VI SA/Wa 751/05
WyrokWSA w Warszawie2005-09-29
Skład orzekający: Sędzia
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może rozpoznać odwołanie wniesione po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu, co skutkuje wadą nieważności decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu, co stanowi rażące naruszenie prawa i skutkuje wadą nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. W związku z tym, zaskarżona decyzja, jako dotknięta wadą nieważności, podlega stwierdzeniu nieważności przez sąd administracyjny.Stan faktyczny
A. M. złożyła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej. Skarżąca podniosła, że w spornym okresie nie prowadziła działalności pozarolniczej. Sąd administracyjny stwierdził, że organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione po terminie, co stanowiło rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że decyzja co do której stwierdzona została nieważność nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2005 roku sprawy ze skargi A. B. na Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że decyzja co do której stwierdzona została nieważność nie podlega wykonaniu.
VISA/Wa 751/05
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 roku Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 110 ustawy z dnia 27 sierpnia 2005 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz.U.nr 210, poz.2135/, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004 roku stwierdzającą, że A. M. podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 1999 roku do nadal.
Prezes NFZ podzielił stanowisko organu I instancji i nie znalazł podstaw do jego zmiany. Podkreślił, że dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej znaczenie ma moment rozpoczęcia i zakończenia wykonywania takiej działalności zgodny z przepisami prawa, nie zaś zaprzestanie jej wykonywania np. wskutek zawieszenia działalności z uwagi na brak osiągania dochodów. Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne szczególne przepisy. Podjęcie działalności gospodarczej może nastąpić po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców z zastrzeżeniem ustępów 2 i 3 art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 1999 roku Prawo działalności gospodarczej.
Od decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2005 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A. M. wnosząc o jej uchylenie w części określającej podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie od [...] stycznia 2004 roku do dnia [...] grudnia 2004 roku. Podniosła, iż w roku 2004 nie prowadziła działalności pozarolniczej. Fakt ten zgłosiła w Urzędzie Skarbowym i Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. [...] grudnia 2004 roku wyrejestrowana swoją działalność u Burmistrza w S..
W odpowiedzi na skargę Narodowy Fundusz Zdrowia wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, skarga jako zasadna podlega uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów aniżeli w niej zostały podniesione.
Warunkiem skuteczności czynności prawnej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej odwołania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania i w konsekwencji ostateczność decyzji administracyjnej. W pierwszej kolejności obowiązkiem organu odwoławczego jest więc zbadanie, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Powyższa reguła wynika wprost z art. 134 kpa.
Organ odwoławczy uchybił tej zasadzie.
A. M. odpis decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004 roku otrzymała 21 grudnia 2004 roku, co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru. Odwołanie od tej decyzji nadała 29 grudnia 2004 roku w zagranicznym urzędzie pocztowym, co potwierdza znajdująca się w aktach administracyjnych koperta.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że dla zachowania terminu do wniesienia odwołania jest nadania odwołania w polskim urzędzie pocztowym. Nawet nadanie odwołania w terminie, w jakimkolwiek urzędzie pocztowym za granicą nie ma wpływu na zachowanie terminu do wniesienia odwołania. Tymczasem już nadanie odwołania w zagranicznym urzędzie pocztowym miało miejsce z uchybieniem terminu. Ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był bowiem 28 grudnia 2004 roku.
W ocenie sądu, A. M. złożyła odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych /Dz.U. nr 210, poz. 2135/ odwołanie od decyzji dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu wnosi się do Prezesa Funduszu w terminie siedmiu dni od daty otrzymania decyzji.
Mimo wniesienia odwołania z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, organ odwoławczy rozpoznał odwołanie. Stanowi to rażące naruszenie prawa /art. 156 § 1 pkt 2 kpa/. Oznacza bowiem weryfikację decyzji ostatecznej w postępowaniu odwoławczym.
Wobec tego, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa jest w art. 156 § 1 kpa, sprawa została z urzędu skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło