VI SA/Wa 729/07
WyrokWSA w Warszawie2007-09-14
Skład orzekający: Magdalena Bosakirska, Małgorzata Grzelak, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za brak okazania dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w momencie kontroli jest zasadna, jeśli kierowca posiadał kartę opłaty, która została wypełniona z naruszeniem przepisów lub okazana po zakończeniu kontroli?Ratio decidendi
Kara pieniężna za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych jest zasadna, jeśli kierowca nie okazał podczas kontroli prawidłowo wypełnionej karty opłaty. Samo nabycie karty lub jej okazanie po zakończeniu kontroli nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. Wypełnienie karty z naruszeniem przepisów lub jej okazanie po fakcie uniemożliwia uznanie opłaty za uiszczoną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podczas kontroli drogowej kierowca nie okazał dowodu uiszczenia opłaty. Skarżący podnosili, że kierowca posiadał kartę opłaty, która została wypełniona z naruszeniem przepisów lub okazana po zakończeniu kontroli, a także kwestionowali prawidłowość oznaczenia strony w postępowaniu administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2007 r. sprawy ze skargi A. K. i D. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. K. wspólnika spółki cywilnej PPHU "A." od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 3, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm., powoływanej dalej jako "utd") oraz lp.4.1 załącznika do ww. ustawy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podstawą faktyczną nałożenia kary pieniężnej za brak uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych było ustalenie dokonane w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2006 r., o godzinie 9 min 08 na drodze krajowej nr [...] w miejscowości W., pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] kierowanego przez W. N. Kierowca nie przedstawił w trakcie kontroli żadnego dowodu opłaty za przejazd po drogach krajowych. Protokół kontroli [...] został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji oraz przedstawionych w toku postępowania odwoławczego dowodów w postaci: pokwitowania z dnia 3 sierpnia 2006 r. za zakup kart drogowych o wartości 90 zł każda, winiety dobowej seria [...] z wpisanymi datami ważności: 2 sierpnia 2006 r. godz. 12,00 do 3 sierpnia 2006 r. godz. 11 min 59 , zakupionej w dniu 20 lipca 2006 r. oraz informacji, że druga karta Nr [...] zakupiona w dniu 3 sierpnia 2006 r. w Urzędzie Pocztowym nr [...] we W. została wyrzucona przez kierowcę po wykorzystaniu organ stwierdził, że kierowca winien posiadać kartę opłaty przy sobie i okazać ją kontrolującym funkcjonariuszom, czego nie uczynił w rozpatrywanej sprawie. Okazanie natomiast w późniejszym czasie karty opłaty dobowej nie sanuje stwierdzonego uchybienia i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej w wysokości określonej w l.p.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym tj. w kwocie 3000 złotych .
W skardze na powyższą decyzję wniesionej do tutejszego Sądu przez obydwu wspólników spółki cywilnej tj. D. K. i A. K., skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili, że analiza materiału dowodowego dokonana przez organ była nierzetelna. Skarżący stwierdzili, że ich zdaniem w momencie zakupu karty uiszcza się opłatę. Ponadto wskazali, iż kierowca posiadał dobową kartę opłaty a dodatkowo w trakcie kontroli została kierowcy dostarczona nowa 7-dniowa karta opłaty, co nie zostało uwzględnione. Skarżący podnieśli także, iż kierowca był zmuszony (w wyniku objazdów) wjechać na ulicę, która jest w ciągu drogi krajowej, a ponieważ nie znał topografii W. (firma jest z O.) a nie było oznaczenia, nie wiedział, że jest to droga krajowa. Zarzucili także, iż brak jest powszechnej dostępności kart opłaty za przejazd oraz wyrazili zastrzeżenie, czy rozporządzenie w sprawie ustalania przebiegu dróg krajowych jest zgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzją organu pierwszej instancji nie naruszają prawa materialnego, natomiast stwierdzone przez Sąd naruszenia przepisów proceduralnych nie mają istotnego wpływu na wynik sprawy, co wyklucza możliwość wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrolując zakwestionowaną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopatrzył się z urzędu po stronie organu pierwszej instancji uchybień proceduralnych, które – jak wspomniano wyżej - nie mogły prowadzić do uwzględnienia skargi. Organ mianowicie nieprawidłowo oznaczył stronę w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego (k. 37 akt adm.) oraz w decyzji wskazując jako adresata Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo – Usługowe "A." D. K., A. K. Ponadto wszystkie pisma procesowe również adresował w ww. wadliwy sposób. Jednakże wymienione uchybienia, zdaniem Sądu, nie mogą prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż strona pomimo wadliwego jej oznaczenia w skierowanym do niej zawiadomieniu podjęła czynności procesowe w celu obrony swoich praw nie mając żadnych wątpliwości, co do tego, że postępowanie administracyjne toczy się wobec przedsiębiorców tj. A. K. i D. K. Na powyższe wskazuje m.in. pismo skarżącego A. K. z dnia 28 sierpnia 2006 r. w którym nawiązuje do ww. zawiadomienia. Ponadto Sąd uznał, że skierowanie decyzji organu pierwszej instancji do strony określonej jako Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo – Usługowe "A." D. K., A. K. jest skierowane w istocie do przedsiębiorców tj. D. K. i A. K., posiadających zdolność administracyjnoprawną. Nie budzi wątpliwości, że prawidłowo adresatami decyzji powinni być jedynie D. K. i A. K. (ewentualnie z dodatkowym oznaczeniem: "prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą" Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo – Usługowe "A."). Stanowisko Sądu ostatecznie akceptujące powyższe uchybienie jako niemające wpływu na wynik sprawy oparte jest na szczegółowej analizie treści zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]. Z wyżej wymienionego dokumentu wynika, iż pod numerem [...] Wójt Gminy L. dokonał wpisu D. K. wskazując jako oznaczenie przedsiębiorcy: PPHU "A.". W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, adresatem zaskarżonej decyzji jest D. K., A. K.
Sąd uznał natomiast za nieuzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, 77 k.p.a., gdyż organ zebrał cały materiał dowodowy oraz dokonał jego wszechstronnej oceny.
Przedmiotowa kontrola drogowa dotyczyła pojazdu poruszającego się po drodze krajowej, co nie budzi wątpliwości Sądu w świetle protokołu kontroli oraz treści wyjaśnień strony, że "kierowca w wyniku objazdów był zmuszony wjechać na ulicę, która znajdowała się w ciągu drogi krajowej [...]". Zgodnie z art. 42 ust. 1 utd podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro rocznie (...).
Strona skarżąca podaje, że w trakcie kontroli która miała miejsce w dniu 3 sierpnia 2006 r. kierowca posiadał przy sobie dobową kartę opłaty wypełnioną dzień wcześniej (str. 1 skargi). Jak wynika z odwołania od decyzji organu I instancji, karta o której wspomina skarżący oznaczona numerem [...] została zakupiona w dniu 20 lipca 2006 r., co wynika z odcisku pieczęci na jej odwrocie (k.13 akt adm.). Wskazana w niej data ważności opiewa na okres od 2 sierpnia 2006 r. godz. 12,00 do 3 sierpnia 2006 r. godz. 11 min. 59. Powyższe oznacza, że jej wypełnienie nastąpiło z naruszeniem art. 42 ust. 3 b pkt 1 utd, który stanowi, iż karta opłaty dobowej i siedmiodniowej może być wypełniona przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 7 dni - od wydania karty opłaty dobowej. Organ prawidłowo zatem uznał, że ww. karta nie może stanowić dowodu uiszczenia opłaty.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że w świetle przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie samo nabycie karty opłaty drogowej nie stanowiło dowodu jej uiszczenia, wbrew stanowisku prezentowanemu przez stronę skarżącą.
Uiszczenie opłaty następowało poprzez nabycie karty drogowej, która podlegała wypełnieniu zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). Dopiero prawidłowo wypełniona, przed rozpoczęciem przejazdu, karta opłaty stanowiła wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia.
Odnosząc się do drugiej z kart opłaty drogowej zakupionej w dniu 3 sierpnia 2006 r. a więc w dniu kontroli, pomimo iż w aktach sprawy nie ma kopii tej karty, gdyż - jak wskazują skarżący - została zniszczona, Sąd rozważył czy omawiana karta mogła stanowić dowód uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Rozważenie podniesionych przez skarżących argumentów jest, zdaniem Sądu, uzasadnione gdyż strona przedstawiła kopię potwierdzenia zakupu dwóch kart.
W ocenie Sądu, również w odniesieniu do tej karty należy stwierdzić, że nie mogła ona stanowić dowodu uiszczenia opłaty. Powyższa karta w chwili zatrzymania pojazdu do kontroli nie została okazana kontrolującym, gdyż kierowca jej nie posiadał. Karta ta została dopiero dowieziona do miejsca kontroli już w jej toku, o czym pisze strona skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Z uwagi na to, że była to karta siedmiodniowa (v. treść skargi) mógł ją wypełnić również przedsiębiorca. W tej sytuacji ustawodawca przyjął, iż karta tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty (v. lp. 4.1 załącznika do utd). Z takim stanem faktycznym mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, stąd stanowisko organu, który uznał, iż strona nie uiściła stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych było prawidłowe.
Pozostałe zarzuty skargi również nie zasługują na uwzględnienie. Przepisy dotyczące ustalania przebiegu dróg krajowych nie stanowiły podstawy prawnej wydanej decyzji a zatem zastrzeżenie uwypuklone w skardze, co do ich zgodności z Konstytucją RP, nie jest przedmiotem kontroli i rozważań Sądu w sprawie niniejszej. W rozpoznanej sprawie działanie organów kontrolnych było zgodne z prawem. Natomiast opłaty za przejazd po drogach krajowych zostały ustalone w ustawie, a stąd - zdaniem Sądu - nie ma podstaw do ich kwestionowania, tym bardziej że strona jedynie ogólnikowo stwierdziła, że "opłaty są pobierane niezgodnie z prawem i Konstytucją RP". Nieporozumieniem jest zarzut skargi, że ustawa o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli "w rażący sposób łamie przepisy zawarte w dyrektywie unijnej nr 2006/38/WE". Powyższa dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. zmieniająca dyrektywę 1999/62/WE w sprawie pobierania opłat za użytkowanie niektórych typów infrastruktury przez pojazdy ciężarowe weszła w życie 10 czerwca 2006 r. Natomiast Państwa członkowskie mają obowiązek wprowadzić w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania tejże dyrektywy najpóźniej dnia 10 czerwca 2008 r. Należy podkreśli, że aktualnie obowiązująca ustawa o transporcie drogowym (Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874) dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia m.in. omawianej dyrektywy.
Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako nie znajdującą usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło