VI SA/Wa 734/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K. C. małoletniego reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na leczenie i przeprowadzenie konsultacji lekarskich poza granicami kraju postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym Przedmiotem wniosku złożonego do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wskazanego w części I wniosku w pkt. 2.1 przez wnioskodawców – E. i W. C., było przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych małoletniego K., których nie przeprowadza się w Polsce. Wniosek dotyczył przeprowadzenia konsultacji lekarskiej w [...] w Niemczech, a także wykonania nowych lub korekcji posiadanych ortez w [...] w Niemczech. Zgodnie z zawartą w części II przedmiotowego wniosku opinią lekarza wnioskującego dr. hab. med. D. K., u małoletniego K. C. rozpoznano wrodzoną wadę [...] ([...]). Leczenie ambulatoryjne chłopca rozpoczęto w kwietniu 2000 r. W dniu [...] grudnia 2007 r. otrzymał zgodę Ministra Zdrowia na wykonanie korekty ortez oraz decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. i decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2009 r. zgodę Prezesa NFZ na przeprowadzenie konsultacji medycznej oraz korekcji posiadanego zaopatrzenia ortopedycznego w [...]. Jak wynika z opinii lekarza wnioskującego, od 2004 r. chłopiec jest leczony w [...] w Niemczech, gdzie dotychczas przeprowadzono operację kończyn dolnych, tj. korekcję końsko-szpotawości. Ponadto w 2004 r. ze względu na zaopatrzenie w ortezy w [...] w Niemczech K. C. od marca 2004 r. do chwili obecnej znajduje się pod stałą opieką [...], gdzie dotychczas w odstępach ok. półrocznych był konsultowany. Ustalono, że z uwagi na fakt, że ortezy firmy [...] stosowane pod nadzorem [...] przy odpowiedniej opiece rehabilitacyjnej przynoszą stałą poprawę, dr hab. med. D. K. jako zaproponowany zakres leczenia wskazał w pkt 6 części 11 wniosku, że konieczne jest dalsze stosowanie specjalistycznych ortez na kończyny dolne oraz kontynuację stałej opieki rehabilitacyjnej w ww. ośrodkach. Jednocześnie lekarz wnioskujący wskazał w części III b w pkt 7, jako cel wyjazdu i przewidywany sposób leczenia za granicą konsultację lekarską w [...] oraz wykonanie nowych ortez na obie kończyny dolne w firmie [...] - ze względu na wzrost dziecka - wskazując, że specjalistyczne ortezy na kończyny dolne [...] nie są wykonywane w Polsce. Termin wykonania świadczenia w niemieckich ośrodkach został wyznaczony na dzień [...] stycznia 2010 r. Powyższy wniosek został zaopiniowany w części IV b przez konsultanta wojewódzkiego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu dla województwa małopolskiego - dr. med. J. D., który wskazał, że aktualnie dziecko wymaga poprawy i korekcji obecnego zaopatrzenia ortopedycznego oraz dostosowania go do wzrostu i zmian w narządzie ruchu w [...] celem wykonania powyższych korekt. Ustalono, że w przedmiotowym wniosku w części IV b brak jest oceny możliwości wykonania wnioskowanego świadczenia w Polsce, jedynie lekarz wnioskujący podkreślił, że poprzednio nie znaleziono ośrodka w kraju, który podjąłby się zaopatrzenia ortopedycznego. W części III b, lekarz wnioskujący stwierdził, że ortezy dla pacjenta nie są wykonywane w Polsce. Lekarz wnioskujący jako proponowany zakres leczenia wskazał wykonanie "nowych ortez", natomiast konsultant wojewódzki w części IV b podkreślił, iż wnioskowane leczenie dotyczy "korekcji posiadanego zaopatrzenia ortopedycznego". W związku z wątpliwościami dotyczącymi wskazania faktycznego celu wyjazdu. Prezes NFZ skorzystał z przysługującego mu upoważnienia, wynikającego z zapisu § 8 ust. 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie wniosku o leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. Nr 249, poz. 1867 z późń. zm.), na podstawie którego może zasięgnąć opinii konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny właściwej dla wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych oraz opinii innych osób lub podmiotów posiadających profesjonalną wiedzę w zakresie wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych i pismem z [...] listopada 2009 r. wystąpił do lekarza wypełniającego przedmiotowy wniosek - dr. hab. med. D. K. z o doprecyzowanie zakresu wnioskowanego świadczenia wraz z całością dokumentacji oraz kopię wniosku Państwa C. W dniu [...]stycznia 2010 r. do Kancelarii Centrali NFZ wpłynęła uzupełniona w pkt 6 przez lekarza wnioskującego, dr. hab. med. D. K. część II wniosku, w której poinformował, iż ostateczna decyzja o korekcji, czy wykonaniu nowych ortez na obie kończyny jest uzależniona od przeprowadzonej w [...] konsultacji. Także ustalenie dokładnego zakresu leczenia chłopca możliwe będzie dopiero po przeprowadzeniu konsultacji w ww. ośrodku. Z tego względu przyjął, iż wniosek, oprócz konsultacji lekarskiej za granicą dotyczy zarówno korekty posiadanego zaopatrzenia ortopedycznego, jak i wykonania nowych ortez. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zaskarżoną przez małoletniego K. C. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych E. C. i W. C. decyzją z [...] stycznia 2010 r. nr [...] rozstrzygnął wniosek w sposób następujący: I. nie wyraził zgody na wykonanie nowych ortez dla K. C. w [...] w Niemczech II. wyraził zgodę na: 1. przeprowadzenie konsultacji lekarskiej dla K. C. w [...] w Niemczech 2. wykonanie korekcji posiadanych ortez w [...] w Niemczech dla K. C. Skarga na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] złożona przez przedstawicieli ustawowych małoletniego K. C. dotyczy części dotyczącej pkt 1 decyzji, tj. odmowy wyrażenia zgody na wykonanie nowych ortez dla ich syna K. C. w [...] w Niemczech. W treści skargi m.in., oprócz zarzutów merytorycznych podniesionych przeciwko rozstrzygnięciu skarżący m.in. wskazali (na ostatniej stronie), że: z uwagi na wyznaczony termin konsultacji w Niemczech na [...] stycznia 2010 r. oraz doręczenie im formularza [...], który jest ostatecznym dokumentem uprawniającym do leczenia za granicą, dnia [...]stycznia 2010 r., wykonali pkt II. 1 i II.2 decyzji. Wskazali w związku z powyższym, że gdyby Sąd uznał, że wydłużenie ortez stanowi zamierzone osiągnięcie celu wniosku i K. C. nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu pkt I decyzji, to wówczas zaskarżają decyzję w zakresie jej uzasadnienia tj. tej jego części, w której twierdzi się, że wykonanie nowych ortez i leczenie w rozumieniu art. 26. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest możliwe w kraju. Skarżący wskazali, że błędne twierdzenie o możliwości wykonania w kraju ortez dla K. C. może stwarzać wśród zainteresowanych fałszywe przeświadczenie, że jest to prawda. Ma to dla nich bezpośrednio krzywdzące działanie, gdyż podczas próby skompletowania następnego wniosku o leczenie za granicą mogą spotkać się z odmową lekarza wypełniającego wniosek, który nie będzie chciał polemizować z Narodowym Funduszem Zdrowia, co może oznaczać brak możliwości złożenia przez nich kolejnego wniosku, co jest niezaskarżalne, a konsekwencji uniemożliwić leczenie ich syna za granicą. Powołali orzeczenia, z których wynika możliwość zaskarżenia uzasadnienia decyzji administracyjnej jest zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych (vide; wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 września 2004 r.. II SA/Lu 1488/03 niepubl; wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 października 2004 r., II SA/Lu 161/04). Podstawowym argumentem przemawiającym za taką możliwością jest uznanie uzasadnienia za konieczny i istotny element decyzji administracyjnej, będący jej zwykłą częścią, równoważną z punku widzenia znaczenia z samą osnową decyzji. Wnieśli ostatecznie o uchylenie przedmiotowej decyzji w zakresie jej pkt I lub w zakresie jej uzasadnienia w części, w której twierdzi się, że wykonanie nowych ortez i leczenie w rozumieniu art. 26. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych jest możliwe w kraju. Rozpoznając skargę w świetle ostatecznie sprecyzowanych w niej wywodów, w Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, w ocenie Sądu stała się bezprzedmiotowa. Przedmiotem wniosku złożonego do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, wskazanym w części I wniosku w pkt. 2.1 przez wnioskodawców – E. i W. C., było przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, których nie przeprowadza się w Polsce. Po ustaleniu konkretnego zakresu tego wniosku – dopiero w wyniku ustaleń przeprowadzonej konsultacji lekarskiej za granicą, wniosek strony o przeprowadzenie konsultacji lekarskiej i wykonanie korekty posiadanych ortez - został uwzględniony. Przesłanką umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", a więc z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej (por. B. Adamiak i J. Borkowski: Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, s. 258). Bezprzedmiotowość postępowania, to na gruncie sprawy niniejszej, to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest bowiem konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego, tj. takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji publicznej ustalenia jej indywidualnych uprawnień lub obowiązków wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego (por. wyrok NSA z 26 marca 1998 r., sygn. akt. II SA 70/98, LEX nr 43205). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący uzyskali pozytywną dla małoletniego decyzję, zgodną z wnioskiem lekarza kierującego. Mając na uwadze zakres tego wniosku, udzielona przez Prezesa NFZ zgoda wyczerpała ich żądanie na tym etapie leczenia ich syna. W przypadku zmiany stanu faktycznego, będą zobowiązani do złożenia nowego wniosku popartego wnioskiem lekarza. Innymi słowy, w sytuacji, kiedy organ wyraził zgodę na konsultację lekarską za granicą, a w jej wyniku zadecydowano o korekcie dotychczasowych ortez – zgodnie z wnioskiem, dalsza część żądania, na tym etapie postępowania, czyli w wyrażenia zgody na wykonanie nowych ortez za granicą, stała się bezprzedmiotowa. Nie mają także do niej zastosowania na przyszłość argumenty Prezesa NFZ wskazane w uzasadnieniu, w jego części odmawiającej w zaskarżonej decyzji, bowiem kwestia wykonania nowych ortez za granicą może być badana przy ponownie złożonym wniosku, w nowym stanie faktycznym sprawy, uwzględniającym zarówno aktualny na dzień rozpoznania wniosku stan zdrowia małoletniego, jak i realne możliwości leczenia jego choroby w Polsce. Stosownie zatem do art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – Sąd postanowił o umorzeniu postępowania