VI SA/Wa 735/10
WyrokWSA w Warszawie2010-08-05
Skład orzekający: Urszula Wilk, Zbigniew Rudnicki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która złożyła sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy, a następnie została pominięta przez Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym, ma legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję tego organu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka, która złożyła sprzeciw i brała udział w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP, nawet jeśli organ pominął ją w dalszym etapie, posiada legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych, co uzasadnia jej uchylenie. Organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez przepisy, w szczególności nie ustalił jednoznacznie, kto wniósł sprzeciw.Stan faktyczny
Spółka "K." Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa ochronnego na wzór użytkowy. Urząd Patentowy RP wydał decyzję, w której oddalił sprzeciw R. K. wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stron postępowania. Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, twierdząc, że spółka nie jest stroną postępowania. Sąd uznał, że spółka ma legitymację do wniesienia skargi i uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszeń proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej; stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz "K." Sp. z o.o. kwotę 1617 złotych tytułem kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi "K." Sp. z o.o. z siedzibą w U. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz "K." Sp. z o.o. z siedzibą w U. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej działający w trybie postępowania spornego po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek" nr [...], udzielonego na rzecz P. N., na skutek sprzeciwu złożonego przez R. K. zamieszkałego w U., na podstawie art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 oraz art. 94 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 w związku z art. 100 ust. 1 oraz art. 97 ust. 3 i art. 33 ust. 1 i 3 w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.), dalej cytowanej jako p.w.p., oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
- w pkt. 1 sprzeciw oddalił,
- w pkt. 2 przyznał P. N. od R. K. zamieszkałego w U. kwotę 1.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz P. N. prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Przyrząd do odpowietrzania wylewek" zgłoszony w dniu [...] maja 2005 r.
W dniu [...] maja 2008 r. (data przesyłki pocztowej) R. K. złożył sprzeciw wobec ww. decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy. Za podstawę sprzeciwu R. K., dalej skarżący, wskazał brak nowości i użyteczności spornego rozwiązania, tj. niespełnienie wymogów h z art. 94 ust. 1 i 2, art. 25 w związku z art. 100 p.w.p.
Uprawniony – P. N., dalej uczestnik postępowania, uznał złożony sprzeciw za bezzasadny.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na przedmiotowy wzór użytkowy wydał decyzję, opisaną na wstępie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Urząd Patentowy RP wskazał, iż na rozprawie w dniu [...] października 2009 r. wnoszący sprzeciw podniósł także zarzut, iż sporne prawo obejmuje więcej niż jedno rozwiązanie wzoru użytkowego. Organ wskazał, jakie materiały dowodowe złożył skarżący na dowód braku nowości i użyteczności spornego rozwiązania. Odnosząc się do zarzutu braku nowości organ, po przeanalizowaniu wszystkich materiałów w sprawie, uznał, iż materiały te nie świadczą o tym, że przedmiotowe rozwiązanie w dacie pierwszeństwa, ([...] maja 2005 r.) było udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane dla jego stosowania. Przytoczył niezależne zastrzeżenie ochronne, które sporny "Przyrząd do odpowietrzania wylewek" określa jako znamienny tym, że zewnętrzny zarys przekroju poprzecznego wewnętrznego korpusu (7) ma kształt czworokąta z zaokrąglonymi wierzchołkami (9) i odpowiada wykrojowi centralnych otworów (5) pierścieni ( oraz przytoczył definicję wzoru użytkowego, zawartą w art. 94 ust. 1 p.w.p. i stwierdził, iż dowód braku jego nowości wymaga przedstawienia wcześniejszego rozwiązania o wszystkich jego zastrzeganych cechach, a zwłaszcza o jego cechach znamiennych. Przeciwstawione materiały należą do stanu techniki przedmiotowego wzoru użytkowego, żaden z tych dowodów nie ujawnia jego cechy znamiennej określonej w zastrzeżeniu niezależnym , w związku z powyższym także wszystkie warianty spornego wzoru zastrzegane z zastrzeżeniach zależnych są także nowe.
Odnosząc się do zarzutu braku użyteczności spornego rozwiązania Urząd Patentowy RP uznał, że użyteczność spornego rozwiązania polega na wyższej użyteczności technologicznej od rozwiązań znanych, ze względu na ułatwiony montaż wałka, polegający na nakładaniu pierścieni na korpus.
Odnośnie zarzutu, iż sporne prawo obejmuje więcej niż jedno rozwiązanie wzoru użytkowego, organ wskazał, iż sporne rozwiązanie obejmuje tylko jedno rozwiązanie wzoru użytkowego określone zastrzeżeniem niezależnym, natomiast zastrzeżenia zależne dotyczą różnych postaci przedmiotu tego wzoru posiadających te same cechy istotne zastrzeganego rozwiązania, co jest dopuszczalne w świetle art. 97 ust. 4 p.w.p.
Rozstrzygając wniosek o zwrot kosztów postępowania organ uznał, że wniosek jest zasadny bowiem żądanie oddalenia żądania unieważnienia prawa ochronnego zostało uwzględnione.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka "K." Sp. z o.o. z siedzibą w U. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 94 ust. 1 p.w.p. poprzez błędne przyjęcie, że stanowiąca treść zastrzeżenia niezależnego stanowi istotną cechę techniczną, tj. dotyczy kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu zgłoszenia oraz błędne przyjęcie, iż wzór nr [...] spełnia przesłanki nowości i użyteczności. Zarzucała ponadto naruszenie przepisów postępowania wymieniając:
art. 10 k.p.a poprzez błędne ustalenie strony postępowania,
art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności sprawy oraz nieodniesienie się do argumentów wnoszącego sprzeciw oraz art. 33 ust. 1 i 3 oraz art. 31 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 97 ust. 1 p.w.p. poprzez przyjęcie, iż przedmiot wzoru użytkowego został określony w sposób jednoznaczny.
Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca spółka podnosiła, iż sprzeciw został przez nią wniesiony, ona też wniosła opłatę za sprzeciw. W toku postępowania spornego wykazywała inicjatywę dowodową, niezrozumiałe jest zatem stanowisko Urzędu Patentowego RP, który uprawnienia strony przypisał R. K., on też ma ponosić koszty postępowania. Skarżąca spółka zarzucała, iż Urząd Patentowy RP nie odniósł się do przedstawionych argumentów, w tym zeznań P. N., złożonych w postępowaniu wszczętym przez Prokuraturę Rejonową [...].
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosił o jej odrzucenie. Wskazał, iż sprzeciw został wniesiony osobiście przez R. K. i on też podpisał pełnomocnictwo dla reprezentującego go rzecznika patentowego. Stwierdził, iż "K." Sp. z o.o. z siedzibą w U. nie jest stroną postępowania, więc jej skarga jest nieskuteczna. Nie podzielił żadnego z podniesionych w skardze zarzutów.
Uczestnik postępowania R. K. nie zajął stanowiska w sprawie złożonej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cyt. dalej jako p.p.s.a.
Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Sąd w pierwszej kolejności zbadał kwestię uprawnienia skarżącej spółki do wniesienia skargi, zwłaszcza, iż organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie podnosząc, iż została wniesiona przez podmiot, który nie jest stroną postępowania.
Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Interes prawny do zaskarżenia decyzji administracyjnej do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. ma szerszy zakres od interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., bowiem wynikać może z norm o charakterze proceduralnym, bądź też norm ustrojowych.
Skarżąca spółka brała udział w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy, ona uczestniczyła, reprezentowana przez pełnomocnika – rzecznika patentowego, w rozprawie w dniu [...] października 2009 r., ona też podniosła dodatkowy zarzut o niejednoznacznym przedstawieniu przedmiotu wzoru, który oceniał organ, ona składała materiały dowodowe, wreszcie skarżąca spółka na wezwanie organu do złożenia aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców wnoszącego sprzeciw – nadesłała odpis z KRS-u.
Urząd Patentowy RP pominął skarżącą spółkę w prowadzonym postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnionego za bezzasadny.
Należy podkreślić, iż stosownie do przepisów art. 246 ust.1 i art. 247 ust. 2 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego, a jeżeli uprawiony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarżąca spółka posiada legitymację do wniesienia skargi.
W skardze postawiono zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego.
Warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest – co do zasady – brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie w skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które to uchybienia doprowadziły do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
Sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] złożył R. K. (osoba fizyczna), ale jak wynika z akt administracyjnych przesłanych Sądowi, po wniesieniu sprzeciwu, do pisma z dnia [...] października 2009 r. załączył on pełnomocnictwo (fax) dla rzecznika patentowego wystawione w dniu [...] października 2009 r. przez skarżącą spółkę. Oryginał tego pełnomocnictwa został złożony przez pełnomocnika na rozprawie w dniu [...] października 2009 r.
Organ zauważył rozbieżność między osobą wnoszącą sprzeciw a skarżącą spółką, która wystawiła pełnomocnictwo, o czym świadczy protokół rozprawy przeprowadzonej w dniu [...] października 2009 r. (karta [...]), pełnomocnik oświadczył do protokołu, iż sprzeciw złożyła spółka a nie osoba fizyczna, która będąc prezesem zarządu podpisała tylko złożony w imieniu spółki sprzeciw.
Urząd Patentowy RP nie podjął żadnej decyzji w kwestii ustalenia, kto był wnoszącym sprzeciw, z jednej strony uznając w dalszym ciągu postępowania, iż stroną jest skarżąca spółka poprzez uznawanie wszystkich czynności, jakie dokonywał jej pełnomocnik, z drugiej strony uznając, iż sprzeciw wniósł R. K., pomimo, iż wykonanie zobowiązania do nadesłania aktualnego odpisu z rejestru przedsiębiorców wnoszącego sprzeciw – nastąpiło poprzez nadesłanie przez odpisu z KRS-u skarżącej spółki.
W ocenie Sądu analiza zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to przepisy mają zastosowanie w postępowaniu spornym na podstawie art. 256 ust. 1 p.w.p.
Ponownie rozpatrując sprawę, Urząd Patentowy RP ustali w pierwszej kolejności, kto wniósł sprzeciw. W zależności od ustalenia rozpatrzy sprawę unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy mając na uwadze, iż zarzuty podniesione w sprzeciwie opierają się m.in. na uprawnieniach z tytułu wcześniejszego prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...].
W świetle stwierdzonych uchybień formalnych skutkujących uchyleniem decyzji Urzędu Patentowego RP, rozważanie zarzutów naruszenia prawa materialnego, podniesionych w skardze, staje się zbędne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa procesowego, zatem na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji, zaś w pkt 2 sentencji orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając koszty postępowania Sąd działał na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. Koszty postępowania w wysokości 1.600 zł stanowiły uiszczony wpis od skargi w kwocie 1.000 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 600 zł, ustalone na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.) oraz 17 zł uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło