VI SA/Wa 712/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant: Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję: w pkt.2 w zakresie orzeczonej kary pieniężnej w wysokości 600 zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej oraz w pkt.3 w zakresie orzeczonej kary pieniężnej w wysokości 200 zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonym zakresie nie podlega wykonaniu. W dniu [...] sierpnia 2003r. został poddany kontroli drogowej pojazd marki [...] nr rej. [...], należący do P. G. PPH "[...]", skarżącego w niniejszej sprawie. W protokole kontroli inspektor ustalił, że kierujący wykonywał transport drogowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] z m. W., na odcinku "M." granice adm. G., bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Kierowca nie okazał także wykresówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd przy wykonywaniu transportu drogowego – kierowca nie posiadał wykresówki w pojeździe ani też wykresówek z dnia [...], [...] sierpnia 2003r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia i nie okazał stosownego zaświadczenia o nieprowadzeniu w dniach poprzedzających kontrolę pojazdu. W tym stanie rzeczy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na PPH "[...]" karę pieniężną w łącznej kwocie 7.500 zł, w tym 2.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, 1.500 zł za nieokazanie wykresówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i postoju za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd przy wykonywaniu transportu drogowego i 4.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W/w decyzja została wydana na podstawie art. 93 ust. 1, art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) i art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców (Dz.U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.). W odwołaniu od tej decyzji P. G. zarzucił, że decyzja została wydana bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania mającego na celu dokładne wyjaśnienie zaistniałej sytuacji i ustalenie stanu faktycznego. Skarżący podniósł przy tym, że przejazd był próbą drogową dokonywaną w celach naprawczych i jako taki nie podlega przepisom ustawy o czasie pracy kierowców. Kierowca nie mógł posiadać wykresówek za poprzednie dni ponieważ w tych dniach nie był zatrudniony w charakterze kierowcy i nie prowadził pojazdu tylko pracował przy usuwaniu awarii pojazdu, a jego prowadzenie w dniu kontroli było podyktowane niezbędnymi podczas naprawy próbami technicznymi. Zdaniem skarżącego, nie miał on obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, bo miejsce kontroli, w świetle uzyskanych przez niego informacji, nie jest drogą krajową. Decyzją z dnia [...] marca 2004r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję organu I instancji w części orzeczenia kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych i nałożył w tym zakresie na skarżącego P. G. karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych (1), uchylił decyzję organu I instancji w części orzeczenia kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za nieokazanie wykresówek z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd przy wykonywaniu transportu drogowego i nałożył w tym zakresie karę pieniężną w wysokości 600 zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli drogowej (2), uchylił decyzję organu I instancji w części orzeczenia kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju i nałożył w tym zakresie karę pieniężną w wysokości 200 zł za nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej (3). Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87, art. 92 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, lp. 1.4.1. i lp. 1.11.11. pkt b załącznika do w/w ustawy, art. 15 ustawy z 24 sierpnia 2001r. o czasie pracy kierowców oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Zdaniem organu, ze zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego, w tym wyjaśnień skarżącego, wynika, iż przejazd odbywał się po drodze krajowej nr [...], co skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych z tym, że zgodnie z przepisem lp. 1.4.1. załącznika do ustawy z 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw należna jest z tego tytułu kara w kwocie 3.000 zł. Nadto w uzasadnieniu organ wskazał, iż skoro kierowca nie okazał podczas kontroli zapisów z urządzenia pomiarowo-kontrolnego z dnia [...] i [...] sierpnia 2003r. i wykresówki z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd, jak również nie okazał dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, to ten stan rzeczy uzasadniał nałożenia kary pieniężnej w kwocie 1.500 zł jednakże w chwili rozpoznawania sprawy, stosownie do załącznika w/w ustawy, kara za ten czyn wynosi 600 zł. Organ II instancji uznał, iż ze stanu faktycznego wynika, iż kontrolowany pojazd był wyposażony w urządzenie pomiarowo-kontrolne natomiast w urządzeniu brak było wykresówki i wobec tego naruszenie stwierdzone w toku postępowania nie było naruszeniem art. 35 ustawy o czasie pracy kierowców, tylko naruszeniem art. 18 tej ustawy. Z tego też powodu organ dokonał zmiany kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia i nałożył na stronę karę pieniężną w kwocie 200 zł. Główny Inspektor Transportu Drogowego podniósł również, iż kierowca w chwili kontroli zobowiązany jest do przedstawienia dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie i w chwili orzekania przez organ I instancji taki wymóg nie wynikał wprost z art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców, ale wynikał z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Redakcja tego przepisu, zdaniem organu, uzasadniała twierdzenie, że na stronie ciążył obowiązek usprawiedliwienia najpóźniej w dacie kontroli (np. przez przedstawienie odpowiedniego dokumentu – w tym przypadku np. umowy o pracę, z której wynikałoby, iż osoba prowadząca pojazd zatrudniona jest na stanowisku mechanika) nieposiadanie przez kierowcą zapisów urządzenia pomiarowo-kontrolnego. Organ nie podzielił twierdzenia skarżącego, iż w chwili kontroli przejazd był próbą dokonywaną w celach naprawczych. Z podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcą protokołu kontroli wynika bowiem, iż strona wykonywała usługę transportową. Fakt ten potwierdza skarżący w odwołaniu, bo przyznaje, że w chwili kontroli na pojeździe znajdował się ładunek 16 ton żwiru. W skardze na tę decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie z powodu niezgodności z prawem. W uzasadnieniu skargi ponowił zarzuty zgłoszone w odwołaniu podnosząc przy tym, iż w dacie kontroli nie było w art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców zapisu co do obowiązku posiadania w czasie kontroli zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie i taki obowiązek nie wynika też z przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podtrzymał również swoje twierdzenie co do tego, iż pojazd nie poruszał się po drodze krajowej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej w części objętej pkt 1 zaskarżonej decyzji, w której orzeczono karę za nieuiszczenie opłaty drogowej. Natomiast co do kar orzeczonych w pkt 2 i 3 decyzji wniósł o skierowanie sprawy do postepowania mediacyjnego celem ustalenia, czy skarżący gotów jest zmienić skargę, w taki sposób, że uznaje, iż powinna być nałożona kara w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu bez wymaganej opłaty i zaskarża decyzję tylko do kary w wysokości 800 zł za brak czterech wykresówek. Zdaniem organu, podniesiony przez skarżącego fakt nieprowadzenia przez kierowcę pojazdu, w którym czas pracy powinien być rejestrowany za pomocą urządzenia kontrolnego, uzasadniać może niemożliwość przedstawienia wykresówek za ten okres i z uwagi na zmianę ustawy o czasie pracy kierowców dopiero po dacie kontroli może też uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji co do kary w kwocie łącznej 800 zł. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2004r. skarżący oświadczył, że nie jest zainteresowany mediacją, bo nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. Na rozprawie w dniu 17 lutego 2005r. pełnomocnik organu cofnął wniosek o przeprowadzenie mediacji i wniósł o oddalenie skargi w części, w jakiej dotyczy rozstrzygnięcia nałożenia kary z tytułu braku opłaty za przejazd po drogach krajowych, a w pozostałym zakresie pozostawił rozstrzygniecie do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga w części dotyczącej rozstrzygnięcia w zakresie kary z tytułu nieokazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu jest zasadna. Trafnie skarżący podniósł bowiem w skardze, iż przepis art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli nie stanowił o obowiązku posiadania przez kierującego w czasie kontroli zaświadczenie potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w danym okresie. Taki obowiązek wprowadzony został dopiero z dniem 28 września 2003r. wskutek nowelizacji tej ustawy ustawą z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Tym samym więc znowelizowany przepis nie może mieć w sprawie zastosowania zaś art. 87 ustawy o transporcie drogowym też, zdaniem Sądu, nie daje podstawy do przyjęcia, iż powyższy obowiązek na skarżącym spoczywał. Należy przy tym podnieść, iż skarżący składał wyjaśnienia co do przyczyny braku wykresówek w szczególności podnosił okoliczność, iż ich brak był spowodowanych nieprowadzeniem przez kierowcę pojazdu we wskazanym okresie. Organ do tych wyjaśnień się nie odniósł i, jak sam przyznaje, "nie przeprowadził przeciwdowodów co do twierdzeń skarżącego w tym przedmiocie". Tym samy więc, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja w tej części została podjęta z naruszeniem art. 15 ustawy o czasie pracy kierowców, art. 87 ustawy o transporcie drogowym i również z naruszeniem art. 7, 77, 107 § 1 k.p.a. a taki stan rzeczy skutkuje jej uchyleniem (w tej części). Z tego też względu Sąd uwzględniając skargę w powyższym zakresie orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit a, c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na zasadzie art. 152 tej ustawy stwierdził, że zaskarżona decyzja w zakresie uchylonym nie podlega wykonaniu (pkt 3 sentencji). W pozostałej części Sąd skargę oddalił nie stwierdzając naruszenia prawa. Stosownie do art. 141 § 2 cyt. ustawy w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosku takiego nie złożono. Sporządzając niniejsze uzasadnienie z urzędu (stosownie do art. 141 i 2 cyt. ustawy w zw. z rozstrzygnięciem zawartym w pkt 1 sentencji) należy zatem tylko podnieść, iż zaskarżona decyzja w pkt 1, mocą której uchylono decyzję organu I instancji w zakresie kary w wysokości 4.000 zł i nałożono karę 3.000 zł odpowiada prawu. Z protokołu kontroli podpisanego bez zastrzeżeń przez kierowcę kontrolowanego pojazdu wynika albowiem jednoznacznie, iż miejsce kontroli zostało w nim oznakowane "P. nr [...], [...]". Punkty kontrolne usytuowane są tylko na drogach krajowych i symbol w/w punktu kontrolnego [...] wskazuje na to, iż kontrola odbywała się na drodze krajowej nr [...]. W tym stanie rzeczy Sąd w tej części skargę oddalił na zasadzie art. 151 w/cyt. ustawy (pkt 2 sentencji). Mając powyższe względy na uwadze orzeczono, jak w sentencji.