VI SA/Wa 740/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-27
Skład orzekający: Sędzia Andrzej Czarnecki, Sędzia Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego, która jednocześnie utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości i uchyla ją w części, jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego, która jednocześnie utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości i uchyla ją w części, zawiera wewnętrzną sprzeczność i rażąco narusza dyspozycję art. 138 k.p.a. Tak sformułowane rozstrzygnięcie jest wadliwe i nie może pozostać w obrocie prawnym, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. W. prowadzącego działalność gospodarczą "R." dwie kary pieniężne: za posiadanie niezgodnego z przepisami przyrządu kontrolnego oraz za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty drogowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją odwoławczą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji w całości, a jednocześnie uchylił ją w części dotyczącej oznaczenia adresata i orzekł, że adresatem decyzji jest L. W. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego do WSA, kwestionując wysokość kar i sposób prowadzenia postępowania. WSA stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego z powodu rażącego naruszenia prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że unieważniona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia Andrzej Czarnecki WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi L. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "R." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji ; 2. stwierdza, że unieważniona decyzja nie podlega wykonaniu.
Dnia [...] lipca 2004r. o godzinie 902 Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] marki [...] będący własnością L. W. prowadzącego "R.". W protokole kontroli stwierdzono, że przyrząd kontrolny nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów pracy kierowcy tj. prowadzenia pojazdu, okresów wypoczynku i przerwy innej pracy niż prowadzenie pojazdu oraz okresów dyspozycyjności kierowcy. Stwierdzono także wykonywanie przewozów bez uiszczenia opłaty drogowej. Protokół został podpisany przez kierowcę M. K. bez zastrzeżeń.
W toku postępowania L. W. wyjaśnił, że jego tachograf posiada legalizację do [...] października 2004r., a młody kierowca, zatrudniony na dzień przed kontrolą zapomniał wziąć kartę opłaty drogowej, bowiem pojechał w trasę z uwagi na awarię innego samochodu. Do wyjaśnienia dołączył dwie wypełnione karty opłaty drogowej na zepsuty samochód i na kontrolowany samochód. Są to karty dobowe, które nie zawierają wpisu godzin ani minut, a z widniejących na ich odwrocie stempli pocztowych wynika, że jedna została zakupiona [...] lipca 2004r.
o godzinie 13, tj. po kontroli.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] nałożył na "R." dwie kary: 1/ powołując się na art. 92 ust. 1 p. 2 i 6 i art. 92 ust. 4 oraz lp. 1.11.7. ust. 2 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001r.
o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r., poz. 1371 z późn. zmianami/ - karę pieniężną w wysokości 2000 zł za posiadanie w pojeździe niezgodnego z przepisami przyrządu kontrolnego; 2/ powołując się na art. 92 ust. 1 i 4 cytowanej wyżej ustawy oraz l.p. 1.4.1. załącznika do tej ustawy - karę pieniężną w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty.
Od tej decyzji odwołał się L. W. Wskazał, że kara jest bardzo wysoka, a skarżący kartę opłaty wykupił. Wskazał też, że tachometr miał ważną legalizację, za którą zapłacił.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2004r.
nr [...] w p. 1. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy w całości i w p. 2. zaskarżoną decyzję uchylił w części dotyczącej oznaczenia adresata
i orzekł, że adresatem decyzji jest L. W. prowadzący "R.". Jako podstawę prawną decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał art. 138 § 1 p. 1 k.p.a., art.42 ust.1, art. 87 ust.1 i art.92 ust.1 p.2 i 6 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym oraz lp.1.4.1. i lp. 1.11.7 załącznika do tej ustawy.
W uzasadnieniu wskazał, że stroną postępowania jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą i do niej powinna być zaadresowana decyzja. Dalej wskazał, że zamontowany w pojeździe tachograf nie odpowiadał wymogom unijnym tj. wymogom Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 i mimo, że posiadał legalizację do października 2004r. nie mógł być stosowany po 1 maja 2004r. Wyjaśnił też, że zgodnie z art. 42 ust.1 ustawy o transporcie przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne na terenie Rzeczypospolitej obowiązani są do uiszczania opłaty drogowej w formie właściwie wypełnionej
i znajdującej się w pojeździe karty opłaty drogowej. W sprawie jest bezsporne,
że karty w pojeździe nie było, zaś późniejsze przedstawienie karty opłaty może być skutecznie jedynie w wypadku karty długoterminowej, wykupionej przed datą kontroli. W sprawie niniejszej do odwołania została dołączona karta dobowa, zatem słusznie organ uznał, że uiszczenie opłaty nie zostało udowodnione w sposób właściwy i zasadnie nałożył karę pieniężną.
Tę decyzję skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazując, że karta była wykupiona, a kierowca pracował najwyżej dwie godziny wraz z rozładunkiem, w tej sytuacji nałożona kara jest zbyt wysoka.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił
o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu decyzji II instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej,
przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził rażące naruszenie prawa procesowego przy wydawaniu decyzji II instancji. Rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu.
Art. 138 k.p.a. przedstawia rodzaje decyzji odwoławczych. Pierwszym z tych rodzajów jest rozstrzygnięcie zgodne z rozstrzygnięciem organu I instancji. W takim przypadku organ utrzymuje decyzję w mocy w całości. Uznając, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne lub procesowe organ II instancji uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie może orzec co do istoty sprawy.
W sprawie niniejszej organ II instancji prawidłowo ocenił, że w postępowaniu I instancyjnym i w decyzji I instancji wadliwie wskazane zostało jako strona postępowania przedsiębiorstwo "R." zamiast L. W. - właściciela tego przedsiębiorstwa. Prawidłowo też organ ocenił, że decyzję I instancji w części określającej stronę należy zmienić. Jednak wydana decyzja II instancji, wbrew wskazanym wyżej dyspozycjom art. 138 k.p.a., zawiera w sobie wewnętrzną sprzeczność i decyzję I instancji jednocześnie utrzymuje w mocy w całości i uchyla w części. Takie sformułowanie decyzji jest wadliwe. Jeżeli decyzja zostaje w całości utrzymana w mocy /art. 138 § 1 p. 1 k.p.a./, to nie może być jednocześnie uchylona w części, a jeżeli wymaga zmiany, to trzeba ją w tym zakresie uchylić i wprowadzić zmianę /art. 138 § 1 p. 2 k.p.a./, o ile nie chodzi jedynie o sprostowanie oczywistej omyłki. Zaskarżona decyzja w swej osnowie zawiera sprzeczność: jednoczesne utrzymanie w mocy w całości i uchylenie w części. Tak sformułowane rozstrzygnięcie rażąco narusza dyspozycję art. 138 k.p.a. i jako wadliwe nie może pozostać w obrocie prawnym.
Niezasadne są natomiast zarzuty podniesione przez skarżącego.
W sprawie niniejszej ze zgromadzonego materiału wynika, że zamontowane
w pojeździe urządzenie rejestrujące pracę kierowcy jest urządzeniem starego typu
i mimo, że w dacie kontroli posiadało legalizację, nie odpowiadało wymaganiom unijnym zawartym w rozporządzeniu Rady EWG nr 3821/85. Zgodnie
z art. 9 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym
i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003r., poz. 1452/ kierowcy pojazdów samochodowych wyposażonych w przyrządy kontrolne niespełniające wymagań ustawy prowadzą karty drogowe do końca okresu ważności uwierzytelnienia, jednak nie dłużej niż do dnia uzyskania przez Rzeczypospolitą członkostwa
w Unii Europejskiej. Po dniu 1 maja 2004r. urządzenie rejestrujące musi spełniać wymogi unijne określone we wskazanym Rozporządzeniu, a wykonywanie transportu drogowego pojazdem wyposażonym w przyrząd kontrolny nie odpowiadający przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy stanowi naruszenie prawa podlegające karze 2000 zł. Zważywszy powyższe, nałożenie kary w wysokości 2000 zł za brak właściwego urządzenia rejestrującego było prawidłowe.
Art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nakłada na przedsiębiorców wykonujących transport drogowy i przewozy na potrzeby własne obowiązek uiszczania opłat drogowych. Uiszczenie opłaty może być udowodnione tylko poprzez okazanie stosownej karty opłaty drogowej. Dobowa karta opłaty drogowej, jest wypełniana samodzielnie przez przedsiębiorcę, zatem dla uniknięcia nadużyć musi zostać okazana w czasie kontroli na drodze. Okazanie karty później nie może stanowić dowodu, że karta była wykupiona i wypełniona przed rozpoczęciem przewozu. W sprawie niniejszej jest niesporne, że w czasie kontroli nie okazano karty opłaty drogowej, zaś później okazano kartę dobową kupioną po kontroli
i wadliwie wypełnioną. Taka karta nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty drogowej za kontrolowany przejazd. Prawidłowo zatem organ uznał, że opłata nie została uiszczona i nałożył karę pieniężną 3000zł za brak opłaty drogowej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji we właściwy sposób skoryguje decyzję I instancji co do określenia strony postępowania /adresata decyzji/ i prawidłowo sformułuje swoje rozstrzygnięcie przy uwzględnieniu wyżej przedstawionej oceny Sądu.
Ze wskazanych wyżej względów stosownie do art. 145 § 1 p. 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/ Sąd orzekł jak w sentencji stwierdzając nieważność decyzji II instancji.
O niewykonywaniu uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło