VI SA/Wa 728/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-03
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Izabela Głowacka - Klimas, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej może zostać nałożona na kierującego pojazdem, który nie posiadał wymaganego urządzenia do poboru opłat (viabox), pomimo podnoszenia przez niego argumentów o braku świadomości, nieznajomości przepisów, nieprawidłowym oznakowaniu drogi lub wykonywaniu usługi koleżeńskiej?Ratio decidendi
Kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej jest karą o charakterze obiektywnym, której nałożenie jest konsekwencją samego faktu naruszenia prawa, a nie winy kierującego. Obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat jest bezwzględny, a brak jego posiadania uniemożliwia uiszczenie opłaty. Brak wiedzy o przepisach, cel przejazdu czy nieznaczne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej nie stanowią podstaw do odstąpienia od nałożenia kary.Stan faktyczny
Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli zespół pojazdów kierowany przez W.I., którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Urządzenie DSRC nie wykryło jednostki pokładowej viabox. Kierujący nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drodze ekspresowej objętej tym obowiązkiem. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Kierujący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc m.in. brak świadomości, że droga jest płatna, nieprawidłowe oznakowanie oraz wykonywanie usługi koleżeńskiej. Organ utrzymał decyzję w mocy, wskazując na prawidłowe oznakowanie drogi i bezwzględny charakter obowiązku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka - Klimas Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości
W dniu [...] kwietnia 2013 r. na drodze ekspresowej [...], inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli pojazd marki [...] o numerze rej. [...] poruszający się waz z przyczepą marki [...]o numerze rej. [...]. Pojazdem kierował W.I. Dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony.
Z uwagi na fakt, iż w toku przejazdu po drodze ekspresowej [...] na odcinku węzeł [...], urządzenie DSRC (skaner) zainstalowane w pojeździe służbowym Inspekcji Transportu Drogowego, nie wykryło urządzenia służącego do poboru opłat elektronicznych (jednostki pokładowej viabox) w powyższym zespole pojazdów, został on zatrzymany do kontroli mobilnej.
Odcinek drogi, po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 9 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, orzekł o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 (słownie: trzy tysiące) złotych,
W uzasadnieniu organ wskazał, że naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej miało miejsce na drodze ekspresowej [...] na odcinku [...]. W chwili wydawania przedmiotowej decyzji obowiązywał załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, zgodnie z którym ww. odcinek określony był w pkt. 8 lit b. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 6 sierpnia 2014 r., które weszło w życie dnia ł września 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1112) zmieniono treść załączników nr 1 i 2 określających drogi krajowe lub ich odcinki, na których pobiera się opłatę elektroniczną. W związku z rozszerzeniem sieci dróg płatnych ustawodawca wprowadził nowe nazewnictwo dla płatnych odcinków dróg oraz nową numerację wskazanych załączników.
Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Kontrola pojazdu bezspornie potwierdziła, iż zatrzymany pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych (jednostkę pokładową viabox), zaś za przejazd na kontrolowanym odcinku drogi krajowej nie uiszczono opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Konsekwencją powyższego było nałożenie na kierującego pojazdem kary pieniężnej w wysokości 3000 zł.
Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podnosi, iż wykonywała usługę koleżeńską i nie wiedziała, że droga którą się porusza jest drogą płatną. Ponadto wskazuje, że droga nie była oznakowana. Jak wskazuje skarżący, natychmiast po zorientowaniu się, że odcinek drogi jest odcinkiem płatnym, podjął decyzję o zakupie urządzenia viabox. W związku z tym, że na najbliższej stacji paliw nie było możliwości zakupu urządzenia, skarżący postanowił kontynuować przejazd po drodze płatnej celem zakupu takowego urządzenia na najbliższej stacji paliw. Skarżący zaznacza, że dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów została przekroczona o 50 kg, natomiast rzeczywista masa zespołu pojazdów była mniejsza niż 3,5 t. Ponadto zarówno pojazd jak i przyczepa były niezaładowane. Po kontroli drogowej zakupił urządzenie viabox. Wnioskodawca podkreśla, że naruszenie popełnił nieświadomie na skutek braku oznaczenia drogi jako płatnej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2013r., poz. 260 zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm. zwanej dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez W. I. od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 (słownie: trzy tysiące) złotych, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu podniesiono, że w toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uzupełnił materiał dowodowy o pismo od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...], z którego wynika projekt stałej organizacji ruchu dla wskazanego odcinka drogi płatnej zatwierdzono 10 października 2011 roku, natomiast w dniu 27 października 2011 roku wprowadzono stałą organizację ruchu dla tego odcinka.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 roku organ zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w związku z pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącym przepisów udp. W dniu [...] października 2014 roku organ postanowił podjąć z urzędu postępowanie administracyjne w związku z umorzeniem postępowania administracyjnego przez Trybunał Konstytucyjny.
Organ zauważy, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.
Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 udp za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art, 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł.
Według art. 13k ust. 4 udp kary pieniężne, o których mowa w art. 13k ust. 1 udp, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13 1 ust. 1 udp.
Organ podkreślił, że z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, gdyż kierujący nie posiadał urządzenia viabox.
Organ ponownie rozpoznając sprawę stwierdził, iż okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art, 13 k ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów przyczyny z powodu, których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej.
Odnosząc się do zarzutu strony, że droga nie była dostatecznie oznakowana, organ poinformował skarżącego, że w dniu realizowanego przejazdu, tj. w dniu [...] kwietnia 2013 r. na płatnym odcinku drogi ekspresowej [...] były umieszczone tabliczki informacyjne T-34 informujące o konieczności dokonania opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd. Na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. nr [...] organ ustalił bezspornie, że na wskazanym odcinku drogi tabliczki T-34 informujące o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej zostały prawidłowo umieszczone w dniu 27 października 2011 r.
Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała, że dmc zespołu pojazdów była jedynie nieznacznie przekroczona. Organ wyjaśnił, ze wysokość kary pieniężnej za brak uiszczenia opłaty elektronicznej nie jest zależna od wielkości przekroczenia dmc. Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 udp jasno wynika, że przez pojazdy samochodowe rozumie się przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art, 2 pkt 33 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) powyżej 3,5 tony. Przy określaniu dmc zespołu pojazdów sumuje się dmc pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. Z dowodów rejestracyjnych kontrolowanego zespołu pojazdów, wbrew twierdzeniom strony wynikało, że dmc zespołu pojazdów przekraczało 3,5 t. W przepisie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp wyraźnie zaznaczono, że obowiązek dotyczy pojazdów samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, a nie o rzeczywistej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Dopuszczalna masa całkowita to zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 54 ustawy Prawo o ruchu drogowym dopuszczalna największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Ponadto pozbawiony znaczenia prawnego jest także fakt załadowania pojazdu, czy wykonywania przejazdu bez ładunku. Wymienione okoliczności nie są istotne dla rozpoznania niniejszej sprawy administracyjnej.
Z punktu widzenia odpowiedzialności kierującego pojazdem nie ma również znaczenia cel wykonywanego przejazdu (w tym wypadku chęć pomocy koledze), gdyż ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu czy motywacji, którymi kierowała się strona wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej.
Pismem z dnia 31 stycznia 2015 r. W. I. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:
- unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (dotyczącego sprawdzenia prawidłowego oznakowania drogi) oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
- zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z art. 6, art. 7 i art. 9 k.p.a. tzn. zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej zasady udzielania informacji, a także art. 10 k.p.a., 61 k.p.a. i art. 104 k.p.a., poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji bez przeprowadzenia faktycznego postępowania wyjaśniającego,
- wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej poprzez prowadzenie postępowania w sposób zakładający dokonanie przez stronę zarzucanych jej naruszeń, bez oceny okoliczności i wątpliwości wskazanych przez stronę na etapie kontroli drogowej oraz brak przeprowadzenia faktycznego postępowania wyjaśniającego prawidłowe oznakowanie drogi już w toku kontroli,
- unormowań Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a, art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, poprzez brak staranności organu w podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli,
- wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania poprzez wydanie decyzji i zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz zawiadomienia o zakończeniu postępowania podczas kontroli drogowej, co uniemożliwiło mi skuteczne odniesienie się do postawionych zarzutów w postępowaniu wyjaśniającym, a następnie w postępowaniu odwoławczym.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości oraz zasądzenie od Głównego Inspektora Transportu Drogowego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący rozwinął podniesione zarzuty.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2013r., poz. 260). Zgodnie z treścią przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p., jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.)
Należy podkreślić, że przepisy ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i w/w ustawy (art. 13hc ust. 1). Zasadą jest, że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat, instalowane w pojeździe samochodowym.
Kierujący pojazdem samochodowym, wyposażonym w urządzenie do poboru opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ww. ustawy o drogach publicznych jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).
Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 131 ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych (art. 13k ust. 4). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o drogach publicznych, do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.
Przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało, że skarżący dokonał przejazdu w dniu [...] kwietnia 2013 r. przejazdu po drodze ekspresowej [...], na odcinku [...], objętym obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 p.r.d. Korzystał zatem z drogi krajowej, poruszając się po niej zespołem pojazdów, tj. pojazdem wraz z przyczepą, których dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Nie jest spornym, iż przejazd odbywał się bez uiszczenia wymaganej opłaty elektronicznej. Przeprowadzona kontrola wykazała bowiem, że skarżący nie posiadał w samochodzie zainstalowanego urządzenia viabox, służącego do elektronicznego poboru opłat za przejazd odcinkiem płatnym.
Należy wskazać, że obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym. Obowiązujący system pozwala bowiem na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, a co za tym idzie - brak zainstalowanego w pojeździe urządzenia viabox uniemożliwia uiszczenie opłaty elektronicznej.
GITD prawidłowo uznał zatem, że istnieje podstawa do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3000 zł, albowiem w świetle przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich m.in. zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, zaś niezbędnym warunkiem do uiszczenia opłaty jest posiadanie w samochodzie urządzenia viabox, które służy do poboru tej opłaty.
Sąd zauważa przy tym, że w aktach sprawy znajduje się pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. nr [...], z którego treści wynika, że odcinek drogi po którym realizowany był w dniu [...] kwietnia 2013 r. przejazd bez uiszczenia należnej opłaty, był prawidłowo oznakowany znakami informacyjnymi mówiącymi, iż jest to droga płatna (znak T-34 ). Tym samym skarżący wiedział a przynajmniej wiedzieć powinien, że po w/w odcinku przejazd jest możliwy tylko przy uiszczeniu stosownej opłaty.
Podkreślić przy tym należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przewóz po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i wina nie ma tu znaczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji, przy uwzględnieniu tych okoliczności, które mogą znosić odpowiedzialność za powstałe naruszenia, jednakże w niniejszej sprawie takie nie występują.
Sąd zauważą bowiem, że skarżący nie może skutecznie zwolnić się od obowiązku uiszczenia kary pieniężnej, podnosząc, że chciał pomóc koledze, gdyż ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu czy motywacji, którymi kierowała się strona wjeżdżając na płatny odcinek drogi krajowej.
Brak przepisu prawnego uniemożliwiającego organowi odstąpienie od nałożenia kary z powyższego tytułu z powodu braku zawinienia po stronie podmiotu odpowiedzialnego z mocy ustawy za uiszczenie ww. opłaty, czyli kierującego pojazdem (art. 13k ustawy o drogach publicznych) lub też ze względu na jego dotychczasowa jazdę bezwypadkową, czy też na możliwości uiszczenia w/w kary przez podmiot na który została ona nałożona. Nadto z brzmienia wskazanego przepisu wynika, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku pobierania opłaty elektronicznej od celu wykonywanego przejazdu. Zatem nie ma znaczenia, w jakim celu był wykonywany kontrolowany przejazd, w szczególności, czy przejazd był realizowany w celu prywatnym, czy też w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i czy był on związany z wyjątkową sytuacją czy też nie.
W świetle obowiązujących przepisów obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, gdyż ustawodawca nie przewidział w takim wypadku żadnej możliwości odstąpienia od obowiązku nałożenia kary.
Kierujący pojazdami samochodowymi mają również bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy czy też brak świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych i zasad ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że poczynione przez organ administracji ustalenia, w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej, wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Organ oparł swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach organ uzasadnił w sposób prawidłowy, przestrzegając zasad określonych szczegółowo przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 kpa.
W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione i nie wpływające na wydane rozstrzygniecie.
Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło