VI SA/Wa 729/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 2 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. J. R. w dniu 18 maja 2009 r. złożył do Sądu na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania działalności gospodarczej w zakresie usług ochrony osób i mienia . W uzasadnieniu wniosku (rubryka 5 PPF) skarżący podał, iż prowadzi działalność gospodarczą, i pobiera emeryturę ale nie posiada żadnych środków finansowych . Skarżący podnosił ponadto, iż ma na utrzymaniu syna. Z zawartych we wniosku informacji wynikało, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym razem synem. Skarżący wskazywał iż pobiera emeryturę w wysokości 930 zł brutto miesięcznie oraz że zalega w płatnościach opłat związanych z utrzymaniem mieszkania.. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego wezwano go do nadesłania w terminie 14 dni: a) odpisu zeznania podatkowego za rok 2008, ewentualnie dokumentu potwierdzającego wysokość dochodów uzyskanych przez skarżącego w tym okresie (np. zaświadczenie z właściwego urzędu skarbowego), b) odpisu ostatniej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, osiągniętego od początku bieżącego roku podatkowego, c) odcinka ostatniego przekazu pocztowego świadczenia emerytalnego skarżącego, ewentualnie ostatniej decyzji ustalającej wysokość tego świadczenia, d) wyjaśnienie sytuacji finansowej syna skarżącego poprzez nadesłanie: - zaświadczenia od jego pracodawcy o wysokości miesięcznego wynagrodzenia za pracę (średnia z ostatnich 3 miesięcy) - w przypadku zatrudnienia, - zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o posiadaniu przez syna skarżącego statusu osoby bezrobotnej (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych) - w przypadku pozostawania bez pracy, - zaświadczenia ze szkoły/uczelni - w przypadku pobierania nauki; e) dokumentu potwierdzającego fakt (i wysokość) zaległości w płatnościach,o którym mowa w pkt 11 formularza PPF; f) wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (czynsz, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon) Powyższe wezwanie, skierowane na wskazany w skardze adres, po uprzednim dwukrotnym awizowaniu urząd pocztowy zwrócił do Sądu. Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. 2, Warszawa 2006 s. 504). W niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku, iż ma na utrzymaniu syna, prowadzi działalność gospodarczą nie uzyskując z niej dochodów, oraz pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 930 zł brutto miesięcznie. Jednakże nienadesłanie przez skarżącego na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających dochody skarżącego oraz wskazujących sytuację finansową syna skarżącego, uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.