VI SA/Wa 71/14
WyrokWSA w Warszawie2014-07-11
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Małgorzata Grzelak, Pamela Kuraś-Dębecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz cementu przez spółkę, która nabyła go od innej firmy (która z kolei kupiła go od producenta), na potrzeby własnej produkcji betonu, stanowi przewóz na potrzeby własne w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, czy też transport drogowy wymagający licencji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz cementu nie stanowił przewozu na potrzeby własne, ponieważ spółka skarżąca nie udowodniła, że przewożone rzeczy były jej własnością lub zostały przez nią sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, naprawione. Kluczowe było ustalenie, że w chwili kontroli nabywcą cementu od producenta była firma P., a spółka skarżąca jedynie upoważniona do odbioru towaru w jej imieniu. W związku z tym, że przewóz nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne, został potraktowany jako transport drogowy rzeczy, który wymagał posiadania licencji, której skarżąca nie posiadała.Stan faktyczny
Spółka "M." Sp. j. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Kontrola drogowa wykazała, że spółka przewoziła cement, który nabyła od firmy P., która z kolei kupiła go od Grupy O. S.A. Spółka twierdziła, że przewóz odbywał się na jej potrzeby własne, związane z produkcją betonu. Organy administracji uznały jednak, że przewóz nie spełniał definicji przewozu na potrzeby własne, a spółka nie posiadała wymaganej licencji na transport drogowy rzeczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2014 r. sprawy ze skargi "M" Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] października 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z [...] sierpnia 2013 r., którą nałożono na "M." M. N., F. W. Sp. j. z siedzibą w O. (dalej skarżąca) karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięć stanowiły następujące naruszenia: wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji; przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; skrócenie dziennego czasu odpoczynku; wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji oraz naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.
Jako podstawę zaskarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 4 pkt 3, 4 i 22, art. 5, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., nr 217, poz. 1265 ze zm.), dalej u.t.d. i lp. 1.1, 5.2.1, 5.2.2, 5.3.1, 5.3.2, 6.1.4, 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, a także art. 13 i 15 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31.12.1985), art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. nr 180, poz. 1494 ze zm.), dalej s.t.c., art. 4 pkt. g, art. 7, art. 8 ust. 1-4 i 8, art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11.4.2006 ze zm.), dalej rozporządzenie nr 561/2006.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] maja 2013 r. w miejscowości O. Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego wykonał kontrolę drogową zespołu pojazdów, składającego się z pojazdu ciężarowego marki M. o nr rej. [...] i naczepy ciężarowej marki S. o nr rej. [...]. Pojazdem tym kierował D. D. i w chwili kontroli wykonywał on przewóz drogowy rzeczy – cementu, z O. do K., ul. R. Kierowca do kontroli okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, udzielonego przedsiębiorstwu skarżącej oraz dokument związany z przewożonym ładunkiem, w postaci dokumentu WZ z [...] maja 2013 r., a także kartę kierowcy oraz wykresówki z kontrolowanego okresu czasu pracy tj. od dnia [...] kwietnia 2013 r. do dnia [...] maja 2013 r. Jak wynika z protokołu, kontroli został poddany również zainstalowany w pojeździe tachograf, który zgodnie z tabliczką pomiarową miał ostatnie badanie dnia [...] kwietnia 2011 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego i jednocześnie wezwał do przestawienia pisemnych wyjaśnień i wszelkich dokumentów dotyczących sprawy, w szczególności: potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii umowy o pracę zawartej z ww. kierowcą; dokumentu wskazującego nadawcę i odbiorcę cementu przewożonego w dniu kontroli, w tym fakturę VAT za wykonaną usługę oraz ostatnich danych wczytanych przed dniem kontroli, tj. [...] maja 2013 r. z karty ww. kierowcy.
W odpowiedzi skarżąca przesłała pisemne wyjaśnienia, do których załączyła: kserokopię dokumentu WZ, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię faktury VAT z [...] maja 2013 r. oraz umowę o pracę zawartą z kontrolowanym kierowcą. W zakresie zaś pobranych danych z karty kierowcy oświadczyła, że ich nie posiada, bo kierowca nie okazywał jej danych z karty w miesiącu kwietniu i do [...] maja 2013 r.
WITD zwrócił się również do Grupy O. S.A. czyli sprzedawcy cementu o udzielenie informacji, kto był nabywcą przewożonej w dniu kontroli partii cementu, wydanego na podstawie ww. dokumentu WZ z [...] maja 2013 r., w ilości 27900 kg i na jaki podmiot została wystawiona faktura VAT za powyższą partię cementu.
W odpowiedzi Grupa O. S.A. wskazała, że nabywcą przedmiotowego cementu była "spółka P. O. sp. z o.o. z siedzibą w K. R. [...]". Klient ten został obciążony fakturą [...], która przesłano w załączeniu i organizował transport produktów we własnym zakresie. Jednocześnie wyjaśniono w tym piśmie, że firma skarżącej M. nie jest bezpośrednim klientem Grupy O.
Mając na uwadze powyższą informację WITD zawiadomił skarżącą o dodatkowo ujawnionym naruszeniu z tytułu lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, tj. o wykonywaniu krajowego transportu drogowego rzeczy, a nie przewozu drogowego na potrzeby własne.
W odpowiedzi na rozszerzenie zarzutów skarżąca przesłała umowę na zakup cementu, zawartą dnia żarów stycznia 2013 r. pomiędzy firmą P., a skarżącą jako odbiorcą.
Następnie żarów WITD wystąpił do Prezydenta Miasta O. z zapytaniem czy skarżąca na dzień kontroli posiadała ważną licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowego. W odpowiedzi Urząd Miasta O. poinformował, że skarżąca posiada zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne z terminem ważności do dnia [...] kwietnia 2016 r. Wobec tego organ I instancji ustalił, że skarżąca na dzień kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie międzynarodowych przewozów drogowych rzeczy.
Ostatecznie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą M. karę pieniężną w łącznej wysokości 10.000 złotych, w tym:
1. 8.000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji;
2. 1.150 złotych za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy;
3. 500 złotych za skrócenie dziennego czasu odpoczynku;
4. 1.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji;
5. 500 złotych naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę.
Od powyższej decyzji skarżąca w terminie złożyła odwołanie, w którym zwróciła się z prośbą ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie nałożenia na nią kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych, tj. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Powołała się przy tym na § 1 pkt 2 umowy zawartej z firmą P. i wyjaśniła, że na podstawie tej umowy odbiera cement własnym transportem. Potwierdzeniem zakupu towaru jest też przesłana faktura VAT nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. wystawiona przez P. Zdaniem skarżącej przedmiotowy przewóz spełniał wszystkie przesłanki przewozu na potrzeby własne bowiem umowa dotyczy każdej partii cementu, co oznacza, że z chwilą odbioru tego cementu własność towaru przechodzi na skarżącą.
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymując w mocy decyzję organu I instancji na wstępie wyjaśnił stan prawny odnoszący się do tej sprawy i wskazał na treść przepisów prawnych dotyczących niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne - art. 4 pkt 4 u.t.d., art. 33 ust. 1 u.t.d., art. 4 pkt 3 u.t.d. , art. 4 pkt 22 lit. a u.t.d) oraz przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
W pierwszej części uzasadnienia przytoczył i szczegółowo omówił kwestie związane z naruszeniami czasu pracy kierowcy oraz kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.
Odnośnie naruszenia dotyczącego braku licencji na wykonywanie transportu drogowego GITD wyjaśnił, że jego zdaniem materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie, tj. dokument WZ, faktura VAT, treść umowy łącząca skarżącą ze spółką P. oraz dokumentacja przesłana przez sprzedawcę cementu, dowodzi prawidłowo ustalonego przez organ I instancji charakteru przewozu z dnia kontroli. Zdaniem organu odwoławczego z dokumentu WZ bezspornie wynika, że przewożony towar został nabyty przez spółkę P. od Grupy O. S.A. i miejscem dostawy tego towaru miała być siedziba spółki P. Potwierdzeniem ww. ustaleń jest również odpowiedź sprzedawcy cementu czyli Grupy O., który jako jego nabywcę wskazał właśnie spółkę P. Nadto organ wskazał, że sama skarżąca do akt sprawy przesłała kserokopię faktury, potwierdzającej zakup przedmiotowego cementu przez spółkę P. GITD wskazał, że zgodnie z treścią § 1 ust. 1 ww. umowy przedmiotem jej był zakup cementu na potrzeby skarżącej. Według zaś § 1 ust. 2 ww. umowy zawartej pomiędzy skarżąca a Prefabet; "Odbiorca będzie odbierał przedmiot umowy własnym transportem bezpośrednio z cementowni (...) jednocześnie Dostawca - P Sp. z o.o. upoważnia Odbiorcę - Spółkę M. do odbioru cementu w jego imieniu z powyższych cementowni".
W oparciu o powyższe dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca występowała w obrocie cementem jako upoważniony przez P. odbiorca towaru i z treści przedłożonej umowy nie wynika, iż przeniesienia własności cementu na skarżącą następuje z chwilą odbioru towaru. Organ wyjaśnił przy tym, że skarżąca błędnie interpretuje zawarty w ww. umowie zwrot "zakup cementu na potrzeby M. przy produkcji betonu", jako wyłączną własność jej firmy nabytej na własne potrzeby. Wskazał, że skarżąca w przedmiotowej umowie została określona jako odbiorca cementu, czyli podmiot któremu towar był przekazywany. Okoliczność zaś, że będzie ona w przyszłości wykonywała na rzecz tego podmiotu jakiekolwiek prace, nie można uznać za przewóz na potrzeby własne przedsiębiorstwa, gdyż kontrolowany przewóz był wykonywany w celu przewiezienia towaru do innych podmiotów, a nie bezpośrednio do siebie. GITD wskazał, że punktu widzenia art. 4 pkt 4 u.t.d. istotne są tylko bezpośrednie skutki przewozu, a nie takie, które wystąpią pośrednio za jakiś czas.
Zdaniem organu potwierdzeniem takiego rozumowania są przepisy podatkowe. Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatków niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i sług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, fakturę wystawia się nie później, niż 7 dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Daty wystawienia faktury nie należy utożsamiać z datą przejścia na nabywcę prawa własności do towaru. O ile jednak data wystawienia faktury VAT jest jej niezbędnym elementem, to podanie daty sprzedaży towaru jest fakultatywne. W oparciu o powyższe GITD stwierdził, że analiza ww. faktury VAT, dotyczącej sprzedaży skarżącej przewożonego w dniu kontroli towaru przez P. sp. z o.o. wykazała, że data wystawienia faktury ([...] maja 2013 r.) pokrywa się z datą sprzedaży towaru i jest wskazana odrębnie. Wobec powyższego uznał, że przewożony przez skarżącą w chwili kontroli towar nie stanowił w dniu przewozu –kontroli jej własności, a zatem przesłanka wykonywania przewozu na potrzeby własne - określona w art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d., nie została spełniona, bowiem przewożony cement nie był przez skarżącą sprzedany, kupiony, wynajęty, wydzierżawiony, wyprodukowany, wydobyty, przetworzony lub naprawiony ani celem przejazdu nie był przewóz rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby.
Zatem Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że organ I instancji właściwie ocenił, iż w dniu kontroli skarżąca wykonywała transport drogowy rzeczy i w związku z powyższym zasadnym było nałożenie na nią kary pieniężnej w wysokości 8.000 złotych za brak wymaganej licencji na ten transport. Jednocześnie organ wyjaśnił, że z dniem 15 sierpnia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o czasie pracy kierowców, która zmieniła art. 5 u.t.d. w ten sposób, iż wymóg posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy zastąpiła wymogiem posiadania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Obecnie ustawodawca sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8.000 złotych wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Niemniej jednak przed wejściem w życie ww. ustawy, przedsiębiorca, który wykonywał transport drogowy rzeczy miał bezwzględny obowiązek uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Fakt, że obecnie przedsiębiorca nie ma obowiązku uzyskania licencji na transport drogowy rzeczy, nie oznacza, że w ogóle nie musi on legitymować się żadnymi uprawnieniami. GITD zauważył, że wykonywanie transportu drogowego rzeczy po dniu 14 sierpnia 2013 r. tj. po dniu wejścia w życie ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie również wymaga posiadania uprawnień do wykonywania transportu drogowego rzeczy, przy czym obecnie uprawnienie to określa się jako zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika. Dawne licencje na wykonywanie transportu drogowego rzeczy zostały zatem zastąpione wymogiem uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, przy czym przyjęte przez ustawodawcę rozwiązania prawne dają podstawę do stwierdzenia, że obecnie wymagane zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika stanowi kontynuację uprawnień wynikających z licencji. W jego ocenie potwierdza to regulacja zawarta w art. 5 ust. 9 ustawy o zmianie ustawy, w którym stwierdzono, że przedsiębiorcę posiadającego m.in. licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, uznaje się za posiadającego zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a także regulacja zawarta w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którą w przypadku, gdy przedsiębiorca złożył przed dniem wejścia w życie ustawy wniosek o przedłużenie uprawnień przewozowych wynikających z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób lub licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, właściwy organ po sprawdzeniu spełniania przez przedsiębiorcę wymogów, o których mowa w art. 5 ust. 2 lub art. 5c ust. 1 lub 2 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wydaje odpowiednio zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 lub 2 lub ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Analizując powyższe przepisy GITD stwierdził, że pomiędzy dawną licencją na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, a obecnym zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika, istnieje ciągłość, wyrażająca się tym, że zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika zastąpiło licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, a poprzednio uzyskane licencje na wykonywanie transportu drogowego rzeczy uzyskały rangę zezwoleń na wykonywanie zawodu przewoźnika.
Mając na uwadze powyższe za zasadne GITD przyjął, że stan faktyczny zaistniały w czasie kontroli, polegający na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji, obecnie sankcjonowany jest jako wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Wskazał, że skoro licencja na transport drogowy rzeczy uzyskana w poprzednio obowiązującym stanie prawnym została zrównana z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, to zaistnienie naruszenia w postaci braku tej licencji w chwili kontroli oznacza brak zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji. Wskazał, przy tym, że wprawdzie na chwilę kontroli skarżąca nie mogła uzyskać zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, niemniej jednak mogła uzyskać licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, która w obecnym stanie dawałaby stronie te same uprawnienia co zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika.
Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Obowiązkiem skarżącej było takie organizowanie prowadzonej przez siebie działalności, aby przestrzegać obowiązujących przepisów. Szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie GITD stwierdził jednocześnie, że w toku postępowania, nie ujawniły się żadne okoliczności wskazujące, iż naruszenie ww. przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń, których skarżąca nie mogła przewidzieć, co skutkowałoby umorzeniem tego postępowania.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie skardze skarżąca "M." M. N., F. W. Sp. j. z siedzibą w O. zarzuciła naruszenie art. 4 pkt 4 u.t.d. poprzez błędną wykładnię i bezzasadne przyjęcie, że przedmiotowy przewóz cementu nie stanowił przewozu rzeczy na potrzeby własne. Wobec tego wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie nałożenia na nią 8.000 złotych kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że wykonywany w dniu kontroli przewóz cementu nie był przewozem na zlecenie, czy też na rzecz firmy P., ale wyłącznie na jej potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Wyjaśniła, że nie łączyła jej z firmą P. żadna umowa zlecenia, przewozu, czy inna, na mocy której działałaby w imieniu P., ale umowa zakupu cementu, przeznaczonego na potrzeby prowadzonych przez siebie węzłów betoniarskich. Wyjaśniła, że zakupu przedmiotowego cementu dokonała w firmie P., która to forma miała przyznany określony limit cementu u ww. producenta. Zdaniem skarżącej przyjęte w ww. umowie rozwiązanie, dotyczące miejsca spełnienia świadczenia i odbioru cementu u ww. producenta, jest w pełni zgodne z przepisem art. 454 § 1 k.c. Wyjaśniła, że firma P. staje się kupującym cement w chwili wydania tego cementu i dokładnie w tej samej chwili może w sposób dowolny rozporządzać tym cementem, w tym odsprzedać go jej, jak miało to miejsce w tej sprawie. Wobec powyższego zdaniem skarżącej mogła ona ułożyć sobie współpracę z firmą P. w ten sposób, że odbiór zakupionego przez nią cementu będzie następował bezpośrednio u producenta.
Skarżąca zarzuciła, że organ przy ustalaniu charakteru kontrolowanego przewozu w ogóle pominął kwestię sposobu rozliczeń finansowych, które następowały na podstawie faktur wystawianych przez dostawcę dwa razy w miesiącu, z 30-dniowym terminem płatności, co nie wymagało każdorazowo wystawiania faktury sprzedaży.
Reasumując skarżąca stwierdziła, że w dniu kontroli przewoziła kupiony półprodukt w postaci cementu, w celu jego przetworzenia na beton, produkowany w swoich węzłach betoniarskich, co w jej ocenie dowodzi, że był to niezarobkowy przewóz drogowy nie wymagający licencji. Wskazała więc, że był to przewóz wykonywany pomocniczo na potrzeby własne, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w zakresie produkcji betonu. Jednocześnie zarzuciła, że w toku postępowania nie wykazano by za przedmiotowy przewóz uzyskała od firmy P. jakiekolwiek wynagrodzenie, a nadto nie rozważono najistotniejszego w jej ocenie w tej sprawie faktu, że ów cement został przewieziony do jej węzła betoniarskiego, a nie do siedziby firmy P.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej jako: p.p.s.a.).
Badając zatem sprawę pod tym kątem Sąd nie znalazł uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. W niniejszej sprawie organ słusznie uznał, że strona wykonywała transport drogowy rzeczy, a nie przewóz na potrzeby własne.
Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych;
W niniejszej sprawie przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli tj. 13 maja 2013 r. nie mógł być zakwalifikowany jako przewóz na potrzeby własne, gdyż nie spełniał warunków określonych w art. 4 pkt 4 lit. c ustawy o transporcie drogowym. Skarżąca Spółka nie udowodniła bowiem, że przewożone rzeczy były jej własnością lub zostały przez nią sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, naprawione.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżącej, rację mają organy transportu drogowego przyjmując, że decydujący w sprawie jest stan faktyczny istniejący w chwili kontroli drogowej czyli [...] maja 2013 r. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że odebrany od Grupy O. w dniu [...] maja 2013 r. cement był transportowany do miejscowości K., gdzie siedzibę ma firma P. Okoliczność ta została potwierdzona przez kierowcę, który przesłuchiwany przez inspektorów zeznał, że ładunek wiezie dla P. W chwili kontroli kierowca okazał dokument WZ z [...] maja 2013 r., na którym jako nabywca figuruje P. Sprzedawca towaru - Grupa O., odpowiadając na pytanie organu również wskazała P. jako nabywcę towaru oraz załączyła stosowną fakturę VAT z dnia [...] maja 2013 r. nr [...].
Zdaniem Sądu skarżąca nie nabyła w dniu [...] maja 2013 r. przewożonego cementu od firmy P. w rozumieniu art. 4 pkt 4 lit. c u.t.d. skoro P. jako kupująca cement od Grupy O. nie rozporządziła skutecznie zakupionym przez siebie cementem w dniu kontroli a jedynie upoważniła skarżącą do odbioru tego cementu w jej imieniu (vide § 1 pkt 2 umowy zakupu cementu). Z akt sprawy wynika, że dopiero w dniu [...] maja 2013 r. firma P. wystawiała fakturę VAT nr [...] na M. wskazując jako datę sprzedaży dzień [...] maja 2013 r.
Skarżąca podnosi, że w świetle zawartej umowy firma P. staje się kupującym cement w chwili wydania tego cementu i dokładnie w tej samej chwili może w sposób dowolny rozporządzać tym cementem, w tym odsprzedać go jej, jak miało to miejsce w tej sprawie. Wobec powyższego skarżąca mogła ułożyć sobie współpracę z firmą P. w ten sposób, że odbiór zakupionego przez nią cementu będzie następował bezpośrednio u producenta.
Ustosunkowując się do tych argumentów strony i nie negując zasady swobody umów Sąd zauważa, że zawarta pomiędzy skarżącą a P. umowa na zakup cementu w § 1 pkt 2 stanowi, że dostawca P. upoważnia odbiorcę M. do odbioru cementu w jego (P.) imieniu. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organu, że nabywcą towaru w dniu kontroli drogowej tj. [...] maja 2013 r. była firma P. Z cytowanych postanowień umownych nie można zatem wywodzić, tak jak tego chce skarżąca Spółka, że każdorazowy odbiór cementu przez skarżącą, działającą w imieniu P., oznacza także przejście własności rzeczy na skarżącą rozumieniu art. 535 § 1 kodeksu cywilnego. Stosownie bowiem do art. 535 § 1 kodeksu cywilnego przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. W konsekwencji Sąd podziela stanowisko organu , że zebrane w sprawie dowody w postaci dokumentu WZ i faktury z dnia [...] maja 2013 r., faktury VAT z dnia [...] maja 2013 r. umowy stron z dnia [...] stycznia 2013 r., oraz zeznań kierowcy świadczą o tym, iż w chwili kontroli sprzedawcą cementu była Grupa O. zaś nabywcą tego cementu była firma P.
Nie znajdują także potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie argumenty skarżącej, że ów cement został przewieziony w dniu [...] maja 2013 r. do jej węzła betoniarskiego, a nie do firmy P. Oprócz swoich oświadczeń strona skarżąca nie przedstawiała żadnych dowodów na tę okoliczność.
Konsekwencją ustalenia, że sporny przewóz nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne była konieczność potraktowania tego przewozu jako transportu drogowego, a to ze względu na treść art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., zgodnie z którym określenie transport drogowy (krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy) obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 u.t.d. W rozpatrywanej sprawie sporny przejazd był wykonywany pomocniczo w stosunku do prowadzonej przez skarżącą podstawowej działalności gospodarczej polegającej na produkcji betonu.
Skutkiem uznania, że wykonywany w chwili kontroli przewóz należało potraktować jako transport drogowy - w tym wypadku rzeczy, była konieczność posiadania przez przedsiębiorcę licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Powinność ta wynikała z unormowania zawartego w art. 5 ust. 1 u.t.d., w brzmieniu z daty kontroli , zgodnie z którym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Taką licencją na dzień kontroli skarżąca nie dysponowała, stąd zasadnie organ stwierdził, że wykonywała przewóz naruszając warunki ustawy o transporcie drogowym (art. 92 ust. 1 u.t.d.), co z kolei powoduje, że zasadne było nałożenie na stronę kary pieniężnej zgodnie z l.p. 1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 8000 złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego obszernie i szczegółowo wyjaśnił, że mimo zmiany przepisów ustawy o transporcie drogowym po dacie kontroli istota kary pozostaje niezmienna co do zasady , a mianowicie jest to kara za brak stosownego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego tożsama z wcześniejszym brakiem licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.
W niniejszej sprawie Sąd doszedł zatem do przekonania , że organ w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło