VI SA/Wa 695/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi W. Sp. j. z siedzibą w L. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na art. 59 § 2 k.p.a., odmówił spółce – W. (dalej: "strona" lub "skarżąca") przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych. Do wydania powyższego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym. W dniu [...] sierpnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV. Naruszenie stwierdzono z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego nacisku na podwójnej osi napędowej. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu 14 sierpnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - w aktach sprawy) wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania. Przesyłka została wysłana na adres do doręczeń, tj. [...]. Pismem, które zostało nadane w Urzędzie Pocztowym w miejscowości [...] w dniu 7 października 2014 r., a które wpłynęło do siedziby Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego w Warszawie w dniu 9 października 2014 r., strona wniosła odwołanie od ww. decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarżąca wskazała, że niezłożenie odwołania w terminie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Osoba zarządzająca transportem w spółce, tj. B. M. początkowo był ciężko chory, później zaś przebywał na urlopie. Tymczasem jako jedyna osoba w firmie posiadał wiedzę umożliwiającą złożenie odwołania od zaskarżonej decyzji. Organ wydając zaskarżone postanowienie powołał się na treść art. 129 § 1-2 i art. 58 k.p.a. oraz art. 140ac ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: p.r.d."). Uznał, że w przedmiotowej sprawie, wskazane w art. 58 k.p.a. przesłanki nie zostały wyczerpane. Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy, bowiem powoływanie się na chorobę jednego z pracowników mającą miejsce jeszcze przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie stanowi okoliczności, która usprawiedliwiałaby niedochowanie terminu określonego w art. 140ac ust. 1 p.r.d. O braku winy strony w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy nie mogła ona usunąć przeszkody w dochowaniu terminu nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skarżąca wskazała, że jej pracownik B. M. był ciężko chory od 1 do 11 lipca 2014 r., później w okresie od 14 sierpnia 2014 r. do dnia 30 września 2014 r. przebywał na urlopie, zaś jego nieobecność w pracy uniemożliwiła złożenie odwołania w wymaganym terminie. Organ zauważył, że urlop pracownika w przeciwieństwie do nagłej choroby, nie może stanowić podstawy do uznania, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony. Wskazał ponadto, że podpis pod odwołaniem z dnia 6 października 2014 r. złożył Z. W., a nie wskazywany powyżej pracownik B. M.  Powyższe zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie stanowiło przeszkody dla złożenia odwołania w wymaganym terminie. W ocenie organu strona wiedząc o toczącym się w stosunku do niej postępowaniu administracyjnym nie zadbała o należytą ochronę swoich interesów, chociażby poprzez poinformowanie organu I instancji o zwolnieniu lekarskim zarządzającego w firmie transportem bądź też przez ustanowienie pełnomocnika w sprawie, czy też możliwości wniesienia odwołania w wymaganym 14 dniowym terminie, z zastrzeżeniem jego uzupełnienia o merytoryczną treść sporządzoną w terminie późniejszym przez pracownika będącego zarządzającym transportem w spółce. Jednocześnie organ dodał, że przebywanie przez pełnomocnika skarżącego na zwolnieniu lekarskim, nie jest przesłanką usprawiedliwiającą niedochowanie terminu do jego wniesienia. Nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej osobiście przez stronę (np. sporządzania odwołania przez innego pracownika) i nadania pisma za pośrednictwem poczty. Na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, żądając uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności: - art. 6 k.p.a., gdyż decyzja ta została wydana bez poszanowania obowiązującego prawa, - art. 7 k.p.a., ponieważ organ administracji publicznej wydał decyzję bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów, - art. 8 k.p.a., ponieważ sposób przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję podważył zaufanie do władzy publicznej, - art. 58 k.p.a., w związku z nieprzywróceniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, - art. 139 k.p.a., gdyż organ odwoławczy powinien rozpatrzyć zaskarżona decyzję organu I instancji, Skarżąca ponadto zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie się przez organ l instancji przepisów p.r.d., poprzez błędną kwalifikację stwierdzonego naruszenia jako "brak zezwolenia kat. Ill-Vl" (art. 140 ab ust. 1 pkt 2) zamiast - "naruszenia zakazu przewozu ładunku podzielnego, w przypadku gdy wymagane byłoby zezwolenie kat. VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%" ( art. 140 ab ust. 1 pkt. 3 lit, a), lub za brak zezwolenia kat I (art. 140 ab ust. 1 pkt 1). W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ nie rozpatrzył wszelkich przesłanek związanych z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji oraz że kierując się złą wolą odbierał jej prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Podniosła, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego w wydanym postanowieniu nie odniósł się do terminu powzięcia przez stronę informacji o uchybionym terminie do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Strona wskazała, że powzięła informację o uchybieniu terminu 1 października 2014 r. i w ciągu 7 dniu, dochowując terminu opisanego w art. 58 § 2 k.p.a. złożyła wniosek o przywrócenie terminu. Strona wyjaśniła, że jej pracownik – B.M., od kwietnia 2014 r. miał problemy zdrowotne, a w okresie od 1 do 11 lipca 2014 r. przebywał w szpitalu, gdzie zdiagnozowano ciężką chorobę urosepsę wraz z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych i z uwagi na brak znaczącej poprawy stanu zdrowia w dniu 14 sierpnia 2014 r. złożył wniosek o możliwość wykorzystania zaległego, jak i bieżącego urlopu w celu wypoczynku i odzyskania w pełni zdrowia. Ponadto na dzień złożenia wniosku przez ww. pracownika nie istniały przesłanki do odmowy udzielenia mu urlopu, w związku z czym B. M. od 14 sierpnia do 30 września 2014 r. był nieobecny w pracy, a wszelkie jego obowiązki oczekiwały do jego powrotu. Zatrudnienie na czas jego nieobecności osoby posiadającej tak szeroki zakres wiedzy i praktycznej znajomości tematu wewnątrz firmy skarżącej było niemożliwe z przyczyn praktycznych, jak i finansowych. B. M. nie przekazał skarżącej informacji o prowadzonym postępowaniu administracyjnym, ani nie przekazał przed urlopem, iż spodziewana jest odpowiedź - decyzja w sprawie nałożenia kary. W związku z jego nieobecnością strona nie miała świadomości o zaistniałej sytuacji, jak również o przebiegu toczącego się postępowania. Po powrocie do pracy B. M. 1 października 2014 r. skarżąca powzięła wszelkie czynności, tak aby móc wypowiedzieć się w sprawie nałożenia kary. Skarżąca wskazała, że w wyniku stwierdzonych zaniedbań ww. pracownik został upomniany. Jednocześnie została wprowadzona w firmie skarżącej nowa procedura obiegu dokumentów, tak aby wszelka korespondencja, która trafiała do dnia 30 września 2014 r. wyłącznie do B.M. została przekazywana również do wiadomości innego pracownika – Z.W. W wyniku rażących zaniedbań pracownika skarżącej, które spowodowało uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wielkopolskiego Inspektora Transportu Drogowego strona podjęła wszelkie potrzebne środki, aby takie sytuacje nie zdarzyły się w przyszłości. Jedną z nich jest przygotowanie i przeszkolenie dodatkowego pracownika z zakresu obowiązków związanych ze sprawami transportu drogowego, czyli Z.W., który od dnia 2 października 2014 r. otrzymał nowe obowiązki, m. in. reprezentowania strony w prowadzonym postępowaniu oraz składania wyjaśnień w imieniu skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wskazać trzeba, iż ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonych decyzjach. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a). Dokonując w przypadku badanej sprawy oceny zgodności działań organu administracji z przepisami prawa należało stwierdzić, iż skarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nie narusza prawa w stopniu dającym podstawę do jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ II instancji wskazał na treść art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. i warunki, których spełnienie jest konieczne do wydania postanowienia przywracającego termin do wniesienia odwołania. Stosownie do powołanego przepisu organ administracji publicznej obowiązany jest przywrócić termin, gdy spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, zainteresowany dopełnił czynności dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W doktrynie postępowania administracyjnego przy ocenie braku winy przyjmuje się, iż organ powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej. Istnienie choćby winy nieumyślnej czy niedbalstwa po stronie zobowiązanego stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania czynności na zasadzie art. 58 § 1 k.p.a. Odnosząc się do wskazanych przez skarżącą okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należy zauważyć, że miało miejsce skuteczne doręczenie korespondencji w postaci decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr: [...]o nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej, w związku ze stwierdzonym w trakcie kontroli drogowej przejazdem pojazdem nienormatywnym. Okoliczność otrzymania powyższej decyzji nie jest przez stronę kwestionowana, w związku z czym argumentacja dotycząca wewnętrznych problemów funkcjonowania przedsiębiorstwa skarżącej i braku zastępstwa pracownika prowadzącego daną sprawę, co do zasady nie może stanowić przesłanki wskazującej na brak winy przedsiębiorcy w dochowaniu terminu wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Skarżąca podniosła w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, iż odpowiedzialny za prowadzenie określonego rodzaju spraw administracyjnych pracownik przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie 01.07. – 11.07.2014 r., podczas gdy doręczenie ww. decyzji nastąpiło w dniu 14.08.2014 r., tj. w okresie urlopu pracownika, który miał miejsce w dniach 14.08.-30.09.2014 r. Urlop ww. pracownika nie był zatem bezpośrednią kontynuacją zwolnienia lekarskiego, gdyż pełnił on swoje obowiązki w okresie od 12.07. do 13.08.2014 r. W takiej sytuacji, brak przekazania informacji pracodawcy o stanie przedmiotowej sprawy administracyjnej przed urlopem pracownika – jak twierdzi skarżąca – i przypisanie mu wyłącznej winy w tym zakresie nie zwalnia skarżącej z odpowiedzialności za niedochowanie terminu do wniesienia odwołania, zwłaszcza że doręczenie decyzji organu Inspekcji Transportu Drogowego nastąpiło już w okresie urlopu pracownika. Mając na uwadze wymiar urlopu pracownika ok 1,5 miesiąca nie sposób przyjąć, iż miało miejsce zachowanie należytej staranności ze strony przedsiębiorcy w zapewnieniu zastępstwa w tym okresie na stanowisku zarządzającego transportem w spółce. Spółka – co należy podkreślić – będąca przewoźnikiem drogowym, w sytuacji wszczęcia postępowania przez organ administracji w sprawie przejazdu pojazdem nienormatywnym, o czym została wcześniej poinformowana, w oczywisty sposób powinna spodziewać się dalszej korespondencji w tej sprawie, w tym w przedmiocie nałożenia kary, mając już wiedzę o toczącym się postępowaniu. Zauważyć trzeba, że obowiązkiem przedsiębiorcy będącego profesjonalnym podmiotem gospodarczym jest prowadzenie działalności gospodarczej nie tylko zgodnie z obowiązującymi przepisami, ale także w taki sposób zorganizowanie funkcjonowania przedsiębiorstwa, aby zapewnić właściwy obieg dokumentów oraz zastępstwo na poszczególnych stanowiskach pracy. Powyższe potwierdza co najmniej brak należytej staranności po stronie skarżącej, zatem w okolicznościach badanej sprawy, odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, z uwagi na brak uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu tego terminu, w ocenie Sądu, należało uznać za prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy przez organ. Sąd ponadto wskazuje, iż podniesione w skardze zarzuty dotyczące decyzji [...] Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie dotyczą przedmiotu rozpatrywanej sprawy administracyjnej tj. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Z uwagi na brak naruszenia skarżonym postanowieniem przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.