VI SA/Wa 729/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 16 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie I. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. odmówiono przyznania A. K. (dalej jako skarżący) prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie racy prawnego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. W uzasadnieniu wskazano, iż z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący posiada dom jednorodzinny o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Ponadto oświadczył, iż posiada jednostki funduszu inwestycyjnego o aktualnej wartości 70.000 zł. Skarżący uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1126 brutto miesięcznie oraz z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (przy czym w pierwszych czterech miesiącach 2008 roku poniósł stratę w wysokości 120.712 zł). Ponadto jest zobowiązany do zapłaty na rzecz gminy kwoty 16 095 zł tytułem zaległych opłat rocznych za użytkowanie wieczyste działki. Jako powód odmowy wskazano na następujące okoliczności: - dochód z tytułu umowy o pracę oraz prowadzenia działalności gospodarczej, - fakt posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha., - dysponowanie jednostkami funduszu inwestycyjnego o wartości 70.000 zł. II. W kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata skarżący podał, iż posiada gospodarstwo rolne o pow. [...] ha oraz jednostki funduszy inwestycyjnych warte około 30 000 zł. Aktualne wynagrodzenie skarżącego z tytułu zatrudnienia wynosi 1317 zł brutto. Z kolei z prowadzonej działalności gospodarczej wspólnie z drugim wspólnikiem w ramach spółki cywilnej skarżący osiągnął do maja br. dochód sięgający kwoty 72 125 zł. Wyjaśnił przy tym, iż dochód ten jest dzielony na dwie osoby a ponadto nie pokrywa strat z lat ubiegłych. Zaległości wobec gminy z tytułu nieuiszczonych opłat za użytkowanie wieczyste wynosi 22 158 zł. III. Przede wszystkim podkreślić należy, że postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2008 r. odmówiono skarżącemu w niniejszej sprawie przyznania prawa pomocy. W związku z powyższym ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy powinien być rozpoznany w świetle unormowań zawartych w art. 165 p.p.s.a. - zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne - i oceniony pod kątem zmiany okoliczności, jakie zaszły od czasu rozpoznania pierwszego wniosku (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 262/09). Warunkiem zastosowania powyższego uregulowania jest jednak zaistnienie "zmiany okoliczności sprawy" w okolicznościach faktycznych lub w obowiązującym prawie. Zatem bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. sygn. akt II FZ 290/09). IV. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. (GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. V. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż skarżący nadal uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę oraz prowadzenia działalności gospodarczej, posiada także umożliwiającą uzyskiwanie dochodów nieruchomość rolną. Dysponuje on również środkami ulokowanymi w jednostkach funduszy inwestycyjnych w kwocie 30 tysięcy złotych, przy czym z przedstawionych dokumentów i opisu sytuacji majątkowej skarżącego nie wynika, iż uszczuplenie powyższych oszczędności poprzez przeznaczenie ich na opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącego. Tak więc przy osiąganych przez skarżącego dochodach, majątku pozwalającym na uzyskiwanie dodatkowych dochodów oraz posiadanych środkach pieniężnych skarżący nie można uznać, iż nie był w on stanie zgromadzić środków niezbędnych do dochodzenia swoich praw przed sądem. Nie zaszła tym samym zmiana w sytuacji majątkowej skarżącego, która uzasadniałaby zmianę rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy w stosunku do uprzednio wydanego w niniejszej sprawie postanowienia. W związku z powyższym w myśl art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.