VI SA/Wa 719/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] Minister Sprawiedliwości powołał D. B. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...].[...] w związku ze wskazaną decyzją złożono w obecności Wiceprezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w dniu [...] grudnia 2018 r. Pismem z dnia 15 września 2021 r. (data wpływu: 17 września 2021 r.), D. B. w związku z ogłoszeniem z dnia 17 sierpnia 2021 r. o zwolnionych stanowiskach po komornikach sądowych złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o powołanie go na urząd Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po M. K. prowadzącej kancelarię nr [...] w [...]. We wniosku wskazał, że od dnia 10 grudnia 2018 r. pełni obowiązki komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] w kancelarii nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. znak [...] Minister Sprawiedliwości rozpoznając sprawę jako organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie powołania D. B. na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po M. K.. Uzasadniając stanowisko w sprawie organ wyjaśnił, iż przedmiotowe postępowanie nie mogło być wszczęte wobec wnioskodawcy bowiem obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości powołania urzędującego komornika sądowego na inne stanowisko komornicze a ewentualna zmiana siedziby danego komornika możliwa jest w trybie wniosku o przeniesienie. Pismem z dnia 9 listopada 2021 roku D. B. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w postanowieniem. Uzasadniając wniosek podniósł, iż przepisy ustawy o komornikach sądowych nie wykluczają możliwości ubiegania się o powołanie na zwolnione stanowisko przez osobę będącą komornikiem (art. 12 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych) a celem postępowania jest wyłonienie najlepszego kandydata. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. znak: [...] Minister Sprawiedliwości rozpoznając sprawę jako organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] października 2021 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie powołania D. B. na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po M. K. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Minister Sprawiedliwości wskazał przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2021r., poz. 735, t.j., ze zm.) - dalej "k.p.a." w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 3 oraz ust. 5-6 ustawy z dnia 22 marca 2018r. o komornikach sądowych (Dz. U. 2021, poz. 850, t.j.) - dalej "u.k.s.". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano zastosowane przez organ administracyjny przepisy prawa oraz zarzucane przez wnioskodawcę naruszenia. Wyjaśniono, iż w oparciu o obowiązujące przepisy (art. 11 i 12 u.k.s.) D. B. spełnia warunki z art. 11 u.k.s., od których zależy powołanie danej osoby na stanowisko komornika sądowego, jednakże nie posiada on legitymacji procesowej do złożenia wniosku o powołanie na takie stanowisko, gdyż wniosek taki może złożyć jedynie strona nie będąca komornikiem sądowym. W zakresie legitymacji procesowej do wystąpienia ze złożonym wnioskiem odwołano się do interesu prawnego lub obowiązku, którego w przedmiotowej sprawie wobec wnioskodawcy nie stwierdzono. Organ administracyjny wskazał również, iż Ustawodawca celowo w przepisach Rozdziału 2 u.k.s. pt. "Powoływanie i odwoływanie komorników", na oznaczenie kandydata ubiegającego się o powołanie na stanowisko komornika (zwolnione lub dopiero mające być utworzone) używa pojęcia "zainteresowany" (m. in. w art. 12 ust. 1, ust, 5 oraz art. 13 ust, 1, 4, 5 oraz art. 14 u.k.s.) w odróżnieniu od "komornika", którym nazywa osobę po powołaniu jej na ten urząd przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji administracyjnej (art. 15 i następne u.k.s.). Według organu zatem to wyłącznie "zainteresowany" w powyższym rozumieniu posiada legitymację procesową w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika sądowego, albowiem tylko jemu przysługuje interes prawny oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, w tym przypadku art. 12 ust. 1 u.k.s. w zw. z art. 11 ust 1 u.k.s. Natomiast podmiot, będący już komornikiem sądowym nie ma interesu prawnego opartego na art. 12 ust. 1 u.k.s. w zw. z art. 11 ust 1 u.k.s, gdyż jego interes prawny już raz się w całości zrealizował w momencie skutecznego powołania go na komornika sądowego przez Ministra Sprawiedliwości, która to decyzja zachowuje swoja moc i uniemożliwia wydanie kolejnej decyzji powołującej wnioskodawcę na inne stanowisko komornika sądowego. Od powyższego postanowienia organu II instancji D. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W skardze zarzucił organowi wydającemu decyzję naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 28 k.p.a. w zw. z art, 12 ust.1 w zw. z art. 11 ust. 1 u.k.s. poprzez uznanie, że skarżącemu nie przysługuje status strony (zainteresowanego) z uwagi na posiadany przez niego status komornika, podczas, gdy spełnia on przesłanki do złożenia wniosku o powołanie na stanowisko komornika sądowego opisane w art. 12. ust. 1 u.k.s. oraz naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci naruszenia art. 61a k.p.a, poprzez utrzymanie w mocy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. i art. 144 k.p.a, w zw. z art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1, 3, 5 oraz 6 u.k.s. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego przez organ I instancji w sytuacji, gdy było wadliwe. W uzasadnieniu skargi podtrzymano zarzuty dotyczące braku podstaw prawnych do uznania aby czynnie działający komornik nie mógł być kandydatem na komornika w innym postępowaniu. Ponownie powołano się na cel konkursu, który wyłonić ma najlepszego kandydata oraz podniesiono, iż niezasadne jest stanowisko organu II instancji wskazujące na brak możliwości wydania drugiej decyzji w sprawie bowiem poprzednia decyzja go dotycząca odnosiła się do stanowiska komornika sadowego przy innym Sądzie Rejonowym. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 11 maja 2022 r. Skarżący zawiadomił, iż z uwagi na pozyskanie informacji o powołaniu innej osoby na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po M. K. zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy a podnoszone przez skarżącego zarzuty skargi jako nieznajdujące potwierdzenia w obowiązujących przepisach prawa są nieuzasadnione. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 dalej ,,ppsa") Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ppsa). Istotę sprawy w przedmiotowym postępowaniu stanowi ocena obowiązujących przepisów prawa ustawy o komornikach sądowych. Zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę urzędujący komornik sądowy nie posiada legitymacji do udziału w postępowaniu o powołanie na zwolnione stanowisko komornika sądowego. Komornik sądowy, który objął już stanowisko może natomiast ubiegać się o inne zwolnione stanowisko Komornika Sądowego w trybie wniosku o przeniesienie. Przechodząc do wyjaśnienia stanowiska Sądu wskazać należy, iż postępowanie w sprawie wniosku o powołanie komornika sądowego na zwolnione stanowisko komornicze regulują przepisy ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych (Dz. U. 2021, poz. 850, t.j.) - dalej "u.k.s. Zgodnie z treścią art. 12 ust.1 u.k.s. Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego powołuje go na stanowisko komornika w drodze decyzji, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby komorniczej o zainteresowanym. W myśl zaś art. 12 ust. 3 u.k.s. ogłoszenie o zwolnionym stanowisku komornika Minister Sprawiedliwości udostępnia niezwłocznie w Biuletynie Informacji Publicznej, chyba że powołanie nowego komornika na zwolnione stanowisko nie jest celowe. Kandydat ubiegający się o powołanie na stanowisko komornika sądowego musi spełniać warunki wskazane w art. 11 u.k.s. Jak wynika natomiast z treści przepisu art. 23 u.k.s. Minister Sprawiedliwości może przenieść komornika, na jego wniosek, na stanowisko komornika do innego rewiru, jeżeli przemawiają za tym potrzeby prawidłowego i sprawnego prowadzenia czynności, o których mowa w art. 3, lub uzasadniony interes komornika. Przeniesienie oznacza prawo utworzenia nowej kancelarii lub objęcia kancelarii po komorniku odwołanym, przeniesionym lub komorniku, którego powołanie wygasło z mocy prawa, o ile ogłoszenie o zwolnionym stanowisku komornika, o którym mowa w art. 12 ust. 3, okazało się w tych przypadkach bezskuteczne. W myśl art. 61a k.p.a. gdy żądanie wszczęcia postępowania, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Należy jednocześnie nadmienić, ze druga z zawartych w przywołanym wyżej przepisie przesłanek tj. "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania, nie ma charakteru zamkniętego i obejmuje różne okoliczności. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (tak NSA w wyroku z dnia 27.01.2016r., I OSK 787/14, Legalis nr 1408486). Przepis ten ma zastosowanie, gdy na wstępnym etapie badania wniosku nie ma potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. w sytuacji, gdy bez przeprowadzenia takiej analizy organ może stwierdzić, że dana osoba nie jest stroną postępowania. Zdaniem Sądu w oparciu o powyższe przepisy u.k.s. stwierdzić należy, iż mimo tego, że skarżący spełniał wskazywane przez niego warunki z art. 11 u.k.s., od których zależy powołanie danej osoby na stanowisko komornika sądowego to jednak nie posiadał on legitymacji procesowej do złożenia wniosku o powołanie na takie stanowisko. Literalna treść przepisu art. 23 u.k.s. nie pozostawia wątpliwości co do tego w jaki sposób urzędujący komornik sądowy ma prawo do utworzenia nowej kancelarii lub objęcia kancelarii po komorniku odwołanym, przeniesionym lub komorniku, którego powołanie wygasło z mocy prawa. Urzędujący Komornik Sądowy może zmienić swoją siedzibę w trybie wniosku o dane przeniesienie o ile ogłoszenie o zwolnionym stanowisku komornika, o którym mowa w art. 12 ust. 3, okazało się w tych przypadkach bezskuteczne. Podkreślić przy tym należy, iż brak jest innej regulacji prawnej w ustawie o komornika sądowych pozwalającej czynnemu komornikowi zwracać się o powołanie na zwolnione stanowisko Komornika sądowego. Tym samym osoba, która uzyskała status komornika sądowego i czynnie wykonuje ten zawód nie może ponownie ubiegać się o powołanie na stanowisko komornika sądowego w celu objęcia kancelarii już istniejącej czy też utworzenia nowej (w tym samym lub w innym rewirze). W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2020 r. został powołany na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] a po złożeniu ślubowania przed Prezesem Sądu Apelacyjnego w [...] - do chwili obecnej wykonuje ten zawód, prowadząc Kancelarię Komorniczą nr [...] z siedzibą w [...]. Możliwość objęcia przez Skarżącego przedmiotowego stanowiska Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] po M. K. zgodnie z treścią wskazanych wyżej przepisów prawa otworzyłaby się w przypadku gdyby ogłoszenie o zwolnionym stanowisku okazało się bezskuteczne lub gdyby przed przystąpieniem do postępowania Skarżący przestał być komornikiem sądowym. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać natomiast należy, iż Skarżący nie może być pozostając komornikiem stroną w innym postępowaniu administracyjnym toczącym się w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego. I to niezależnie od tego, czy jest to stanowisko po dotychczasowym komorniku, czy też ma ono dopiero powstać wraz z utworzeniem nowej kancelarii komorniczej (28 k.p.a. w zw. z art. 12 ust.l u.k.s.). Stroną w/w postępowania może być wyłącznie osoba, która nie piastuje urzędu komornika sądowego w momencie ubiegania się o powołanie na tę funkcję. Skarżący nie posiadał więc legitymacji procesowej w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika sądowego, albowiem podmiot, będący już komornikiem sądowym nie ma interesu prawnego opartego na art. 12 ust. 1 u.k.s. w zw. z art. 11 ust 1 u.k.s, Mając zatem powyższe na uwadze zaskarżone rozstrzygnięcie nie budzi zastrzeżeń Sądu a prezentowane w skardze zarzuty nie są uzasadnione. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa. Sprawa zgodnie z niekwestionowanym wnioskiem zawartym w skardze została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 ppsa). Na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sąd orzeka w składzie trzech sędziów (art. 120 ppsa).