VI SA/Wa 726/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2005 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005r. Minister Finansów na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 § 3 Kpa. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] stycznia 2005r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej regulaminu loterii pieniężnej "[...]" Spółki Skarbu Państwa P. Sp. z o.o. zatwierdzonego przez Ministra Finansów decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2002r. Z wnioskiem takim zwróciła się do Ministra Finansów pani J. K., twierdząc że regulamin loterii pieniężnej "[...]" urządzanej za pomocą krótkich wiadomości tekstowych SMS, nie spełnia ustawowych wymogów ustawy o grach losowych, zakładach wzajemnych i grach na automatach, gdyż "budzi wątpliwości i nie określa precyzyjnie" w jaki sposób będzie realizowany. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2005r. Minister podał, że skarżąca J. K. nie posiada przymiotu strony postępowania i nie może występować z wnioskiem o stwierdzenie nieważności zatwierdzonego przez Ministra Finansów regulaminu loterii pieniężnej "[...]" Spółki z o.o. P. Ponownie rozpatrując sprawę i przytaczając stanowisko doktryny oraz orzecznictwo NSA, Minister podtrzymał wyrażone wcześniej stanowisko, iż skarżąca z uwagi na brak interesu prawnego nie może być uznana za stronę postępowania we wnioskowanej sprawie. Dodał, że zgadzając się z uwagą skarżącej, iż na podstawie art. 110 ustawy o grach i zakładach wzajemnych organ jest związany dokonanym przez niego w formie decyzji administracyjnej zatwierdzeniem regulaminu loterii pieniężnej, stwierdził że decyzja o zatwierdzeniu regulaminu prawidłowo doręczona została tym samym wprowadzona do obrotu prawnego i organ który ją wydał nie może jej zmienić. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na to rozstrzygnięcie wniosła J. K. domagając się jej uchylenia. Nie zgodziła się z argumentacją organu, że nie posiada interesu prawnego w tym, aby domagać się stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej regulamin loterii pieniężnej "[...]" dla Spółki P. Za interesem tym przemawia treść art. 109 Kodeksu karno skarbowego. Nie jest istotne, zdaniem skarżącej, z punktu widzenia bytu regulaminu wprowadzonego z rażącym naruszeniem prawa tj. ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, że loteria nie została wprowadzona do sprzedaży. Argumentacja Ministra Finansów sprowadza się do tego, że wyeliminowanie sprzecznego z prawem regulaminu loterii pieniężnej możliwe byłoby dopiero po jej wprowadzeniu. Tymczasem kodeks postępowania administracyjnego reguluje instytucję stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych i w tym trybie decyzja naruszająca prawo w sposób rażący winna zostać wyeliminowana. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko, że skarżąca J. K. nie posiada w przedmiotowej sprawie interesu prawnego, który dozwalałby jej wpłynąć na decyzję o zatwierdzeniu regulaminu loterii pieniężnej "[...]. Przywołany przez skarżącą przepis art. 109 kks. który zakazuje uczestniczenia w grze losowej prowadzonej wbrew przepisom ustawy o grach i zakładach wzajemnych nie może przemawiać za istnieniem po stronie skarżącej interesu prawnego, bowiem loteria pieniężna "[...]" spełnia wszystkie formalne wymogi cyt. ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, a zatem podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) p.p.s.a. Skarżąca J. K. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu na rzecz Spółki Skarbu Państwa P. Sp. z o.o. regulaminu loterii pieniężnej "[...]". Zgodnie z art. 157 § 2 Kpa. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jak wskazuje treść przepisu art. 157 § 3 Kpa., zgodnie z którym odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji, wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność ( wyrok NSA z dnia 10 lipca 2001r. I SA 349/00 ). Tak więc niezbędne w rozpatrywanej sprawie, było ustalenie, czy stosownie do wymogu art. 157 § 2 Kpa. składająca może zostać uznana za stronę postępowania, w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej regulamin loterii pieniężnej, w rozumieniu art. 28 Kpa. Skarżąca, składając wniosek i wszczynając postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o zatwierdzeniu regulaminu loterii pieniężnej, winna była wykazać, że skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji przez nią wskazanej dotyczyć mogą jej interesu prawnego lub obowiązku. Skarżąca wskazała przepis art. 109 ustawy z dnia 10 września 1999r. Kodeks karny skarbowy ( Dz. U. Nr 83, poz. 930 ze zmianami ) stanowiący, że kto uczestniczy w grze losowej, zakładzie wzajemnym, grze na automacie lub grze na automacie o niskich wygranych, urządzonych lub prowadzonych wbrew przepisom ustawy lub warunkom zezwolenia podlega karze grzywny do 120 stawek dziennie. Należy stwierdzić, ze wskazany przez skarżącą przepis nie daje jej legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu regulaminu loterii pieniężnej "[...]", bowiem odnosząc się do sytuacji świadomego uczestniczenia w grze prowadzonej wbrew przepisom ustawy ( n.p. bez zezwolenia lub wbrew warunkom uzyskanego zezwolenia), określa odpowiedzialność karno skarbową uczestnika takiej gry. W płaszczyźnie materialnoprawnej przepis art. 109 Kks. nie koresponduje w żaden sposób z podejmowanym w trybie art. 13 ust. 2 ustawy o grach i zakładach wzajemnych działaniem, ustanawiającym właściwość Ministra Finansów do zatwierdzania w terminie określonym w art. 34 regulaminu gry losowej, w tym gry stanowiącej monopol państwa, zakładu wzajemnego lub gry na automacie. Zatwierdzenie regulaminu gry losowej dokonuje się na wniosek podmiotu ubiegającego się o zezwolenie na urządzenie gry losowej zgłoszony na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych i w związku z tym wyłącznie ten podmiot, którego prawa dotyczy postępowanie wszczęte w związku z ubieganiem się przez niego o zezwolenie, jest stroną postępowania w sprawie o zatwierdzenie regulaminu loterii pieniężnej przez niego przedstawionego. W rozpatrywanej sprawie stroną postępowania w sprawie o zatwierdzenie regulaminu loterii pieniężnej była Spółka Skarbu Państwa P. Sp. z o.o. tak więc ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej regulamin mogło dokonać się na jej wniosek, z urzędu bądź ewentualnie na wniosek podmiotu, który udowodniłby wpływ wydanej na konkretnej podstawie prawnej decyzji na jego sytuację prawną. Jak stwierdził w wyroku z dnia 14 kwietnia 2000r. Naczelny Sąd Administracyjny ( III SA 1876/99 ) stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji matarialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony w postępowaniu, w której dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie dowiodła wpływu decyzji o zatwierdzeniu regulaminu loterii pieniężnej "[...]" na jej pozycję materialnoprawną, a zatem organ, stwierdzając brak interesu prawnego skarżącej J. K., prawidłowo zastosował normę art. 157 § 3 Kpa. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej ten regulamin. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.