VI SA/Wa 753/08
WyrokWSA w Warszawie2008-07-02
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo postąpiły, odrzucając wyniki badań próbek żywności przeprowadzonych przez niezależne laboratorium, opierając się wyłącznie na wynikach badań własnego laboratorium, mimo istotnych rozbieżności i braku wyczerpującego wyjaśnienia przyczyn tych rozbieżności?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, odrzucając wyniki badań niezależnego laboratorium bez przeprowadzenia należytego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przyczyn rozbieżności z wynikami własnego laboratorium. Brak takiego postępowania prowadzi do dowolności w ocenie dowodów i naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący J. G. kwestionował decyzje organów Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, które stwierdzały, że partie masła i tłuszczu mlecznego nie spełniały wymagań jakościowych określonych w deklaracji producenta. Wyniki badań przeprowadzonych przez laboratorium GIJHARS wykazały niezgodności, podczas gdy badania próbek wtórnych przez niezależne laboratorium L. w G. nie potwierdziły wad. Organy administracji odrzuciły wyniki badań L. w G., opierając się na badaniach GIJHARS, co skarżący uznał za naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych oraz utrzymane nimi w mocy decyzje organu I instancji, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Głównego Inspektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska- Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Fabiańczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skarg J. G. na decyzje Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2008 r. 1. nr [...]; 2. nr [...]; 3. nr [...] w przedmiocie określenia, że partia tłuszczu mlecznego do smarowania została wyprodukowana i wprowadzona do obrotu jako towar niespełniający wymagań określonych w deklarowanej charakterystyce jakościowej oraz ustalenia stopnia wad tłuszczu mlecznego do smarowania 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz utrzymane nimi w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] listopada 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu: 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżącego J. G. kwotę 1371 (tysiąc trzysta siedemdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych decyzjami z dnia z dnia [...] stycznia 2008 r.
1) nr [...];
2) nr [...];
3) nr [...]
utrzymał w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] listopada 2007 r., którymi określono, że partia tłuszczu mlecznego do smarowania została wyprodukowana i wprowadzona do obrotu jako towar niespełniający wymagań określonych w deklarowanej charakterystyce jakościowej oraz ustalono stopień wad tłuszczu mlecznego do smarowania.
Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
[...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w B., działając na podstawie art. 17, 23 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późń. zm.) oraz na podstawie art. 79, ust 1 i 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) przeprowadził w dniu 14 września 2007 r. kontrolę doraźną w J. G. w zakresie jakości handlowej masła oraz innych tłuszczów mlecznych do smarowania dostępnych na terenie zakładu. W trakcie kontroli pobrano próbki:
1) masła [...], nr partii D4A,
2) tłuszczu mlecznego [...], nr partii D40,
3) tłuszczu mlecznego [...], nr partii D33.
i przekazano do Laboratorium Specjalistycznego Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (dalej GIJHARS) w G., celem przeprowadzenia badań fizykochemicznych.
W wyniku badań laboratoryjnych stwierdzono w pobranych próbkach:
1) masła [...], nr partii D4A (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 24 września 2007 r.), że nie odpowiada ono wymaganiom jakościowym określonym w deklaracji jakościowej – Specyfikacja wyrobu SW-01, gdyż zawiera zawyżoną zawartość wody wynoszącą 16,95%; przy deklaracji max. 16,0%, zaniżoną zawartość tłuszczu wynoszącą 81,51%; przy deklaracji: min. 82,0%;
2) tłuszczu mlecznego [...], nr partii D40 (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 24 września 2007 r.), że nie odpowiada ono wymaganiom jakościowym określonym w deklaracji jakościowej – Specyfikacja wyrobu SW-01, z uwagi na obecność tłuszczów obcych (innych niż tłuszcz mleczny);
3) tłuszczu mlecznego [...], nr partii D33 (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 24 września 2007 r.), że nie odpowiada ono wymaganiom jakościowym określonym w deklaracji jakościowej – Specyfikacja wyrobu SW-01, gdyż zawiera zawyżoną zawartość wody wynoszącą 25,24%; przy wymaganej deklaracji max. 24,5%, zaniżoną zawartość tłuszczu wynoszącą 71,72%; przy deklaracji: min. 73,0%;
W toku postępowania pismami z dnia 9 i 10 października 2007 r., strona zwróciła się do organu kontrolnego o wyrażenie zgody na zbadanie ponowne zabezpieczonych wtórników kwestionowanych próbek w niezależnym L. w G. i uzyskała taką zgodę od organu pismem z dnia 11 października 2007 r. Przeprowadzone na wniosek strony badanie nie potwierdziło kwestionowanej jakości tłuszczu. W wyniku rozpoznania niniejszej sprawy organ nie uwzględnił jednak wyników badań wykonanych na zlecenie strony przez L. uznając za bardziej miarodajne wyniki badań wykonanych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G. i decyzjami z dnia [...] listopada 2007 r., stwierdził wadę produktu polegającą na nie spełnieniu wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej towaru - Specyfikacja wyrobu SW-01.
Organ stwierdził, że w przypadku masła [...], nr partii D4A stopień pogorszenia jakości oszacowano wg. przyjętego założenia, że zaniżona zawartość tłuszczu i zawyżona zawartość wody obniża jakość masła o 4,7%.
Natomiast odnośnie tłuszczu mlecznego [...], nr partii D33 organ stwierdził, że stopień pogorszenia jakości oszacowano wg. przyjętego założenia, że zaniżona zawartość tłuszczu i zawyżona zawartość wody obniża jakość tłuszczu mlecznego do smarowania o 6,4%.
W przypadku tłuszczu mlecznego [...], nr partii D40, organ ustalił stopień wady w związku z treścią Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. Urz. WE, L 182, z 3 lipca 1987 r., str. 36), Rozporządzenia Rady (WE) Nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1995 r. określającego normy dla tłuszczów do smarowania (Dz. Urz. WE, L 316, z 9 grudnia 1994 r., str. 2), Rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Wersja skodyfikowana Dz. Urz. WE, L 106, z 24 kwietnia 2007, str. 24-29).
Odwołanie od decyzji złożył J. G. (dalej także jako skarżący) wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości. W ocenie skarżącego, organ pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej i nie uzasadnił odmowy uznania wyników badań przeprowadzonych przez L. Jednocześnie uznał za bardziej miarodajne wyniki badań wykonanych przez Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G. W ocenie skarżącego, z uwagi na rozbieżność wyników ww. badań, organ powinien przeprowadzić dodatkowe badania w innym laboratorium, aby potwierdzić prawdziwość jednej z dwóch przeprowadzonych analiz.
W wyniku rozpoznania odwołań, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzjami z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], nr [...], nr [...] utrzymał w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] listopada 2007 r. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 11 ust. 4 ustawy o cenach i art. 21 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.
W uzasadnieniach swoich decyzji organ wskazał, że wyniki badań przeprowadzonych na zlecenie strony różniły się znacznie od wyników badań przeprowadzonych na wniosek organu, jednak nie mogły być uznane za prawidłowe. Na uzasadnienie swego stanowiska podniósł, iż stosownie do art. 32 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, przeprowadzane są w laboratoriach Inspekcji. Podkreślał więc, że tylko próbki poddane badaniom w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS pozostawały nieprzerwanie pod pieczą organu kontrolnego i niemożliwe było jakiekolwiek ich uszkodzenie np. w transporcie.
Organ wskazał, że badania w Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS zostały przeprowadzone w dniu 19 września 2007 r., natomiast próbki przekazane do L., były przedmiotem badań w dniu:
1) 23 października 2007 r., data minimalnej trwałości przedmiotowej partii była przewidziana na dzień 20 października 2007 r. dla masła [...], nr partii D4A, decyzja nr [...]),
2) 23 października 2007 r., data minimalnej trwałości przedmiotowej partii była przewidziana na dzień 14 października 2007 r. (tłuszczu mlecznego [...], nr partii D33, nr decyzji [...]),
3) 25 października 2007 r., data minimalnej trwałości przedmiotowej partii była przewidziana na dzień 16 października 2007 r. dla tłuszczu mlecznego [...], nr partii D40, nr decyzji [...].
W związku z powyższym, w ocenie organu, badania przeprowadzone po tej dacie nie mogły być rozstrzygające dla sprawy. Zatem, organ uznał tylko wyniki badań przeprowadzonych w laboratorium Inspekcji - w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w G. Ponadto stwierdzono, że Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G. posiada akredytację na wszystkie metody badawcze zastosowane w sprawie będącej przedmiotem odwołania. Wdrożyła również system zarządzania jakością zgodny z normą PN EN ISO/JEC 17025.
Dodatkowo w decyzji nr [...], Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, podkreślił, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r., w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi - "przetwory mleczne" oznaczają produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przez co należy rozumieć, że można do nich dodać substancje konieczne do ich wytwarzania, tylko wówczas, gdy substancje te nie są używane do zastąpienia, w całości lub częściowo, jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Zgodnie z interpretacją art. 11 ust. 4 ustawy o cenach, wyrażoną w wyroku NSA z dnia 16 marca 2006 r. (II GSK 364/2005), głównym zadaniem organu nadzoru stwierdzającego, w wyniku przeprowadzonej kontroli, wady lub uszkodzenia towaru oraz jednoczesny brak obniżki ceny, jest określenie ich rodzaju i stopnia. Przepis ten nie ogranicza stopnia wad lub uszkodzeń towaru, a zatem określenie stopnia utraty jakości na 100 % nie stoi w sprzeczności z treścią tego przepisu i art. 11 ust. 4 ustawy o cenach może mieć zastosowanie do towarów, które mimo niezachowania parametrów jakościowych w takim stopniu, że z mocy przepisów szczególnych nie powinny być wprowadzane do obrotu handlowego, znalazły się w tym obrocie, a taka właśnie sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Od wymienionych decyzji skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i dopuszczenie opinii instytutu badania żywności dotyczącego oceny skutków upływu terminów minimalnej trwałości tłuszczów mlecznych na zawartość i skład tłuszczu oraz wody. Decyzjom zarzucił naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 8 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.).
Zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., uzasadniono nieprzeprowadzeniem ponownych badań laboratoryjnych, po stwierdzeniu znacznych rozbieżności pomiędzy wynikami badań przeprowadzonych w Laboratorium Specjalistycznym GIJHARS w G., a wynikami badań L. w G. Skarżący podniósł również, że naruszony został art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak analizy całokształtu okoliczności sprawy. Według strony skarżącej organ wywodząc opis kwalifikacji oraz trybów i metod działania, a także zasad weryfikacji i badań audytorskich w jednostce badającej - specjalistycznym Laboratorium GIJHARS, nie wziął nawet pod uwagę ewentualności zwykłej pomyłki w próbkach lub niedokładności w przyjętych parametrach. Zdaniem strony, dokonanie czynności ponownego badania z inicjatywy organu miałoby kapitalne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stwierdzonych odstępstw w składzie tłuszczy oraz wody. Bez wątpienia wyjaśniłoby to sprawę ustalonych przez organ uchybień. Skarżący zarzucił również, iż organ w decyzji II instancji, odniósł się zbyt "lapidarnie" do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie wyjaśnił istoty sprawy - dlaczego wyniki badań obu jednostek różniły się od siebie w tak znacznym stopniu i dlaczego podważono rzetelność badań L. w G. Według skarżącego, brak starannie przedstawionego uzasadnienia stanowił naruszenie przez organ przepisów procedury administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, uznając iż w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych. Wskazał, że wpływ upływu terminu, na parametry fizykochemiczne badanego artykułu rolno-spożywczego, był niewątpliwy, co z pewnością wykazać mogą specjalistyczne badania oraz ewentualna opinia eksperta, o którą wnosił skarżący. Dodał również, iż organy I, jak i II instancji podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stwierdzając wprowadzenie przez przedsiębiorcę do obrotu produktów zafałszowanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Stosownie do art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny może jedynie przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentu, natomiast nie przeprowadza postępowania dowodowego.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy były rozstrzygnięcia Inspektorów Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w zakresie spełnienia przez artykuły rolno – spożywcze wymagań określonych w deklaracji jakościowej producenta, a skarżącego w sprawie.
Według stanowiska zarówno [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych jak i Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych, partia:
1) masła [...], nr partii D4A nie spełniała wymagań jakości handlowej z uwagi na niezgodną z deklaracją producenta zawartość tłuszczu i zawartość wody oraz stopień wady tej partii wyniósł 4,7 %,
2) tłuszczu mlecznego [...], nr partii D40 nie spełniała, wymagań jakości handlowej z uwagi na niezgodną z deklaracją producenta obecność tłuszczów obcych oraz stopień wady tej partii wyniósł 100%,
3) tłuszczu mlecznego [...], nr partii D33 nie spełniała wymagań jakości handlowej z uwagi na niezgodną z deklaracją zawartość tłuszczu i zawartość wody oraz stopień wady tej partii wyniósł 6,4 %.
Powołując się na przepis art. 32 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych organy administracji wyraziły przekonanie, że jedynie wyniki uzyskane z badania próbek przez Laboratorium Specjalistyczne Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w G., były dla organu wiarygodne.
Według laboratorium GIJHARS w G. przeprowadzone badania próbek, wykazały odpowiednio:
1) masła [...], nr partii D4A (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 24 września 2007 r.) - nie odpowiada wymaganiom jakościowym określonym w deklaracji jakościowej – Specyfikacja wyrobu SW-01, gdyż zawierało zawyżoną zawartość wody wynoszącą 16,95%; przy wymaganej deklaracji max. 16,0%, zaniżoną zawartość tłuszczu wynosząca 81,51%; przy deklaracji: min. 82,0%;
2) tłuszczu mlecznego [...], nr partii D40 (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 24 września 2007 r.) - nie odpowiada wymaganiom jakościowym określonym w deklaracji jakościowej – Specyfikacja wyrobu SW-01, z uwagi na obecność tłuszczów obcych (innych niż tłuszcz mleczny);
3) tłuszczu mlecznego [...], nr partii D33 (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 24 września 2007 r.) - nie odpowiada wymaganiom jakościowym określonym w deklaracji jakościowej – Specyfikacja wyrobu SW-01, gdyż zawierało zawyżoną zawartość wody wynoszącą 25,24%; przy wymaganej deklaracji max. 24,5%, zaniżoną zawartość tłuszczu wynoszącą 71,72%; przy deklaracji: min. 73,0%;
Według L. w G. badane partie artykułów rolno-spożywczych nie były wadliwe. Co wymaga podkreślenia, badanie przez to laboratorium zostało wykonane za przyzwoleniem organu kontroli i miało miejsce przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji. Wymienione laboratorium było kompetentne w zakresie ustalenia jakości badanego artykułu rolno-spożywczego, legitymowało się bowiem wymaganą akredytacją nr [...]. Organy administracji okoliczności tej nie negowały. Badaniu poddano drugą część zabezpieczonych przez organ kontrolujący próbek (wtórniki). Próbki zostały pobrane w obecności przedstawicieli tego organu (Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych) i wyniki badań wykazały, że w tłuszczu mlecznym [...] (nr partii D33) i masła [...] (nr partii D4A), zawartość wody i tłuszczu mlecznego w próbkach była prawidłowa i odpowiadała deklaracji jakościowej – Specyfikacja wyrobu SW-01. Jednocześnie w przypadku tłuszczu mlecznego [...] (nr partii D40) nie stwierdzono obecności w próbkach tłuszczów obcych.
Jak wynika zatem z zestawienia wyników badań próbek pobranych z tej samej partii, według laboratorium GIJHARS w G. partia badanego artykułu rolno-spożywczego była wadliwa, natomiast według L. odpowiadała wymaganiom deklarowanym przez producenta oraz przepisom rozporządzenia Komisji EWG nr 1898/87 z dnia 2 lipca 1987 r. w sprawie ochrony oznaczeń stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. Urz. WE L 182, z 3 lipca 1987 r. s. 36).
Organy administracji nie uznały za wiarygodne wyniki badań L. w G., gdyż stanęły na stanowisku, że próbki, po ich pobraniu w obecności przedstawicieli WIJHARS, nie były dalej monitorowane przez organ administracji, a zakończenie badania nastąpiło po upływie minimalnego okresu trwałości badanych artykułów. Natomiast próbki badane przez GIJHARS były pobrane i przebadane w okresie trwałości badanych artykułów.
Organ administracji nie kwestionował kompetencji L. w G. i fachowości przeprowadzonych przez to laboratorium badań. Poddawał natomiast w wątpliwość to, czy pobrane próbki do badania przez to laboratorium nie uległy uszkodzeniu mogącemu mieć wpływ na pozyskane wyniki. Organ nie przeprowadził jednak w tym zakresie, stosownie do art. 7 i 77 § 1 k.p.a., żadnych ustaleń. Oparcie więc swojego stanowiska na przypuszczeniach i domniemaniach nastąpiło z naruszeniem powołanych przepisów postępowania, a także z naruszeniem art. 80 k.p.a. nakazującego dokonanie oceny okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. W konsekwencji doszło również do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. bowiem organy administracji nie podały dowodów, na podstawie których uprawnione były do stwierdzenia o naruszeniu próbek oddanych do analizy L. w G. Stawiając tezę o naruszeniu próbek oddanych do badania wymienionemu laboratorium organ administracji wyraził swoją ocenę co do wyników przeprowadzonego badania w sposób dowolny nie dający się pogodzić z wymogami art. 80 i 77 § 1 k.p.a. Zarzut dowolności wykluczyć mogło jedynie dokonanie ustaleń w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 r. - sygn. akt III ARN 55/95 – aktualny również w obowiązującym stanie prawnym).
Godzi się również zauważyć, że zarzut braku monitoringu próbek po ich pobraniu do badania przez L. w G. można także odnieść do próbek pobranych do badania przez Laboratorium Specjalistyczne Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w G. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych próbki te były przewożone nie przez organ kontrolujący lecz przez Gospodarstwo Pomocnicze WIJHARS. Zatem i w tym przypadku nie znajdowały się one pod ciągłą kontrolą (pieczą) organu kontrolnego wykluczającą ich uszkodzenie np. w transporcie (zarzut organu).
Drugim argumentem na pominięcie wyników badań uzyskanych po przeprowadzeniu badania przedmiotowych próbek przez L. w G. było to, że wyniki tego laboratorium zostały uzyskane po dacie minimalnej trwałości artykułu.
Zarzut ten ma charakter wyłącznie formalny, gdyż jak wykazały wyniki badań wymienionego laboratorium badane próbki nie tylko spełniały wymagania powołanego wyżej rozporządzenia EWG, jak i parametry deklarowane przez producenta, lecz nadto wykazały, że parametry te były lepsze od deklarowanych. Natomiast organ administracji w związku z faktem, że wyniki badań obu laboratoriów były brzegowo różne, nie uznał za stosowne (również z naruszeniem wymienionych przepisów postępowania) przeprowadzenie właściwego postępowania w celu ustalenia, jaka w istocie była jakość badanego artykułu rolno-spożywczego. Logicznie bowiem ujmując, wyniki badań uzyskane po upływie minimalnego okresu trwałości badanego artykułu rolno-spożywczego, powinny wskazywać na gorsze parametry (właściwości) tego artykułu od wymaganych, a nie odwrotnie.
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę nie można uznać za przeprowadzenie właściwego postępowania administracyjnego, w celu wyjaśnienia tak poważnych rozbieżności w wynikach badań obu laboratoriów, informacji Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w G., w którym powołuje się ono na swoje kompetencje. Jednocześnie również to laboratorium stwierdziło, iż jest dla niego niezrozumiała tak duża rozbieżność wyników badań dla tej samej próbki. Podkreślenia wymaga, że Laboratorium Specjalistyczne GIJHARS w G. w swojej informacji nie zarzuciło L. w G. ani braku kompetencji, ani złej metodologii badań lub błędu. Zatem w celu usunięcia tak istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości organ administracji powinien dokonać nie budzących wątpliwości ustaleń zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, o której mowa w art. 17, są przeprowadzane w laboratoriach Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych.
Jest poza sporem, że na prośbę skarżącego organ administracji wyraził zgodę na przeprowadzenie powtórnych badań przez inne laboratorium niż laboratorium GIJHARS w G. i badania te wykonało L. w G. Wyniki badań uzyskane przez to laboratorium, jako dowód przeprowadzony zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a., organ administracji, stosownie do przepisów art. 77 § 1 i 80 k.p.a., powinien rozpatrzyć i ocenić. Nie można jednak uznać, że organ administracji uczynił zadość tym przepisom postępowania przez autorytatywne stwierdzenia o pominięciu wyników L. w G. z powodów, o których była już mowa.
Istotą rozpoznawanej sprawy było dokonanie przez organ administracji prawidłowej, nie budzącej wątpliwości oceny jakości badanego artykułu rolno-spożywczego. Z tych względów, w sytuacji kiedy organ administracji, jeszcze przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji, miał konkretny dowód stwierdzający zasadniczo różne parametry jakościowe badanego artykułu, powinien stosownie do art. 75 § 1, 84 § 1 i art. 85 k.p.a. przeprowadzić postępowanie dowodowe by dokonać ustaleń, na które mógłby (zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.) powołać się w decyzji, gdyż jedynie wówczas decyzja byłaby przekonywująca co do zawartego w niej rozstrzygnięcia.
Ubocznie można zauważyć, iż decyzja wydana przez organ odwoławczy nie spełnia wymagania z art. 107 § 1 k.p.a., aczkolwiek uchybienie to nie skutkowało samoistnie jej uchyleniem. Zgodnie z powołanym przepisem decyzja powinna m. in. być podpisana z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Decyzja zawiera odcisk okrągłej pieczęci o treści "Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych", jednakże podpisana jest podpisem nieczytelnym. W nagłówku decyzji widnieje imię i nazwisko osoby wskazanej na odcisku pieczęci, stąd należało uznać, że podpisała ją osoba właściwa, co jednak nie zmienia faktu, że wobec treści art. 107 § 1 k.p.a. podpis pod decyzją powinien odpowiadać wymaganiom tego przepisu.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdzając naruszenie wymienionych przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, postanawiając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło