VI SA/Wa 735/16

Dnia 20 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2016 r., oddalającego skargę J. R. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Wyrokiem z dnia 22 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. R. (dalej skarżąca), reprezentowanej przez męża, na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych. Sąd postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. stwierdził, że orzeczenie z dnia 22 września 2016 r. jest prawomocne od dnia 25 października 2016 r. W dniu 16 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wskazał, że nie mógł złożyć przedmiotowego wniosku w terminie. Dodał, że nie jest pełnomocnikiem profesjonalnym, w związku z czym nie miał wiedzy odnośnie do procedury sporządzania uzasadnienia orzeczenia. Na rozprawę również nie mógł stawić się z uwagi na obowiązki zawodowe. Wyjaśnił, że dopiero po zorientowaniu się o braku otrzymania "odpowiedzi" z przedmiotowej rozprawy, zaczął "wydzwaniać do sądu" z prośbą o uzyskanie informacji. Wówczas dowiedział się o rozstrzygnięciu Sądu i możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Skarżący dodał, że o rozstrzygnięciu dowiedział się dopiero w dniu "11 stycznia 2016 r.", zatem, jak podał, niniejszy wniosek został wywiedziony w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przepis art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), wprowadził zasadę, zgodnie z którą czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym, w przypadku jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Tryb złożenia wniosku szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast § 2 stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., stanowiące przesłankę zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu wskazał między innymi na obowiązki zawodowe, które uniemożliwiły mu stawiennictwo na rozprawie. Wskazał też, że nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem, dlatego nie miał wiedzy odnośnie do procedury sporządzania uzasadnienia orzeczenia. Dopiero po uzyskaniu w trakcie rozmowy telefonicznej z Sądem informacji o zapadłym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciu, skierował do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu, przedstawione przez pełnomocnika skarżącej okoliczności nie stanowią o zaistnieniu przesłanek przemawiających za stwierdzeniem braku winy w uchybieniu wspomnianego terminu. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że jeszcze przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie pełnomocnikowi skarżącej zostało wysłane zawiadomienie o terminie rozprawy, w którym został on między innymi poinformowany, że w przypadku wydania przez Sąd wyroku oddalającego skargę, uzasadnienie doręczane jest na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku, a wniesienie wniosku po wskazanym terminie jest czynnością bezskuteczną. Dodać należy, że fakt odbioru przez pełnomocnika skarżącej zawiadomienia został udokumentowany zwrotnym potwierdzeniem odbioru załączonym do akt sądowych. Skoro więc wyrok zapadł dnia 22 września, to począwszy od 23 września 2016 r. rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie, który upłynął w dniu 29 września 2016 r. Faktem jest, że mąż skarżącej ustanowiony w niniejszej sprawie jej pełnomocnikiem nie jest profesjonalistą, jednakże wobec niego również, podobnie jak wobec pełnomocników zawodowych, należało oczekiwać starannego działania, zmierzającego do prawidłowego i terminowego podejmowania czynności procesowych w prowadzonym postępowaniu, tym bardziej, że był on pouczony o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 września 2016 r. Należyte zastosowanie się do pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy, wywołałoby skutek w postaci przyjęcia przez Sąd wniosku o uzasadnienie ww. wyroku jako złożonego w terminie i w efekcie jego sporządzenia i przesłania pełnomocnikowi skarżącej. Okoliczność nieobecności na rozprawie nie może zatem stanowić o występowaniu po stronie pełnomocnika skarżącej braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Pełnomocnik podejmując się prowadzenia sprawy w imieniu skarżącej powinien był z należytą starannością stosować się do wezwań Sądu z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony. Natomiast argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu dowodzi, że pełnomocnik ten w niewystarczający sposób zadbał o interesy swojej mocodawczyni, bowiem dopiero w dniu 11 stycznia 2017 r. skontaktował się z Sądem, celem uzyskania informacji o stanie niniejszej sprawy. Z tych względów, nie można mówić o braku winy w uchybieniu terminu, o jej braku można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z 2 października 2002 r., V SA 793/02, M.Pr. 2002, nr 23, s. 1059). Podobnie wypowiada się H. Knysiak – Molczyk twierdząc, że tak w doktrynie, jak również w orzecznictwie, przyjmuje się, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 333 i cyt. tam orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego). W przedmiotowej sprawie tego rodzaju okoliczności, których przy dołożeniu należytej staranności w zakresie przestrzegania terminowości czynności procesowych nie można było przezwyciężyć, nie wystąpiły. Mając powyższe na względzie, Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.