VI SA/Wa 702/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-05
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Izabela Głowacka-Klimas, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który sprzedał drewno i zorganizował jego załadunek na pojazd, ale nie zorganizował transportu, może być uznany za załadowcę odpowiedzialnego za nałożenie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedawca drewna, który zorganizował jego załadunek na pojazd za pomocą urządzenia HDS, miał wpływ na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, co uzasadniało nałożenie na niego kary pieniężnej jako na załadowcę. Klauzula 'loco las' w umowie sprzedaży nie zwalnia sprzedającego z odpowiedzialności, jeśli faktycznie brał udział w procesie załadunku i miał wpływ na jego parametry.Stan faktyczny
Strona skarżąca (P.) wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na nią karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Kara została nałożona z powodu przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi oraz dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Strona skarżąca, będąca sprzedawcą drewna, twierdziła, że nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ zorganizowanie transportu leżało po stronie kupującego, a ona pełniła jedynie rolę sprzedawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę
P. zwany dalej "stroną skarżącą", wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] o nałożeniu na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 22140 (dwadzieścia dwa tysiące sto czterdzieści) złotych. Powyższa decyzja została wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1a, ust.1b pkt 2, ust.2, art. 40c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr. 19, poz.115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 1 lit. d) i e), lp.6 pkt 4 lit. c), lp.6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 3 lit. c) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t:
1. dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m,
2. dla pojedynczej osi nienapędowej,
3. dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m,
4. dla dwóch pojedynczych osiach nienapędowych oraz
5. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów.
Powyższe przekroczenie ujawniono w toku kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] maja 2011 r. Pojazd został zatrzymany na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości G.. Zespołem pojazdów kierował M. S. w imieniu i na rzecz przewoźnika: L. S. – Zakład [...]. Kontrolowany pojazd zjechał z drogi [...] na drogę gruntową łączącą drogę [...] z siedzibą ww. przedsiębiorcy. Kierowca w protokole przesłuchania świadka potwierdził, że kierował kontrolowanym pojazdem poruszając się po drodze [...] od miejscowości C. do miejscowości G., gdzie znajduje się siedziba kontrolowanego przedsiębiorcy. Ze zgromadzonej w trakcie kontroli dokumentacji wynika, że podmiotem sprzedającym towar było Nadleśnictwo T. Pojazdem było przewożone drewno sosnowe z miejscowości T. do miejscowości G.. Trasę przejazdu, załadowcę oraz wielkość przewożonego ładunku ustalono na podstawie protokołu przesłuchania świadka oraz na podstawie przedstawionego kwitu przewozowego nr [...].
Kontrolowany zespół pojazdów skierowano na punkt kontrolny (punk ważenia pojazdów). Na wyznaczonym, legalizowanym miejscu do ważenia pojazdów na odcinku drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości C., km. [...] (w aktach administracyjnych protokół pomiaru równości terenu na ww. stanowisku kontroli pojazdów z dnia [...] kwietnia 2011 r. , termin ważności pomiaru 6 miesięcy), dokonano ważenia zatrzymanego pojazdu członowego wraz z ładunkiem za pomocą przenośnych wag do pomiarów statycznych o numerach fabrycznych CH 953139, CH 953197. Kierowca podpisał protokół kontroli, wskazując, iż był obecny podczas ważenia. Nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Pismem z dnia 18 maja 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił załadowcę ww. ładunku – P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów.
W piśmie z dnia 27 maja 2011 r. strona skarżąca wskazała, że Nadleśnictwo nie jest żadnym z podmiotów odpowiedzialnych z tytułu art.13g ust.1b ustawy o drogach publicznych. Podnosi, iż sprzedaż drewna odbywa się "loco las" a kupujący zobowiązuje się do pobrania i załadowania drewna na własny rachunek.
Decyzją z dnia [...] października 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 22140 zł. Powyższą karę nałożono za:
- przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do, 8,0 t dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi powyżej 9,0 t do9,5 t o 2,93 t (nacisk osi wyniósł 10,93 t) - kara pieniężna w kwocie 2160 zł,
- przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o nacisku osi do 8,0 t dla pojedynczej osi nienapędowej o nacisku osi za każde rozpoczęte 0,5 t powyżej 9,5 t dodatkowo (jak wyżej wskazano nacisk osi wyniósł 10,93 t) - kara pieniężna w kwocie 4680 zł,
- przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 15,5 t do 16,5 o 1,03 t (nacisk podwójnej osi nienapędowej przyczepy wyniósł 15,53 t) – kara pieniężna w kwocie 2040 zł,
- przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 16,5 t do 17,5 o 9,21 t (nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu wyniósł 23,71 t) – kara pieniężna w kwocie 1740 zł,
- przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo o 9,21 t (jak wyżej wskazano nacisk podwójnej osi napędowej pojazdu wyniósł 23,71 t) – kara pieniężna w kwocie 10080 zł,
- przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego lub trzyosiowego pojazdu samochodowego i trzyosiowej przyczepy powyżej 50 t do 64 t o 18,11 t (rzeczywista masa zespołu pojazdów wyniosła 58,11 t) - kara pieniężna w kwocie 600 zł.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona skarżąca ponownie zarzuciła, iż Nadleśnictwo nie jest żadnym z podmiotów odpowiedzialnych z tytułu art.13g ust.1b ustawy o drogach publicznych.
Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymał w całości w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2009 r. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego, odnosząc się do argumentacji strony skarżącej i dwołując się do treści art. 13g ust. 16 pkt 2 ustawy o drogach publicznych zaakcentował, że krąg podmiotów odpowiedzialnych za naruszenia obowiązków lub warunków przewozów drogowych nie ogranicza się do przewoźników, ale może być szerszy. W rozpatrywanej sprawie organ uznał, że strona skarżąca była załadowcą towaru przewożonego skontrolowanym pojazdem.
W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że podmiot ten miał wpływ oraz godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci dokumentu WZ nr [...] wynika, iż załadowca wydał towar podając jego ilość w metrach sześciennych. Pojazd po załadunku nie był ważony. Jak wykazała to kontrola drogowa, tego typu metoda załadunku nie daje pewności co do masy faktycznie załadowanego towaru, gdyż wszelkie szacunkowe obliczenie masy daje dość duży margines błędu. Jedyną pewną metodą określenia dmc pojazdu jest jego zważenie na odpowiednich wagach. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita zespołu pojazdów może wynosić 40 t, natomiast kontrola drogowa wykazała masę całkowitą pojazdu na poziomie 58,11 t (po odjęciu błędów pomiarów w wysokości 200kg i 2% dla każdej osi). Przekroczenie dmc pojazdu miało bezpośredni wpływ na przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie pojazdu. Załadowca przyjmując szacunkową metodę obliczania masy ładunku miał wpływ i z całą pewnością godził się na powstanie naruszenia.
Zdaniem organu w interesie załadowcy jest poznanie stosownych regulacji z zakresu szeroko pojętego prawa transportowego i o ruchu drogowym oraz zapewnienie takiej organizacji załadunku, by do naruszeń tych norm nie dochodziło. Załadowca winien tak skonstruować swe relacje prawne ze swymi kontrahentami i odbierającymi ładunki przewoźnikami, by normy te były przestrzegane. Zwrócił uwagę, że przepisy ustawy Prawo przewozowe z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz. U. Nr 50 z 2000 r., poz. 601 z zm.) określające obowiązki przewoźników, nadawców i odbiorców. Zgodnie z art. 43 czynności ładunkowe należą do obowiązków nadawcy i odbiorcy. Z istoty umowy przewozu wynika określony okres obowiązków jej stron i nie wynika z nich konkluzja, iż kwestia załadunku towaru miałaby nie być przedmiotem zainteresowania załadowcy, a za końcowy efekt czynności załadunkowych miałby odpowiadać wyłącznie przewoźnik. W tej sprawie strona skarżąca jako załadowca dopuścił do wyjazdu na drogi publiczne pojazd przekraczający dopuszczalne normy.
