VI SA/Wa 734/21
WyrokWSA w Warszawie2021-05-11
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynności polegające na porządkowaniu magazynu i terenu wokół obiektu, wykonywane na podstawie umów nazwanych umowami o dzieło, stanowią dzieło w rozumieniu Kodeksu cywilnego, czy też umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, co skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Czynności polegające na porządkowaniu magazynu i terenu wokół obiektu, wykonywane na podstawie umów nazwanych umowami o dzieło, nie stanowią dzieła w rozumieniu Kodeksu cywilnego, ponieważ nie prowadzą do powstania nowego, samoistnego, zindywidualizowanego rezultatu, a jedynie wymagają starannego działania wykonawcy. W związku z tym, takie umowy należy kwalifikować jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, co skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego płatnika składek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji stwierdzającą, że zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na rzecz skarżącego (T. Sp. z o.o.) na podstawie umów nazwanych umowami o dzieło w określonych okresach. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organom błędną kwalifikację prawną umów jako umów zlecenia, a nie umów o dzieło, co skutkowałoby obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2021 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "Prezes NFZ", "organ odwoławczy" lub "organ") decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r., na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1398 z późn. zm.), zwanej "ustawa o świadczeniach", w zw. z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz.U. poz. 1493), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), zwanej "k.p.a.", w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania T. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej "płatnik składek" lub "skarżąca"), oraz odwołania A.J. (dalej "zainteresowany"), od decyzji nr [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej "organ I instancji") w dniu [...] stycznia 2016 r. stwierdzającej, że zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba wykonująca pracę na rzecz płatnika składek na podstawie przepisów dotyczących zlecenia w okresie:
1. od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r.
2. od 1 lipca 2014 r. do 31 lipca 2014 r.
3. od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r.
4. od 1 września 2014 r. do 30 września 2014 r.
5. od 1 października 2014 r. do 31 października 2014 r.
utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się do organu z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym zainteresowanego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług do których mają zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego na rzecz płatnika składek.
Organ I instancji ustalił, że zainteresowany podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r., od 1 lipca 2014 r. do 31 lipca 2014 r., od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r., od 1 września 2014 r. do 30 września 2014 r. oraz od 1 października 2014 r. do 31 października 2014 r.
W wyniku wniesionego odwołania, Prezes NFZ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że z treści umów zawartych przez płatnika składek z zainteresowanym wynika, że:
1. przedmiotem umowy, której wykonanie nastąpiło w okresie od 1 kwietnia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. - "Umowa o dzieło Nr [...]" było "Porządkowanie terenu",
2. przedmiotem umowy, której wykonanie nastąpiło w okresie od 1 lipca 2014 r. do 31 lipca 2014 r. - "Umowa o dzieło Nr [...]" było "Porządkowanie magazynu",
3. przedmiotem umowy, której wykonanie nastąpiło w okresie od 1 sierpnia 2014 r. do 31 sierpnia 2014 r. - "Umowa o dzieło Nr [...]" było "Porządkowanie magazynu, oraz terenu wokół obiektu [...]",
4. przedmiotem umowy, której wykonanie nastąpiło w okresie od 1 września 2014 r. do 30 września 2014 r. - "Umowa o dzieło Nr [...]" było "Porządkowanie magazynu, oraz terenu wokół obiektu [...]",
5. przedmiotem umowy, której wykonanie nastąpiło w okresie od 1 października 2014 r. do 31 października 2014 r. - Umowa o dzieło Nr [...]" było "Porządkowanie magazynu, oraz terenu wokół obiektu [...]".
W treści umów wskazano ponadto wysokość wynagrodzenia brutto i termin jego płatności, a także, że zmiana umowy wymaga zachowania formy pisemnej. Do każdej umowy dołączono rachunek potwierdzający wykonanie pracy.
Prezes NFZ podkreślił, że czynności wykonywane przez zainteresowanego, polegające na porządkowaniu magazynu oraz terenu wokół obiektu, w żaden sposób nie zmierzają do powstania nowego bądź zmodyfikowanego, określonego w sposób dokładny, stanowiący o jego indywidualnym charakterze samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy w sposób charakterystyczny dla umowy o dzieło w myśl k.c. Wprawdzie czynności wykonywane przez zainteresowanego polegające na wykonaniu ww. prac prowadziły do powstania określonego skutku, w postaci porządku w magazynie oraz wokół wskazanego obiektu, jednak te skutki pracy były uzależnione wyłącznie od starannego działania wykonawcy umowy. Czynności wykonywane przez zainteresowanego nie miały cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy, nie wymagały od wykonawcy posiadania specyficznych cech, lecz oparte są na praktycznych, wyuczonych umiejętnościach. Prace te mogą zostać wykonane przez każdą osobę, która nabędzie odpowiednie przygotowanie praktyczne. Zatem wkład w postaci wykorzystanych umiejętności praktycznych wykonawcy, wynikających z jego doświadczenia zawodowego w zakresie wykonywanej pracy, jest elementem obowiązku starannego działania charakterystycznego dla umowy o świadczenie usług.
W ocenie organu, w przypadku świadczenia usług z zakresu wykonywania prac dotyczących szeroko rozumianego utrzymywania czystości, wykonywanych na rzecz zamawiającego podmiotu, nie można mówić o swobodzie działania, ponieważ prace te miały być wykonywane zgodnie z wytycznymi zamawiającego, na określonym terenie czy obiekcie. Stąd nie można mówić o innowacyjnym charakterze wykonywanych przez zainteresowanego prac. Proste i powtarzalne czynności nie mogą również stanowić materialnej i zindywidualizowanej postaci "dzieła" w myśl k.c.
W związku z powyższym, organ odwoławczy uznał, że w przedmiotowej sprawie wykonywane przez zainteresowanego czynności w ramach zawartych między stronami umów nie stanowiły dzieła. Charakter realizowanych prac nakazywał przyjąć, że przedmiotową umowę należało zakwalifikować, jako umowę o świadczenie usług. Ponadto przedmiot umowy, w odniesieniu do wykonywanych czynności faktycznych, polegających na porządkowaniu magazynu i terenu wokół obiektu, został w umowie określony w sposób sztuczny w postaci wymaganego wyodrębnionego rezultatu do otrzymania.
Na decyzję Prezesa NFZ płatnik składek złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 k.p.a., ponieważ organ nie podjął żadnej inicjatywy dowodowej i nie dokonał wszelkich ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy, a także naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 e ustawy o świadczeniach, art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.), dalej "u.s.u.s.", w zw. z art. 734 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.), dalej "k.c.", przez ich zastosowanie i uznanie, że zainteresowany wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia, a nie wykonywał dzieła. Mając na uwadze powyższe zarzuty płatnik składek wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U z 2019 r. poz. 2325; dalej "p.p.s.a."). Co do podniesionych w skardze naruszeń przepisów postępowania to wskazać należy, że organ nie popełnił takich uchybień, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie. W ocenie Sądu akta sprawy zawierają wystarczający materiał dowodowy pozwalający na prawidłową ocenę charakteru prawnego spornych umów cywilnoprawnych.
Kwestią sporną w sprawie był charakter prawny tych umów, w związku z czym istota sprawy sprowadza się do zweryfikowania treści postanowień umownych i stanowisk stron, a następnie udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowa umowa zawiera essentialia negotii, pozwalające na uznanie jej, zgodnie z nazewnictwem przyjętym przez strony, za umowę o dzieło czy też stanowiła, zgodnie ze stanowiskiem organu, inny typ umowy - umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Konsekwencją stanowiska organu było stwierdzenie, że wykonawca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartych umów. Weryfikacji automatycznie wymagała zatem również i ta konkluzja, stanowiąca istotę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące (lit. e). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
W świetle art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie natomiast do art. 13 pkt 2 u.s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.
Uznanie, iż sporne umowy nie stanowiły umowy o dzieło (art. 627 i nast. k.c.), lecz umowę świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 k.c.) oznacza, że skarżący był obowiązany, jako płatnik składek, do obliczania i pobrania składki z dochodu ubezpieczonego oraz jej odprowadzenia – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.
Przechodząc do analizy charakteru prawnego spornych umów należy wskazać, że zgodnie z art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski, w: System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa. Tom 7, red. J. Rajski, Warszawa 2011, s. 390-391).
Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 k.c., a więc obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, iż subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w rozumieniu art. 734 k.c. (vide: L. Ogiegło, w: System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa. Tom 7, red. J. Rajski, Warszawa 2011, s. 573 i nast.).
Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania. Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie.
Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wady (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). (...) W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)".
W rozpoznawanej sprawie, Sąd podziela stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że czynności wykonywane w ramach przedmiotowych umów nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat. Z treści tych umów wynika, że ich przedmiotem było porządkowanie magazynu i czyszczenie terenu wokół obiektu.
Należy zgodzić się z poglądem organów, że czynności, jakie wykonywał zainteresowany na podstawie umów zawartych ze skarżącym w żaden sposób nie zmierzają do powstania nowego bądź zmodyfikowanego, określonego w sposób dokładny, stanowiący o jego indywidualnym charakterze samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy. W przypadku wykonywanej przez zainteresowanego pracy opisanej w umowie o dzieło, rodzaj wymaganego rezultatu nie występuje.
Co prawda czynności wykonywane przez zainteresowanego prowadziły do powstania określonego skutku w postaci umycia czy sprzątnięcia, jednak te skutki pracy były uzależnione wyłącznie od starannego działania wykonawcy umowy i w takim stanie faktycznym nie możemy mówić o wyodrębnionym rezultacie pracy. Stanowisko organów w niniejszej sprawie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w G. z dnia [...] sierpnia 2013 r., [...], LEX nr 1356503). Zawarte umowy nie wskazywały aby zainteresowany, jak w przypadku umów o dzieło w przeciwieństwie do płatnika składek, miał brać na siebie odpowiedzialność wobec osób trzecich za prawidłowe wykonanie dzieła. To płatnik składek, a nie zainteresowany w rzeczywistości odpowiadał za skutki wykonywanych przez zainteresowanego czynności. Natomiast zainteresowany zobowiązany był wykonać swoją pracę sumiennie według swojej najlepszej wiedzy ze starannością, jaką wymaga zakres i charakter pracy. Tymczasem możliwość stosowania przepisów o odpowiedzialności za wady dzieła jest elementem konstytucyjnym umowy o dzieło.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, podziela stanowisko NSA, wyrażone w wyroku z dnia 13 listopada 2019 r., II GSK 965/19, CBOSA, że umowy, których przedmiotem jest wykonanie prac "konserwacyjno-czystościowych", "czystościowych" czy "sprzątania", należą do umów starannego działania, a więc umów o świadczenie usług. Czynności wykonywane w ramach zawartych umów nie mają charakteru czynności przynoszących konkretny materialny czy niematerialny rezultat. Czynności te cechuje wyłącznie staranne działanie, polegające na typowej, rutynowej powtarzalnej pracy, przy czym wykonanie przedmiotu umów nie pozwala na daleko idącą swobodę ich wykonawcom. W związku z charakterem czynności stanowiących przedmiot spornych umów, powierzone do wykonania prace nie są też związane z posiadaniem szczególnych czy osobistych przymiotów wykonawcy. Jakkolwiek w wyniku staranności powstaje oczekiwany rezultat, odpowiadający w mniejszym lub większym stopniu ogólnie przyjętym wymaganiom, to w żadnym wypadku nie powstaje dzieło, będące ucieleśnieniem indywidualnych potrzeb czy też gustów zamawiającego - płatnika składek.
Podkreślenia wymaga również, że zawarte umowy nie nabywają atrybutów umowy o dzieło poprzez to, że taki był zgodny zamiar stron i cel umowy. W myśl art. 3531 k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swojego uznania byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości naturze stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Stosownie zaś do art. 58 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba, że właściwy przepis przewiduje inny skutek. Oznacza to, że w niniejszej sprawie nazwanie umów o dzieło nie przesądza o ich charakterze. O kwalifikacji prawnej danego stosunku prawnego decydują bowiem jego elementy przedmiotowo istotne, a te w rozpoznawanej sprawie nakazują potraktować zawarte przez strony umów jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia, a nie za umowy o dzieło.
Mając powyższe na uwadze, zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 e ustawy o świadczeniach, art. 6 ust. 1 pkt 4 u.s.u.s. w. zw. z art. 734 k.c. należy uznać za nieuzasadniony. Równie nietrafny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że jest on kompletny i pozwolił na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny nie budzi wątpliwości, a organy podjęły wszelkie niezbędne czynności, czyniąc zadość zasadzie prawy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W sprawie nie pozostają również żadne wątpliwości co do treści norm prawnych, co powoduje, że zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. jest tym bardziej nieuzasadniony.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd administracyjny ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Niniejszy wyrok został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z późn. zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło