VI SA/Wa 736/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu p o s t a n a w i a: odmówić stronie skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – M. Sp. z o.o. z siedzibą w L. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w chwili obecnej odnotowuje znaczne problemy z płynnością finansową. Na dzień [...] czerwca 2015 r. strona skarżąca posiadała na rachunkach bankowych kwotę 36.321,02 zł, jednakże według oświadczenia skarżącej konta te zostały objęte zajęciem komornicznym na rzecz Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dotyczy środków zgromadzonych na kontach [...]). Zobowiązania wobec podwykonawców na dzień [...] czerwca 2015 r. wynosiły 1.693.005,22 zł, natomiast należności od klientów – 502.208 zł. Ponadto spółka jest winna klientom zwrot środków z tytułu faktur VAT korygujących w kwocie 44.077,66 zł. Skarżąca wskazała też, że jej zobowiązania rosną z każdym z dniem, m.in. w związku z realizacją projektów, jednak spółka spłaca zobowiązania podatkowe, gromadzi na subkoncie środki w celu wypłaty poborów za dany miesiąc dla pracowników, jak również przygotowuje się do spłaty kredytu obrotowego. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych to 618.409,33 zł, a zysk za rok 2014 r. według bilansu wyniósł 18.192,21 zł. Ponadto skarżąca wskazała stany 12 posiadanych przez nią kont bankowych, z których wynika, że zgromadziła na ww. kontach środki pieniężne w kwocie 42.554,69 zł. Natomiast z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że w roku 2012 spółka, przy przychodzie w wysokości 24.356.718,17 zł, uzyskała dochód w kwocie 386.895,97 zł, a w roku 2013 przy przychodzie w wysokości 15.409.486,26 zł osiągnęła dochód w kwocie 388.524,43 zł (załączono sprawozdanie finansowe za rok 2013 wraz z zawartym w nim rachunkiem zysków i strat). Z kolei jednostronny rachunek zysków i strat za rok 2014 wskazuje, iż zysk skarżącej w roku 2014, przy przychodach w wysokości 17.554.864,42 zł, zamknął się w kwocie 18.192,21 zł. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, skarżąca wyjaśniła, że ze względu na specyfikę jej działalności w miesiącu realizowanych jest kilka tysięcy transakcji, więc wydruk ww. wyciągów opiewałby na setki stron, co byłoby dla skarżącej zbyt kosztowne. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na uwadze, że skarżąca spółka w latach 2012 - 2013, przy bardzo dużych przychodach netto ze sprzedaży (odpowiednio 24.356.718,17 zł i 15.409.486,26 zł), uzyskała znaczny dochód (odpowiednio 386.895,97 zł oraz 388.524,43 zł). Skarżąca także w roku 2014 uzyskała dochód – wprawdzie w kwocie 18.191,21 zł, jednakże zauważyć należy znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży w roku 2014 w stosunku do roku 2013. I tak, o ile 2013 rok zamknął się przychodem netto na poziomie 15.409.486,26 zł, to w roku 2014 przychód z tego tytułu sięgnął kwoty 17.554.864,42 zł. Zarazem nastąpił wzrost kosztów wytworzenia produktów: koszty działalności operacyjnej w roku 2013 wyniosły 14.785.589,15 zł, a koszt wytworzenia sprzedanych produktów w roku 2014 wyniósł 15.454.802,40 zł. Ponadto skarżąca w roku 2014 r. poniosła koszty ogólnego zarządu w wysokości 2.078.802,90 zł. Z przedstawionych powyżej okoliczności wynika bezspornie, że skarżąca spółka, pomimo odnotowywanego w 2014 r. mniejszego niż w poprzednim roku dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej, ewidentnie zwiększyła jej skalę w stosunku do roku 2013. Oprócz ogólnego znacznego wzrostu przychodu (w latach 2013 – 2014 zwiększyła przychód o ponad 2.140.000 zł), o czym świadczy podniesienie poziomu wydatków przeznaczonych na wytworzenie sprzedanych produktów, w tym wynagrodzenia. Na uwagę zasługuje także duża skala wydatków na koszty ogólnego zarządu (2.078.802,90 zł), na które składają się m.in. wynagrodzenia oraz świadczenia na rzecz kierownictwa i pracowników zarządu, koszty podróży służbowych, koszty biurowe. Koszty te nie są związane z bezpośrednimi kosztami wytworzenia sprzedawanych produktów, a ich skala świadczy o bardzo dobrej kondycji finansowej strony skarżącej. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej, iż odnotowuje problemy z płynnością finansową, albowiem znacznie wzrosła wartość jej zobowiązań wobec podwykonawców, jak i wartość należności od klientów, wskazać należy, że w przypadku trudności z odzyskaniem wierzytelności strona skarżąca może wystąpić na drogę postępowania egzekucyjnego. W ocenie rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ciąży na skarżącej spółce, a jego konsekwencje nie stanowią w analizowanym przypadku okoliczności uzasadniającej zwolnienie od kosztów sądowych (vide postanowienie NSA z dnia 16 września 2014 r. sygn. akt II FZ 1265/14). Ponadto z informacji zawartej w rubryce 9 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że strona skarżąca posiada na kontach bankowych środki pieniężne w kwocie 42.554,69 zł, z których pokrywa koszty zobowiązań podatkowych i kredytowych oraz koszty wynagrodzeń pracowników. Podkreślenia wymaga, że koszty sądowe również są wydatkami związanymi z bieżącą działalnością spółki. Prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się bowiem z możliwością powstania konieczności prowadzenia postępowań sądowych. Inne zobowiązania związane z bieżącą działalnością spółki nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (vide postanowienie NSA z 18 lipca 2012 r., sygn. akt I GZ 155/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustosunkowując się do zawartego w rubryce 5 urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenia strony skarżącej, że środki pieniężne zgromadzone na kontach spółki w [...] zostały objęte zajęciem komornicznym na rzecz Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, pokreślić należy, że z treści wyżej przywołanego przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (vide J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W niniejszej sprawie strona skarżąca, pomimo złożonego oświadczenia, nie nadesłała dokumentów potwierdzających objęcie zajęciem komornicznym środków zgromadzonych na części rachunków bankowych. Zaznaczyć przy tym należy, że z informacji podanych w rubryce 9.1. urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż na wskazanych przez stronę skarżącą czterech rachunkach bankowych znajdujących się w [...] objętych zajęciem komornicznym nie znajdowały się żadne środki pieniężne, a tym samym nawet ewentualne zablokowanie możliwości dysponowania środkami znajdującymi się na tych kontach nie zmieniało sytuacji majątkowej strony skarżącej, w tym faktu, że skarżąca na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy posiadała na pozostałych kontach bankowych środki pieniężne w kwocie 42.554,69 zł, W konsekwencji uznać należy, że skarżąca spółka nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co skutkuje odmową przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.