Organ odwoławczy nie zgodził się ze skarżącym w zakresie dotyczącym odbioru towaru przez przewoźnika na zasadzie "loco las". Klauzula "loco las" nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności administracyjnej oraz nie świadczy bynajmniej, że strona nie może mieć statutu załadowcy. Klauzula "loco" stosowana w umowach oznacza jedynie, że sprzedający wydaje towar przewoźnikowi podstawionemu przez kupującego, w wyznaczonym miejscu. Nie wyklucza jednak, że sprzedający pełni rolę jednocześnie załadowcy wydanego przez siebie towaru. Należy zauważyć, iż zapis umowy, z którego wynika, że załadunek surowca odbywa się środkami kupującego na jego koszt i ryzyko nie wyłącza regulacji art. 47 Prawa przewozowego wobec sprzedającego, gdyż jest on nadal traktowany jako osoba uprawniona przez nadawcę do wykonywania wszelkich czynności związanych z przewozem. Według art. 43 Prawa przewozowego jeżeli umowa lub przepisy ogólne nie stanowią inaczej czynności ładunkowe należą odpowiednio do obowiązków nadawcy lub odbiorcy.
Skoro sprzedawca był wydającym rzecz to jednocześnie zasadne jest przyjęcie, że w tym zakresie mieściło się dokonanie przez niego czynności załadunku na podstawie art. 47 w zw. z art. 43 Prawa przewozowego jak i art. 535 Kodeksu cywilnego.
Zdaniem organu II instancji takie okoliczności, jak brak urządzeń pomiarowych badających masę pojazdu oraz naciski osi, jednocześnie dowodzą, że załadowca miał wpływ na powstanie takiego naruszenia. Dodać należy, iż w ten sposób załadowca pośrednio miał swój wkład w pogorszenie nie tylko stanu technicznego dróg, ale też przyczynił się do pogorszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.
W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona skarżąca - P. wniosła o uchylenie decyzji organu II i I instancji i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpoznania, zarzucając im:
- naruszenie przepisów postępowania przez ich błędna wykładnię, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a, poprzez niezasadne nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia z pominięciem dokonania ustaleń faktycznych dotyczących wpływu strony skarżącej na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego,
- naruszenie art.13g ust. 1b pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez nieuzasadnione uznanie skarżącego jako załadowcy drewna, podczas gdy jedynie pełnił on rolę sprzedawcy drewna,
- naruszenie art.13g ust. 1b pkt 2 ww. ustawy z przez nieuzasadnione uznanie, że skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Strona skarżąca podniosła, iż organy nieprawidłowo uznały, że skoro sprzedawcą drewna Zakładowi [...] była strona skarżąca, to jest to jednoznaczne z zaistnieniem również jego odpowiedzialności za powstałe naruszenie. Organy opierając się na zeznaniach kierowcy zatrzymanego pojazdu oraz posiłkując się dokumentem WZ nr [...], nie dokonały jakichkolwiek ustaleń faktycznych dotyczących zakresu ewentualnej odpowiedzialności strony skarżącej za zaistniałe uchybienie. Nie przeprowadziły postępowania dowodowego pod kątem odpowiedzialności skarżącego, a w szczególności nie podjęły próby wyjaśnienia, w jaki sposób zorganizowana była praca strony skarżącej, jak przebiegał proces załadunku, kto dokonał załadunku, czy odbywał się on pod kontrolą skarżącego. Strona skarżąca podkreśliła, że firmy dokonujące u niej zakupu organizują jego transport do swojego zakładu własnym kosztem i staranie, bez pośrednictwa Nadleśnictwa. Sprzedaż drewna odbywa się zgodnie z umową "loco las" przy drodze wywozowej lasu. Załadunku drewna dokonuje firma transportująca drewno do odbiorcy. Pracownik skarżącego dokonuje jedynie czynności wydania drewna na podstawie kwitu wywozowego, który stanowi tylko dowód wydania drewna i umożliwia nabywcy wykazanie legalnego charakteru posiadania surowca drzewnego. Zdaniem strony skarżącej niedorzecznością jest traktowanie kwitu wywozowego jako przesłanki odpowiedzialności skarżącego za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia. Pracownik strony skarżącej wydający drewno nie ma wiedzy o pojeździe mającym w imieniu odbiorcy dokonać przewozu drewna, w tym m.in. o jego tonażu oraz ładowności.
Ponadto zdaniem strony skarżącej organy obu instancji w nieprawidłowy sposób uznały skarżącego za załadowcę towaru, podczas gdy był on jedynie jego sprzedawcą. Strona skarżąca nie podejmując jakiejkolwiek aktywności związanej ze sprzedażą drewna, która polegałaby na jego wysyłce (w przypadku bycia nadawcą), ładunku (w sytuacji pełnienia roli załadowcy) oraz dokonywania czynności spedycyjnych (jako spedytor ładunku) nie może być uznany za którykolwiek z wymienionych w art. 13g ust. 1b pkt 2 ww. ustawy podmiotów. Strona skarżąca zawarła z Zakładem [...] L. S. umowę sprzedaży drewna. W umowie strony uzgodniły, że transport nabytego drewna zostanie zorganizowany przez kupującego na jego koszt (§ 3, § 5 umowy).
Strona skarżąca podkreśliła, że organ II instancyjnie przeanalizował, czy przepisy ustawy – Prawo przewozowe mogą znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie. Z art. 1 ust. 1 Prawa przewozowego wynika, że jedną ze stron umowy przewozu jest uprawniony do tego przewoźnik. Zgodnie z art. 2 ust.1 tej ustawy przewoźnik zobowiązany jest podać do publicznej wiadomości zakres swojego działania, w szczególności adresy punktów odprawy i sposób zawierania umowy przewozu. Tymczasem organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy Zakład [...] L. S. jest przewoźnikiem w rozumieniu tej ustawy.
Ponadto strona skarżąca podniosła, że za odpowiedzialnością podmiotów, o których stanowi art. 13 g ust. 1b pkt 2 ww. ustawy kumulatywnie oraz jednoznacznie powinny przemawiać okoliczności sprawy i dowody świadczące o tym, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego w świetle orzecznictwa przewoźnik ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym, natomiast załadowca za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. W przedmiotowej sprawie nie można jedynie domniemywać istnienia powyższych przesłanek po stronie skarżącego, skoro konieczne jest ich faktyczne zaistnienie. Z uwagi na brak jakiegokolwiek wpływu na sposób zorganizowania przez Zakład [...] transportu sprzedanego drewna niezasadnym było doszukiwanie się przez organy ujemnych intencji po stronie skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu pełnomocnik strony skarżącej dodatkowo zarzucił naruszenie art. 10 i art. 81 k.p.a. przez niezawiadomienie skarżącego o terminie przesłuchania świadka M. S., tj. kierowcy zatrzymanego pojazdu na okoliczność udziału skarżącego w naruszeniu prawa stwierdzonym w decyzji, a także brak przesłuchania leśniczego na wyżej wskazaną okoliczność. W ocenie strony skarżącej nadleśniczy nie ponosił odpowiedzialności za konsekwencje wydania towaru, ponieważ nie miał możliwości wglądu do dowodu rejestracyjnego samochodu. W niniejszej sprawie leśniczy nie przeliczał metrów sześciennych wydanego drewna, bo nie było podstaw prawnych ku temu w warunkach leśnych nie można było stosować wagi do zważenia pojazdu załadowanego drewnem.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga nie jest uzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do istotnego naruszenia prawa, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2011 r. dnia [...] lipca 2011 r.
Zdaniem Sądu, postępowanie administracyjne w rozpoznawanej zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a zebrany materiał dowodowy wskazuje na wpływ skarżącego na stwierdzone naruszenia.
Kontrola drogowa, w toku której dokonano ważenia pojazdu, została przeprowadzona prawidłowo, wagi miały świadectwo legalizacji, ze względu na uwagi kierowcy kontrolowanego pojazdu odnośnie nierównego podłoża miejsca kontroli dwukrotnie wykonano ważenie pojazdu. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez uwag podważających jego prawidłowość i wiarygodność. W toku kontroli stwierdzono przekroczenie zarówno w zakresie nacisków na osie jak i DMC pojazdu poddanego kontroli.
W myśl art. 13g ust.1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 13g ust.1b, powyższa karę nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.
Rację ma skarżący twierdząc, że z punktu widzenia normy zawartej w w/w przepisie art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy skarżący jest jednym z podmiotów wymienionych w tym przepisie.
W rozpatrywanej sprawie organ uznał, ze skarżący był załadowcą w rozumieniu wymienionego uregulowania.
Ze stanowiskiem organu należy się zgodzić, a zarzuty skargi naruszenia art. 13g ust. 1b pkt 2 ustawy o drogach publicznych należy uznać za niezasadne.
Strona skarżąca kwestionuje stanowisko organu w powyższym zakresie stwierdza, że Nadleśnictwo było wyłącznie sprzedawcą drewna przewożonego następnie na pojeździe poddanym kontroli, natomiast z § 3 i § 5 umowy sprzedaży zawartej pomiędzy skarżącym a Zakładem [...] L. S. wynika wprost, że transport nabytego drewna zostanie zorganizowany przez kupującego na jego koszt.
W ocenie Sądu sformułowanie § 3 i § 5 w/w umowy sprzedaży nie wyklucza, że sprzedający pełni rolę jednocześnie załadowcy wydanego przez siebie towaru.
Należy podkreślić, że klauzula kontraktowa typu loco oznacza tylko tyle, że sprzedający stawia towar do dyspozycji kupującego w wyznaczonym miejscu, najczęściej w którym znajdował się on w momencie zawarcia umowy, a kupujący ma obowiązek przyjąć towar w tym miejscu i ponieść wszelkie koszty i ryzyko przewozu do miejsca przeznaczenia
Załadowanie pojazdu spornym drewnem za pomocą zamontowanego na tym pojeździe urządzenia tzw. HDS (v. dokumentacja fotograficzna) nie mogło odbywać się bez ścisłego nadzoru, czy to Nadleśniczego [...] czy to wskazanego przez niego pracownika Nadleśnictwa. Nadzór ten obejmować musiał zarówno ilość sprzedanego surowca drzewnego, jak i jego rodzaj.
Powyższe obowiązki wynikają z ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j Dz. U. 2011 Nr 12 poz. 59) oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy w szczególności Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 24 lutego 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad cechowania drewna, wzorów urządzeń do cechowania i zasad ich stosowania oraz dokumentu oraz wzoru dokumentu stwierdzającego legalność pozyskania drewna (Dz. U. z 1998 r. Nr 36 poz. 201 ze zm.).
W myśl art. 4 ust 1 ustawy o lasach lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, zwane dalej "Lasami Państwowymi". Stosownie do ust. 3 i 4 tego przepisu w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość (ust.3), ust. 4 nadzór nad Lasami Państwowymi sprawuje minister właściwy do spraw środowiska.
Zgodnie z art.6 ust.1 w/w ustawy użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) gospodarka leśna – działalność leśną w zakresie urządzania ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu;
W myśl art. 32 1. Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia.
2. W skład lasów państwowych wchodzą następujące jednostki organizacyjne:
1) Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych;
2) regionalne dyrekcje Lasów Państwowych;
3) nadleśnictwa;
4) inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej
Stosownie zaś do uregulowań zawartych w art. 35 ust. 1 Nadleśniczy prowadzi samodzielnie gospodarkę leśną w nadleśnictwie na podstawie planu urządzenia lasu oraz odpowiada za stan lasu. W szczególności nadleśniczy:
pkt 1) reprezentuje Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych, w zakresie swojego działania;
pkt 2) kieruje nadleśnictwem jako podstawową jednostką organizacyjną Lasów Państwowych;
pkt 2c) inicjuje, koordynuje oraz nadzoruje działalność pracowników nadleśnictwa;
pkt 3) ustala organizację nadleśnictwa, w tym podział na leśnictwa zapewniający leśniczym prawidłowe wykonanie zadań gospodarczych, oraz zatrudnia i zwalnia pracowników nadleśnictwa;
pkt 4) organizuje ochronę mienia i zwalczania szkodnictwa leśnego.
Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że do podstawowych obowiązków nadleśniczego należy prowadzenie gospodarki leśnej na podstawie planu urządzenia lasu. Nadleśniczy odpowiada za stan lasu. Pierwszym zadaniem nadleśniczego, za które ponosi odpowiedzialność jest samodzielne prowadzenie gospodarki leśnej (a w jej sprzedaż drewna). Gdy chodzi o sprzedaż drewna po jego pozyskaniu, a przed wywozem z lasu dokonuje się jego cechownia (v. § 1 i 3 w/w Rozporządzenia z 24 lutego 1998r.) w zw. z art. 14a) ust. 1 i 2 ustawy o lasach. Niewątpliwie obowiązkiem Nadleśniczego jest wydanie ściśle określonego sortymentu drewna, nr danej sztuki drewna, długości, średnicy, ilości i masy które to informacje są wskazane następnie na kwicie wywozowym. Innymi słowy odpowiada on za załadunek drewna o określonych parametrach i określonej masie.
Zdaniem Sądu okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że skarżący miał wpływ a co najmniej godził się na powstanie stwierdzonego naruszenia, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej na podstawie przepisu prawidłowo wskazanego w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.
Niewątpliwie godzenie się na naruszenie obowiązków lub warunków przewozu przez załadowcę jest sytuacja, gdy nie podjął on żadnych obowiązków celem ustalenia, czy pojazd po załadowaniu nie stał się pojazdem nienormatywnym. Działaniem uprawnionym byłoby w takiej sytuacji ważenie nie tylko masy ładunku ale całego pojazdu, po załadunku jak i udokumentowane podjęcie próby wglądu do dokumentów pojazdu.
Nie można również podzielić zarzutu strony skarżącej o naruszeniu art. 7, art. 77, art. 10 i art. 81 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia jej, jako strony, o przesłuchaniu kierowcy jako świadka. Przesłuchanie świadka miało bowiem miejsce w trakcie kontroli drogowej. Postępowanie kontrolne przeprowadzane w stosunku do przedsiębiorców wykonujących transport drogowy jest postępowaniem autonomicznym, odrębnie uregulowanym przepisami ustawy o transporcie drogowym, a przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują do postępowania kontrolnego zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy ustawa tak stanowi np. w przypadku nieusprawiedliwionego niestawienia się kontrolowanego, świadka lub biegłego na wezwanie inspektora - art. 73 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym Podejmowane przez uprawnione do tego organy działania i czynności kontrolne, w tym sporządzenie protokołu z kontroli, pozostają poza postępowaniem administracyjnym o nałożenie kary pieniężnej, które to postępowanie w dacie sporządzenia protokołu (art. 74 ust. 1 tej ustawy) jeszcze się nie toczy. Protokół, o którym mowa stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.. i dowód w przyszłym postępowaniu administracyjnym, którego wszczęcie zależy od zawartego w protokole stwierdzenia naruszenia prawa. Zachodzący między dwoma trybami postępowania związek wyraża się zależnością postępowania administracyjnego od ustaleń jakie zostały poczynione w trakcie kontroli; niekorzystne dla podmiotu kontrolowanego wyniki tej kontroli stanowią podstawę faktyczną do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 1 k.p.a., a w razie potwierdzenia ustaleń zawartych w protokole kontroli - do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym. Powyższe prowadzi do wniosku, że w znaczeniu materialnym i procesowym postępowanie kontrolne i postępowanie administracyjne, mimo zachodzącego między nimi związku stanowią dwa różne tryby działania organu, niepodlegające jednej regulacji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 czerwca 2008 r. sygn. akt II GSK 153/08). Tym samym dochowanie obowiązku przeprowadzenia dowodu jakim jest przesłuchanie świadka w obecności przedsiębiorcy nie ma zastosowania do sytuacji kontroli na drodze.
Mając na uwadze powyższą skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako, że nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło