, że wskutek niezastosowania się do poleceń wagowego, zostanie przekroczona dopuszczalna masa pojazdu lub nacisk osi. Tymczasem w swoich zeznaniach kierowca podał, że ładunek ocenił "jedynie wzrokowo", co świadczy o tym, że załadunek nie odbył się w zakładzie Skarżących. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19 października 2012 r., kiedy weszła w życie ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr. 222, poz. 1321). Zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W świetle art. 13g ust. 1 u.d.p. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Krąg osób odpowiedzialnych za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych został przez ustawodawcę poszerzony w art. 13g ust. 1b u.d.p. Jak wynika z art. 13g ust. 1b pkt 2 tej ustawy, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Na tej podstawie organy Inspekcji Transportu Drogowego pociągnęły do odpowiedzialności za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym Skarżących, jako załadowcę pojazdu zatrzymanego do kontroli w niniejszej sprawie. Organy orzekające w niniejszej sprawy, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności w oparciu o zeznania kierowcy zatrzymanego do kontroli pojazdu, posiadany przez kierowcę dokument WZ i ustalenia udokumentowane w protokole kontroli, uznały, że Skarżący, będąc załadowcą przedmiotowego pojazdu, mieli wpływ na powstanie naruszenia warunków przewozu drogowego. Skarżący jednak od początku wszczęcia postępowania administracyjnego podnoszą, iż nie byli załadowcą nienormatywnego pojazdu zatrzymanego do kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego, podważając zeznania kierowcy oraz autentyczność dokumentu WZ. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 i uzupełnioną w art. 77 § 1 K.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Organ, będąc zobligowany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego winien dopuścić, jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 80 K.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Niemniej zasada ta nie oznacza jednak, że organ uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (tak m.in.: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, wydanie 12). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, że organy Inspekcji Transportu Drogowego nie wykazały w sposób przekonywujący, iż to właśnie Skarżący dokonali załadunku zespołu pojazdów. Istotne wątpliwości budzi sam dokument WZ przedstawiony przez kierowcę zatrzymanego do kontroli pojazdu. Jego autentyczność podważają Skarżący podnosząc, iż dokument taki ma charakter tylko wewnętrzny i jest używany przez operatorów koparek. Organy w tej sprawie nie podejmują żadnych działań zmierzających do weryfikacji twierdzeń Skarżących, jak i do ustalenia kto podpisał i wydał powyższy dokument. Z zeznań kierowcy złożonych [...] lutego 2013 r. wynika, że do załadunku pojazdu doszło o godz. 3:00 nad ranem, co również nie budzi wątpliwości organów, które nie wyjaśniają czy jest to standardowe działanie Skarżących. Kierowca również zeznał, że odbiorcą ładunku (piasku) była jego firma, jednak nie posiadał on faktury gdyż jej nie potrzebował, jak również nie posiadał, żadnego pokwitowania zapłaty za zakupiony piasek. Organy nie zobowiązują kierowcy do dostarczenia pokwitowania zapłaty za nabyty ładunek, opierając się jedynie na niepewnym dowodzie w postaci dokumentu WZ. Organy także nie przeprowadziły wnioskowanego przez Skarżących dowodu z oględzin miejsca załadunku, celem ustalenia, czy załadunek mógł się odbyć w okolicznościach, które przedstawił kierowca pojazdu. Ostatecznie organ II instancji w swojej decyzji stwierdził, że: "Dowodem świadczącym, iż to strona była załadowcą jest kwit wagowy PZ nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. W związku z powyższym organ odwoławczy oddala wniosek skarżących w zakresie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków pracowników skarżącego, wizji lokalnej i dokumentów księgowych, gdyż pozyskanie dowodu na okoliczności wskazywane przez skarżącego nie wniosą niczego istotnego do sprawy, gdyż zostały udowodnione przez organ I instancji". Sąd stwierdza, iż w aktach administracyjnych sprawy nie występuje tak kluczowy dla jej rozstrzygnięcia dokument w postaci "kwitu wagowego PZ nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r.". Nadmienić należy, że zdarzenie będące przedmiotem postępowania, zgodnie z protokołem kontroli nr [...], miało miejsce [...] września 2011 r., trudno zatem zrozumieć dlaczego dowodem świadczącym, iż to Skarżący byli załadowcą, miałby być kwit wagowy z [...] listopada 2011 r. W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego rozstrzygające w niniejszej sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na jego wynik, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów Skarżących. Tym samym też organy, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściły się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Z powyższej zasady wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji. Powołanie się przez organ II instancji na nieistniejący, a przynajmniej nie występujący w aktach sprawy dowód, całkowicie burzy spójność argumentacji i wraz z niedostatkami materiału dowodowego, podważa prawidłowość ustaleń faktycznych, a co za tym idzie przyjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni uwagi Sądu co do wadliwości prowadzonego postępowania, zwłaszcza co do braków w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego uniemożliwiających przyjęcie za udowodnione twierdzenia organów w niniejszej sprawie. Uwzględniając powyższe, stwierdzając naruszenie art. 7, art. 8, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., mające istotny wpływy na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło