VI SA/Wa 705/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Leszek Kobylski Protokolant st. sekr. sąd. Iwona Sumikowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "transpak gotuj ze smakiem" nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej K. S.A. z siedzibą w S. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (UPRP) decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] stwierdził wygaśnięcie z dniem 29 maja 2006r. prawa ochronnego na znak towarowy "Transpak gotuj ze smakiem" o nr [...] udzielonego na rzecz Z. G. w części uznanej, tj. dotyczącej wszystkich towarów z kl. 29, 31 i 32, a także następujących towarów z kl. 30 tj.: wyroby zbożowe, kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, namiastki kawy, preparaty zbożowe, wyroby piekarnicze i cukiernicze, słodycze, drożdże, proszki do pieczenia, sól, musztarda, ocet, sosy. Oddalił wniosek w zakresie obejmującym przyprawy wszelkiego rodzaju (kl. 30). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 173/10, oddalił skargę K. S.A. z siedzibą w S. (dalej: skarżąca Spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej. UP RP) z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "Transpak gotuj ze smakiem" nr [...]. Wyrok z 21 maja 2010 r. "K." S.A. w drodze skargi kasacyjnej zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniosła o uchylenie tegoż wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Kasator zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie: -art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez WSA obowiązku rozpoznania skargi na decyzję UP z [...] maja 2009 r. w granicach skargi, poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów objętych skargą znajdujących oparcie w stanie faktycznym, błędnie ocenionym przez organ, skutkujące niesłusznym oddaleniem skargi w trybie art. 151 p.p.s.a.; -art. 145 §1 pkt 1 lit, a) i c) p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie, skutkujące oddaleniem skargi w trybie art. 151 p.p.s.a., a to w następstwie: przeprowadzenia przez WSA kontroli zaskarżonej decyzji UP RP w sposób nieprawidłowy, poprzez zaakceptowanie w swoim rozstrzygnięciu przeprowadzenia przez organy oceny materiału dowodowego zawartego w sprawie w sposób sprzeczny z zasadami oceny charakteru używania znaku, podczas gdy ocena sposobu postrzegania demonstrowanego sposobu używania znaku przez odbiorców docelowych, zdecydowanie odmiennego od przesłania zawartego w zarejestrowanym znaku, powinna była doprowadzić do uwzględnienia skargi oraz nieuwzględnienia wszystkich sformułowanych wobec tej decyzji zarzutów skarżącej Spółki dotyczących kierowania się przez organ błędną wykładnia oceny materiału dowodowego, a w szczególności poprzez uznanie materiału dowodowego przedstawionego przez uprawnionego za wystarczająco właściwy do potwierdzenia "rzeczywistego używania" w powiązaniu z " przyprawami wszelkiego rodzaju" słownego złożonego znaku "Transpak gotuj ze smakiem" objętego prawem ochronnym [...] , z pominięciem znajdujących swoje oparcie w przepisach prawa ogólnych reguł oceny zdolności odróżniającej postaci znaków towarowych używanych w obrocie, przez co doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania (art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.), czego następstwem było wydanie przez organ zaskarżanej decyzji z naruszeniem prawa materialnego (art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p.); -naruszenie przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez pominięcie rozpatrzenia zarzutu zawartego w skardze, co do błędnego zastosowania przez organ art. 171 p.w.p., czego następstwem było wydanie przez organ zaskarżanej decyzji z naruszeniem prawa materialnego, skutkujące nieuwzględnieniem przez WSA niewymienionej w skardze podstawy prawnej, pomimo żei jakkolwiek Sąd I instancji nie był nią związany, to jednak objęta była granicami sprawy i miała bezpośrednie przełożenie na jej całokształt i istotę; -naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, w szczególności dotyczących wyjaśnienia,dlaczego WSA: uznal zasadność nieprawidłowego ustalenia przez organ używania rozpatrywanego znaku w zakresie “wszelkiego rodzaju przypraw", podczas gdy materiał dowodowy dotyczył tylko jednej subkategorii (przypraw jednoskładnikowych, zgodnie z rynkową nomeklaturą przyjętą przez UokiK, z uwzględnieniem ich jednolitego czharakteru, postaci, przeznaczenia, sposobu konfekcjonowania i oferowania); nie wykazał przyczyny, dla której argumenty podnoszone przez skarżącą w tym zakresie, podtrzymane w piśmie procesowym z 30 kwietnia 2010 r., nie zasługują na uwzglgdnieniej, i nie dostrzegał sprzeczności w decyzji organu dotyczącej jednoczesnego uznania przez organ zasadności wygaśnięcia prawa ochronnego dla rodzaju przypraw takich jak sól, musztarda, ocet (z przyczyn administracyjnych objetych kl. 29 MKTiU), które przynależą do kategorii “przypraw wszelkiego rodzaju", które to uchybienie proceduralne rodzi poważne skutki w zakresie prawa materialnego (art. 153 ust. 1 w zw. z art. 120 ust. 1 p.w.p.); -ograniczył część dyspozytywną uzasadnienia kwestionowanego wyroku w zasadzie do powtórzenia odnośnych uzasadnień decyzji organu ze wskazaniem, pozbawionym wykazania logicznego związku ze sprawą, iż "uprawniony jest niewielką firmą, zaś ustawodawca nie wymaga, aby wprowadzanie do obrotu "przypraw różnego rodzaju" było jednoznaczne z obowiązkiem wprowadzania wszystkich ich rodzajów"; - nie wyjaśnił, dlaczego akceptując następujące twierdzenia organu - str. 5 wyroku: "Ustawodawca nie określił zatem wprost w jaki sposób oznaczenie ma być umieszczone na opakowaniu produktu. Zgodnie z doktryną znak musi nosić cechę jednolitości, czyli jego odbiór powinien być możliwy w drodze jednego aktu poznawczego" Sąd zasady tej nie uwzględnił, arbitralnie precyzując zasadę generalną co do oceny "rzeczywistego używania" znaków słownych (str. 15 wyroku) jak następuje: "Oceniając używanie znaku organ uwzględnił okoliczność, że jest to znak słowny, a zatem możliwości jego graficznego przedstawienia są niczym nie ograniczone. Obowiązek używania znaku w postaci, w jakiej jest zarejestrowany znak słowny, nie ograniczą postaci używania znaku słownego, bo ograniczyć nie może. Organ prawidłowo ocenił, że jego warstwa wizualna może być dowolna". W następstwie powyżej postawionych zarzutów WSA oddalił skargę w trybie art. 151 p.p.s.a., podczas gdy skarga zasługiwała na uwzględnienie i uchylenie decyzji w całości na podstawie art. art. 145 § 1 ust. 1) punkt a) i c) p.p.s.a. poprzez stwierdzenie naruszenia przez organ przepisów postepowania, mających istoty wpływ na wynik sprawy, skutkujący wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa materialnego. Na podstawie art. 174 ust. 1 pkt 1) p.p.s.a. kasator zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie naruszenie: - art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. w zw. z art. 154 p.w.p. poprzez błędną jego wykładnie i niewłaściwe j zastosowanie art. 169 ust. 4 pkt 1) p.w.p., tj. poprzez przyjęcie przez WSA za dopuszczalne wykluczenia potrzeby stosowania normy przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. w celu ustalenia, czy używanie przedmiotowego znaku (o ile prawidłowo zostałoby dowiedzione i rozpatrzone w oparciu o twardy materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, z odrzuceniem domniemań i przypuszczeń, oraz wskutek kierowania się przesłanką, iż znaki słowne o charakterze złożonym nie podlegają kontroli i ocenie charakteru ich "rzeczywistego używania" w warunkach obrotu gospodarczego towarów, którymi są opatrywane) miało "charakter rzeczywisty" i nie zmieniający charakteru odróżniającego znaku w stosunku do jego postaci zarejestrowanej (w rozumieniu prawa znaków towarowych); -art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, wskutek niewłaściwego ustalenia znaczenia normy prawnej zawartej w tym przepisie oraz przyjęcia, że ustalony stan faktyczny oparty na materiale dowodowym odpowiada hipotezie normy prawnej zawartej w tym przepisie; - art. 171 p.w.p. wskutek nieuwzględnienia zarzutu skarżącej dotyczącego zasadności wydzielenia z kategorii "przypraw wszelkiego rodzaju" subkategorii przypraw jednoskładnikowych, których dotyczył materiał dowodowy, co było niezbędne dla ustalenia, czy i w jakim zakresie uprawniony wykazał ‘rzeczywiste używanie" znaku; - niewłaściwe zastosowanie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., a mianowicie naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez zastosowanie tego przepisu przez WSA do błędnie ustalonego stanu faktycznego, opartego na domniemaniach i przypuszczeniach, podczas gdy zawarty w sprawie twardy materiał dowodowy (faktury i kilka opakowań) nie potwierdził w sposób niewątpliwy rzeczywistego, tj. faktycznego i bezpośredniego, używania znaku w postaci nie zmianiajacej charakteru jego postrzegania w stosunku do percepcji znaku zarejestrowanego, to jest w takiej postaci, która nie wykracza poza zakres rejestracji; - naruszenia prawa procesowego, a mianowicie art. 256 ust. 2 p.w.p. w związku z art. 98 §1, art. 100 i art. 101 k.p.c. poprzez przyjęcie, iż uprawniony uznał żądanie skarżącej przy pierwszej czynności procesowej, przez co nie dał powodu do prowadzenia sporu i tym samym to on jest stroną utrzymującą się przy swoim twierdzeniu, podczas gdy fakt, iż pierwszą czynnością procesową uprawnionego była odpowiedź na wniosek z 5 grudnia 2007 r., zaś uznanie żądania skarżącej, ale tylko w zakresie klas 29, 31 i 32, nastąpiło w trakcie postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego "Transpak gotuj ze smakiem" oznacza, iż organ stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na przedmiotowy znak towarowy w większym zakresie jego ochrony przedmiotowej i to skarżąca utrzymała się w większym zakresie swojego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1502/10 uchylił w/w wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podziela wskazane wyżej zarzuty kasatora. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (łącznie faktury i opakowania przypraw ze spornym znakiem) dowodzi rzeczywistego używania spornego znaku tylko w przypadku przypraw jednoskładnikowych, tj.: lubczyku, czosnku granulowanego, ziela angielskiego, bazylii, liścia laurowego, gorczycy i majeranku. Wprawdzie w znajdujących się w materiale-dowodowym sprawy fakturach figurują także przyprawy wieloskładnikowe, tj. np.: przyprawa do gulaszu, przyprawa do flaczków, przyprawa do bigosu, zioła prowansalskie, jednak brak jest dowodów w postaci opakowań, w których były one wprowadzane do obrotu, a zatem nie wiadomo czy były to opakowania ze spornym znakiem towarowym. A zatem zaakcentowanie przez Sąd pierwszej instancji stanowiska UP RP, iż uprawniony przedstawił dowody rzeczywiste używania spornego znaku dla "przypraw wszelkiego rodzaju" nie jest zasadne. W konsekwencji Sąd I instancji winien zauważyć, iż UP RP nie ocenił właściwie zebranego materiału dowodowego w tej sprawie, czym naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy procesowe, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Nadto organ patentowy nie rozważył, iż kategoria towarów "przyprawy wszelkiego rodzaju" jest na tyle szeroka, że można wyróżnić w jej ramach kilka podkategorii, w tym wskazywaną przez skarżącą Spółkę podkategorię przypraw jednoskładnikowych. A zatem UP RP winien był przeanalizować, czy w realiach tej sprawy nie znajdzie zastosowanie art. 171 p.w.p. który stanowi iż: "Jeżeli przyczyna wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy dotyczy jedynie niektórych towarów, wygaśnięcie prawa odnosi się tylko do tych towarów." NSA przyznał rację spółce wnoszącej skargę kasacyjną, iż Sąd pierwszej instancji nie wywiązał się z obowiązku wnikliwego zbadania czy UP RP dokonał pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich istotnych okoliczności, stanowiących podstawę do zastosowania przepisu prawa materialnego i stwierdzenia, czy mamy do czynienia z używaniem znaku towarowego, co prawda różniącego się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego, w elementach, które nie zmieniają jego odróżniającego charakteru, czy też z używaniem całkowicie odmiennego oznaczenia. Odwołując się w tym zakresie do poglądów doktryny i judykatury Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zakwalifikowanie znaku w postaci zmodyfikowanej jako użycia w celu zachowania prawa ochronnego jest możliwe tylko o tyle, o ile modyfikacja ta nie ma wpływu na znamiona odróżniające znaku, lecz także nie prowadzi do zmiany samej istoty znaku. Przy czym dla rozstrzygnięcia o wypełnieniu obowiązku używania znaku odmiennego od zarejestrowanego podstawowe znaczenie ma zdanie przeciętnego odbiorcy. W tym celu należałoby zbadać takie kwestie jak:1) cechy grupy docelowych odbiorców towarów oznaczanych spornym znakiem, w tym ich niewysokiego stopnia uwagi podczas dokonywania wyboru towaru oznaczanego spornym znakiem, 2) sposobu postrzegania przez konsumentów spornego oznaczenia i tego czy z ich punktu widzenia znaki używane przez uprawnionego mogą być postrzegane jako całkowicie odrębne oznaczenia o różnych funkcjach (TRANS PAK - znak firmowy oraz "gotuj ze smakiem" - slogan reklamowy) czy też jako spójne oznaczenie słowne ("transpak gotuj ze smakiem"), 3) dystynktywny charakter całości spornego znaku oraz poszczególnych jego składników, 4) czy nastąpiła zmiana odróżniającego charakteru oznaczenia słownego, na skutek rozczłonkowania go na dwa odrębne względem siebie oznaczenia, umieszczone w dwóch różnych miejscach na opakowaniu towaru, 5) zmiany formy przedstawieniowej spornego słownego znaku towarowego z jednego spójnego oznaczenia na dwa oznaczenia oraz konsekwencji płynących z tego faktu dla funkcjonowania oznaczeń uprawnionego w obrocie i sposobu ich postrzegania przez konsumentów. Wreszcie za uzasadnione uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty kasacyjne, iż Sąd pierwszej instancji niezasadnie przyjął, że uprawniony ze spornego znaku towarowego uznał żądanie przy pierwszej czynności procesowej, co miałoby uzasadniać zdaniem organu patentowego korzystne dla niego rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania, podczas gdy uprawniony nie uznał wniosku o wygaśnięcie znaku przy pierwszej czynności procesowej, lecz uczynił to dopiero w toku spornego postępowania administracyjnego w zakresie klas 29, 31 i 32.W tym stanie rzeczy podzielił pogląd autorki skargi kasacyjnej, iż stanowi to obrazę art. 256 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 987 § 1, art. 100 i art. 101 k.p.c. Konkludując Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji oddalając skargę naruszył przepisy proceduralne tj. art. 134 § 1; 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego NSA podkreślił, iż ich rozważanie aktualnie jest przedwczesne, wobec wskazanych wyżej naruszeń prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Dopiero po przeanalizowaniu przez UP RP wszystkich wskazanych wyżej kwestii natury faktycznej i uzupełnieniu postępowania dowodowego w tej sprawie zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej, możliwe będzie dokonanie pełnej i prawidłowej oceny czy w tej sprawie mogą mieć zastosowanie przepisu prawa materialnego takie jak: art.169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., art. 171 p.w.p., czy też art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 190 p.p.s.a. Sad, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnia prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie wykładania prawa zawarta w w/w wyroku NSA z dnia 31 stycznia 2012 r. wiąże WSA w Warszawie, gdyż zarówno stan faktyczny sprawy jak i stan prawny nie uległy zmianie. Uwzględniając powyższe należy uznać, że przedmiotowa skarga na decyzję UP RP z dnia [...] maja 2009 r. jast uzasadniona. Urząd Patentowy ponownie rozpoznając sprawę po przeanalizowaniu wskazanych w niniejszym wyroku kwestii natury faktycznej i uzupełnieniu postępowania dowodowego w zakresie w jakim zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej dokonana pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego tj. art. 169 ust. 4 pkt 1 p.w.p., art. 171 p.w.p. ewentualnie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Rozważy także kwestię zwrotu kosztów postępowania w zależności od wyniku sprawy. Z przedstawionych względów zaskarżona decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. o niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach postępowania sądowego na podstawie art. 200 p.p.s.a.