VI SA/Wa 706/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę W dniu [...] maja 2003 r. w miejscowości N. (woj. [...]) na drodze krajowej nr [...] zatrzymano i przeprowadzono kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą, stanowiącego własność J. K.. Samochodem tym były przewożone trociny. Podczas ważenia pojazdu stwierdzono przekroczenie nacisku osi składowej pojazdu o 17,02 kN. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 4.200 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Jako podstawę prawną wymierzenia kary pieniężnej powołano w decyzji przepisy art. 13 ust. 2 a i 2 b, załącznika lp. 5 pkt. 5 lit c, art.18 a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) oraz § 1- 5 ust. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów i zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32, poz. 262 z 2003 r.). Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wyjaśniając, że nie ponosi winy za przeciążenie osi bowiem trociny są ładunkiem łatwo przemieszczającym się zaś ciężar całkowity pojazdu nie został przekroczony. Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu podkreślając, że w przypadku przejazdu po drogach publicznych przez pojazd, który przekracza masą, naciskami na osie lub wymiarami dopuszczalne normy, określone w obowiązujących przepisach prawa, pobranie kary pieniężnej jest obligatoryjne jeżeli właściciel pojazdu nie posiada wymaganego zezwolenia. Ponadto organ wskazał, że oczekiwanie strony co do fakultatywnego traktowania przeciążonych pojazdów w zależności od rodzaju przewożonego ładunku są bezpodstawne. Zgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym przewoźnik jest bezwzględnie zobowiązany do takiego załadunku towaru, aby nie przekraczał on określonych prawem parametrów i nie stwarzał w związku z tym zagrożenia na drodze. Ponadto, zdaniem organu obowiązujące przepisy nie traktują pojazdów przewożących trociny jako pojazdów specjalnych w związku z tym podlegają one takim samym wymogom jak pozostałe. Jako dodatkową podstawę prawną rozstrzygnięcia, oprócz przepisów wymienionych w decyzji z dnia [...] maja 2003 r., powołano także przepis art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.). W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie powyższych decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad podnosząc, że masa całkowita pojazdu była zgodna z przepisami, natomiast przekroczenie nacisku na jednej osi było wynikiem nieumyślnego działania wobec czego nałożenie kary pieniężnej jest niezasadne i narusza przepisy ustawy o drogach publicznych. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego czyli legalności. Inaczej mówiąc, sąd administracyjny nie rozważa kwestii czy zaskarżona decyzja organu administracji publicznej jest słuszna lecz bada czy organ właściwie zastosował obowiązujące przepisy prawa. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - dalej jako p.p.s.a.). Analizując zaskarżoną decyzję według powołanych wyżej kryteriów w ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej uchylenia. Przede wszystkim wskazać trzeba, że art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) przewiduje pobieranie opłat drogowych za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Natomiast art. 13 ust. 2a tej ustawy stanowi, że za przejazd po drogach publicznych takich nienormatywnych pojazdów bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym (art. 64) lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nie uiszczanie opłat pobiera się kary pieniężne w wysokości oznaczonej w załączniku do ustawy. Użyte w tym przepisie określenie "pobiera się kary pieniężne" nie oznacza dowolności ale stanowi o obowiązku organu nałożenia kary pieniężnej oddzielnie za każdy przypadek przekroczenia stosownych parametrów. Cytowane wyżej przepisy nie uzależniają zatem nałożenia kary pieniężnej od winy osoby, która dopuściła się naruszenia. Z tych też przyczyn zarzuty skargi domagające się powiązania kary z winą umyślną nie są zasadne i nie mogły być uwzględnione przez Sąd. Dlatego też nie może być mowy o naruszeniu prawa przez organ w omawianym zakresie. Nieskuteczne jest również powoływanie się przez skarżącego na okoliczność, że transportowany ładunek uległ przemieszczeniu, co spowodowało zwiększenie nacisku osi na jezdnię skoro zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia. Ponadto w myśl ust. 5 powołanego artykułu ładunek sypki, jakim niewątpliwie były przewożone przez skarżącego trociny, może być umieszczony tylko w szczelnej skrzyni ładunkowej, zabezpieczonej dodatkowo odpowiednimi zasłonami uniemożliwiającymi wysypywanie się ładunku na drogę. W tej sytuacji jeśli nawet przyczyną stwierdzonego przekroczenia było przemieszczenie się przewożonych trocin podczas jazdy to i tak nie zwalnia to skarżącego z odpowiedzialności za przekroczenie nacisku osi na drogę, gdyż, jak to wynika z cytowanych wyżej przepisów, do obowiązków przewoźnika należy takie zabezpieczenie ładunku, aby nie ulegał on przemieszczeniu. Natomiast w wypadku wystąpienia trudności w takim zabezpieczeniu ładunku przed przemieszczaniem, że nie można zapewnić równomiernego obciążenia wszystkich osi pojazdu zgodnie z obowiązującymi normami, to przewoźnik winien uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym co w konsekwencji pozwoliłoby na uniknięcie kary pieniężnej, wielokrotnie przekraczającej normalne opłaty za taki przejazd. Wbrew zarzutom skarżącego okoliczność, iż masa całkowita pojazdu nie przekroczyła dopuszczalnej normy jest bez znaczenia w sprawie. Gdyby takie przekroczenie miało miejsce to skarżący zostałby obciążony z tego tytułu dodatkową karą, niezależnie od kary za przekroczenie nacisku na oś (vide lp.7 załącznika do ustawy o drogach publicznych). Zdaniem Sądu, skoro skarżący jest profesjonalnym przewoźnikiem, zatem powinien znać obowiązujące przepisy określające zasady poruszania się pojazdami z ładunkiem po drogach publicznych i podjąć wszelkie środki zaradcze, zapobiegające zwiększeniu nacisku na osie ponad dopuszczalne parametry. Jak słusznie wskazał organ podjęcie takich działań może przyczynić się do poprawy stanu dróg. Oceniając zatem skargę w aspekcie obowiązujących przepisów Sąd uznał, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.