VI SA/Wa 753/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-23

Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Magdalena Maliszewska, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Komisji Egzaminacyjnej ustalająca negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką może zostać utrzymana w mocy, jeśli pytania egzaminacyjne zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny lub budzący wątpliwości interpretacyjne, co mogło wpłynąć na wynik kandydata?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości, uznając, że trzy pytania egzaminacyjne (nr 75, 186, 204) zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny lub budzący wątpliwości interpretacyjne, co naruszało wymogi ustawy Prawo o adwokaturze dotyczące jednoznaczności pytań i odpowiedzi. Wobec tego, że nieprawidłowość tych pytań mogła wpłynąć na ustalony wynik egzaminu kandydata, zaskarżona decyzja została uznana za wadliwą.
Stan faktyczny
Komisja Egzaminacyjna ustaliła negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką dla A. W., która uzyskała 187 punktów. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Komisji, uznając, że egzamin został przeprowadzony prawidłowo, a pytania i odpowiedzi były jednoznaczne. A. W. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym wadliwe sformułowanie niektórych pytań egzaminacyjnych. Sąd uznał skargę za zasadną ze względu na niejednoznaczność pytań nr 75, 186 i 204.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej A. W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uchwałą numer [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (zwana dalej: Komisją Egzaminacyjną) ustaliła negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką p. A. W. (zwanej dalej: kandydatką, skarżącą). Z uzasadnienia uchwały wynika, że kandydatka otrzymała z egzaminu konkursowego 187 punktów. Natomiast z treści art. 75i ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1058 ze zm.) wynika, że pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 190 punktów. Od powyższej uchwały kandydatka złożyła w dniu [...] października 2008 r. odwołanie. Powołując się na art. 75j § 2 ww. ustawy wniosła o uchylenie wydanej uchwały oraz zaliczenie jako prawidłowych udzielonych przez nią odpowiedzi na pytania nr 75, 88, 95, 109, 114, 186, 193, 201, 204 i 205, a tym samym ustalenie pozytywnego wyniku z egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. W uzasadnieniu kandydatka podniosła, iż na część pytań możliwe było udzielenie więcej niż jednej prawidłowej odpowiedzi bądź też brak było odpowiedzi prawidłowej w ogóle. Ponadto, zdaniem skarżącej, dopiero aplikacja daje możliwość praktycznego przygotowania do zawodu, dlatego też bardzo ważne jest precyzyjne formułowanie pytań egzaminacyjnych - tak, aby odpowiedzi wynikały wprost z przepisów prawa i nie budziły wątpliwości. W dalszej kolejności skarżąca przedstawiła swoje argumenty odnośnie zakwestionowanych pytań. Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 75j ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze po rozpoznaniu odwołania od uchwały Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. W ocenie Ministra Sprawiedliwości odwołanie kandydatki nie zasługiwało na uwzględnienie. Rozpoznając odwołanie organ II instancji poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem organ II instancji ustalił, że omawiany egzamin został przeprowadzony w trybie zgodnym z wymogami ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji adwokackiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego adwokackiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2160, z późn. zm.). Z przebiegu egzaminu sporządzono prawidłowy protokół podpisany przez przewodniczącego i członków Komisji Egzaminacyjnej. Również uchwała podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po ponownym przeliczeniu punktów Minister Sprawiedliwości ustalił, że skarżąca otrzymała z egzaminu 187 punktów, a zatem nie uzyskała wymaganych ustawowo 190 punktów. Zgodnie zaś z art. 75i ust. 3 ustawy Prawo o adwokaturze każdy wynik poniżej ustawowego progu jest wynikiem negatywnym i to niezależnie od liczby brakujących punktów. Ponadto organ II instancji wskazał, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów. Przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeśli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on 190 punktów. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Zdaniem organu merytoryczne sprawdzenie pytań testowych wykazało, że wszystkie pytania testowe, w tym również kwestionowane przez skarżącą, zostały sformułowane jednoznacznie, zaś wśród odpowiedzi była wyłącznie jedna odpowiedź poprawna. Wszystkie pytania zostały oparte na przepisach obowiązującego prawa, nie zaś w oparciu o orzecznictwo lub poglądy doktryny. W dalszej kolejności Minister Sprawiedliwości odniósł się do poszczególnych pytań zakwestionowanych przez skarżącą. Pytanie numer 75 brzmiało: "Według Kodeksu cywilnego, małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację i któremu nie służy żadne prawo do lokalu mieszkalnego, a w którym zamieszkiwał wspólnie ze swym małżonkiem aż do dnia jego śmierci, niebędący spadkobiercą swego małżonka: A. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku, B. jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w dotychczasowym zakresie w ciągu miesiąca od otwarcia spadku, C. w ogóle nie jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania." Skarżąca wskazała odpowiedź "A", natomiast z klucza odpowiedzi wynika, że prawidłową była odpowiedź "C", której podstawę prawną stanowi art. 9351 k.c. w zw. z art. 923 k.c. Skarżąca wskazała, iż większość przedstawicieli doktryny uznaje, że z art. 9351 k.c. nie wynika niedopuszczalność korzystania z mieszkania małżonka w stosunku do którego orzeczono separację i który zamieszkiwał wspólnie ze swym małżonkiem do dnia jego śmierci. Ograniczenie to nie wynika również wprost z art. 923 k.c. Dlatego też nie jest możliwe udzielenie prawidłowej odpowiedzi na to pytanie jedynie w oparciu o przepisy prawa. Również znajomość orzecznictwa i poglądów doktryny, nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie tego zagadnienia. A zatem pytanie to jest sformułowane nieprecyzyjnie i dopuszcza dwie rozbieżne odpowiedzi. Według organu zarzut skarżącej jest nietrafny. Istota tego pytania sprowadzała się do ustalenia, czy uprawnienie to dotyczy małżonka, w stosunku do którego orzeczono separację. Sytuację prawną takiego małżonka reguluje art. 614 § 1 k.r.i o., który stanowi, że orzeczenie separacji powoduje skutki takie, jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z przepisów tych wprost wynika, że małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację nie jest małżonkiem, o którym mowa w treści art. 923 k.c, zatem nie służy mu uprawnienie przewidziane w tym przepisie. Co do twierdzenia, że małżonek, w stosunku do którego orzeczono separację może być traktowany jako osoba bliska zmarłego małżonka, organ zauważył, że takie twierdzenie jest nieuprawnionym dokonaniem rozszerzenia treści pytania. Pytanie numer 88 brzmiało: "Według Kodeksu cywilnego, w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego, w stosunek najmu tego lokalu nie wstępują: A. wnuki najemcy stale zamieszkałe z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci, wobec których najemca nie był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, B. dzieci najemcy stale zamieszkałe z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci, C. dzieci współmałżonka najemcy stale zamieszkałe w tym lokalu do chwili jego śmierci." Według klucza odpowiedzi prawidłową była odpowiedź "A", której podstawę prawną stanowi art. 691 § 1 i 2 k.c., natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". Zdaniem skarżącej z przywołanego przepisu nie wynika wprost, iż wnuki najemcy w okolicznościach określonych w ww. pytaniu nie mogą wstąpić w stosunek najmu. Świadczy o tym fakt, iż zagadnienie to wzbudza wątpliwości sądów i było przedmiotem analizy m.in. Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego. Skoro zatem odpowiedź na to pytanie nie wynika z przepisów prawa, kandydatka wniosła o przyznanie jej za nie punktu. Organ uznał, iż nie można zgodzić się z zarzutami kandydatki. Istota kwestionowanego pytania sprowadzała się do wskazania kategorii podmiotów, które nie wstępują w stosunek najmu. W świetle art. 691 k.c. nie są to wnuki najemcy stale zamieszkujące z najemcą w lokalu do chwili jego śmierci, wobec których najemca nie był zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych. Organ nie zgodził się również z wywodem skarżącej, że wnuk może być osobą, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą, gdyż pojęcie wspólnego pożycia związane jest z małżeństwem albo z pożyciem dwojga ludzi o cechach zbliżonych do życia charakterystycznego dla małżonków (np. konkubinat) i przejawia się w szczególnym zespoleniu oraz wzajemnej wspólnocie na płaszczyźnie duchowej, fizycznej i gospodarczej. Dlatego też nie można pojęcia wspólnego pożycia odnosić do relacji wnuków z dziadkami. Pytanie numer 95 brzmiało: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna, Sąd Najwyższy: A. pozostawia skargę bez rozpoznania, B. odrzuca skargę, C. odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania." Zgodnie z kluczem odpowiedzi prawidłowa była odpowiedź "C" oparta na przepisie 4249 k.p.c., natomiast skarżąca zaznaczyła odpowiedź "B". Kandydatka zarzuciła, iż wskazana, jako prawidłowa, odpowiedź "C" jest błędna, bowiem przepis art. 4249 k.p.c, który podano w podstawie prawnej zamieszczonej w kluczu odpowiedzi, dotyczy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, nie zaś instytucji skargi kasacyjnej. Zdaniem organu zarzuty są chybione. Organ wskazał, że przytoczenie podstawy prawnej w tzw. kluczu odpowiedzi nie jest wymogiem prawidłowości testu, jak również nie stanowi przedmiotu regulacji ustawowej. Jest to jedynie ułatwienie dla zdających, w sytuacji, gdy chcą skontrolować prawidłowość udzielonych przez siebie odpowiedzi. A zatem nawet omyłkowe wskazanie w kluczu art. 4249 k.p.c. jako podstawy odpowiedzi nie rzutuje na prawidłowość konstrukcji pytania. Organ podkreślił, że w chwili rozwiązywania testu skarżąca nie znała treści klucza odpowiedzi, a zatem omyłka w nim zawarta nie mogła mieć wpływu na odpowiedź. Dlatego też zarzut tego rodzaju jest bezzasadny. Pytanie nr 109 brzmiało: "Według Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli strona nie złożyła wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przez sąd drugiej instancji i nie wnosiła o doręczenie jej odpisu tego wyroku z uzasadnieniem, a w sprawie tej skarga kasacyjna jest dopuszczalna: A. strona ta nie może skutecznie wnieść skargi kasacyjnej, B. okoliczność ta nie ma znaczenia dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej i strona może ja wnieść w terminie przewidzianym przez Kodeks postępowania cywilnego, C. strona może wnieść skargę kasacyjną i termin do jej wniesienia ulega przedłużeniu o termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia". Prawidłową według klucza odpowiedzi była odpowiedź "A" oparta na treści przepisu 3985 § 1 k.p.c., zaś skarżąca zaznaczyła odpowiedź "B". W odwołaniu skarżąca podniosła, że art. 39821 k.p.c. odsyła do przepisów dotyczących apelacji, które nie zawierają przepisu o obligatoryjnym wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Natomiast art. 387 § 4 k.p.c. przewiduje możliwość wniesienia skargi kasacyjnej bez konieczności wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Zdaniem organu nie można zgodzić się z argumentacją skarżącej. Odpowiedź na pytanie wynika z art. 3985 § 1 k.p.c. W przypadku, gdy nie nastąpiło doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej w ogóle nie powstaje możliwość skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej. Ponieważ ustawodawca wprowadził takie uregulowanie jedynie w postępowaniu kasacyjnym, to nie ma możliwości zastosowania w tym postępowaniu art. 39821 k.p.c. Organ wskazał, że również orzecznictwo i literatura stoją na tym stanowisku. Natomiast art. 387 § 4 k.p.c. dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga kasacyjna została wniesiona przez Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich a nie przez stronę postępowania. Dlatego też prawidłowa była w tym przypadku odpowiedź "A". Pytanie numer 114 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego sąd rejonowy rozpoznaje w postępowaniu uproszczonym sprawy o: A. zapłatę — wynikającego z umowy czynszu najmu lokali mieszkalnych, bez względu na wartość przedmiotu sporu, B. roszczenia wynikające z rękojmi, bez względu na wartość przedmiotu umowy, C. roszczenia wynikające z umowy konsumenckiej, bez względu na wartość przedmiotu umowy." Prawidłową odpowiedzią według klucza była odpowiedź "A" oparta na treści art. 5051 k.p.c., natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". W odwołaniu skarżąca zarzuciła, iż pytanie zostało sformułowane wadliwie, gdyż powinno znaleźć się w nim "...sąd rejonowy w postępowaniu uproszczonym rozpoznaje należące do jego właściwości sprawy...". Należało więc w pytaniu wskazać, że sprawy nie należą do właściwości sądów okręgowych. Zdaniem organu zarzuty skarżącej są bezzasadne, gdyż z art. 5051 k.p.c. wynika, że do postępowania uproszczonego należą tylko te sprawy, dla których właściwy jest w I instancji sąd rejonowy. Tak więc postępowanie uproszczone może toczyć się w I instancji przed sądem rejonowym, a nie sądem okręgowym. Jeżeli natomiast sprawa ze względu na wartość przedmiotu sporu kwalifikuje się do sprawy przynależnej do właściwości sądu okręgowego, a ze strony przedmiotowej będzie tworzyć jednocześnie stan sprawy o charakterze uproszczonym, to zostanie rozpoznana przez sąd okręgowy w trybie zwykłym. Art. 5051 k.p.c. stanowi dopuszczalny wyjątek od zasady ogólnej wynikającej z art. 17 pkt 4 k.p.c. i dlatego w tym przypadku sprawa cywilna będzie sprawą uproszczoną i rozpoznaną wyłącznie przez sąd I instancji tj. sąd rejonowy w tym trybie. Pytanie numer 186 brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego i ustawą Prawo dewizowe, postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego jest: A. jednoinstancyjne, B. dwuinstancyjne, C. trójinstancyjne". Skarżąca zaznaczyła odpowiedź "B", natomiast z klucza odpowiedzi wynika, że właściwa była odpowiedź "A", której podstawę prawną stanowi art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe (Dz. U. Nr 141, poz. 1178 ze zm.) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. Kandydatka wskazała, że w myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w I instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednak strona niezadowolona z tej decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca z tego przepisu wywodzi wniosek, że co prawda ponowne rozpoznanie sprawy powierzone zostaje temu samemu organowi, jednak nie oznacza to, że organ nie działa jako druga instancja. W związku z faktem, iż odnośnie tego zagadnienia nie ma jednolitego stanowiska w orzecznictwie i w doktrynie, skarżąca uważa, iż należy uznać zarówno odpowiedź "A", jak i odpowiedź "B" za prawidłowe. Zdaniem organu zarzuty skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Przytoczona przez skarżącą argumentacja koncentruje się wokół kwestii istoty wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ jako środka zaskarżenia. Rozważania te nie mają znaczenia dla wyboru właściwej odpowiedzi na pytanie testowe, które odnosi się do zagadnienia liczby instancji postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego. Skoro wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Prezesa NBP nie jest dewolutywny, gdyż nie ma organu odwoławczego wyższego nad Prezesem, to sprawa indywidualnego zezwolenia dewizowego nie może być rozpatrzona ponownie przez inny drugoinstancyjny organ administracji publicznej. Niewystępowanie zaś cechy dewolutywności środka zaskarżenia powoduje ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ, który prowadził postępowanie w pierwszej instancji. Żaden przepis prawa nie upoważnia do stwierdzenia, że Prezes NBP w sprawach indywidualnych zezwoleń dewizowych jest zarazem organem I i II instancji. Powszechnie jest akceptowana ścisła wykładnia przepisów o kompetencji organów administracji publicznej w systemie porządku konstytucyjnego opartego o zasadę ustrojową praworządności i demokratycznego państwa prawa. Kompetencje organu II instancji nie mogą być domniemane, lecz muszą być jednoznacznie opisane w unormowaniach prawnych. W doktrynie, i w orzecznictwie nie ma sporów w kwestii, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją, od której nie służy odwołanie, jest rozpatrywany w postępowaniu jednoinstancyjnym, czy dwuinstancyjnym. Dlatego też jedyną prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest, zdaniem organu, odpowiedź "A". Pytanie numer 193 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o kontroli skarbowej, dyrektor urzędu kontroli skarbowej wydaje decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych po przeprowadzeniu: A. postępowania podatkowego, B. postępowania kontrolnego, C. czynności sprawdzających." Skarżąca zaznaczyła w teście odpowiedź "A", natomiast prawidłową według klucza odpowiedzi była odpowiedź "B" oparta na przepisie art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 65 ze zm.) w zw. z art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). W uzasadnieniu kandydatka wskazała, że postępowanie kontrolne jest rodzajem postępowania podatkowego, dlatego też prawidłowe są w tym przypadku dwie odpowiedzi. Organ nie zgodził się z tą argumentacją uznając, że postępowanie kontrolne jest formą kontroli skarbowej, a nie jedną z trzech procedur podatkowych uregulowanych w Ordynacji podatkowej, tj. postępowaniem podatkowym, czynnościami sprawdzającymi i kontrolą skarbową. Postępowanie kontrolne, zdaniem organu, jest kontrolą skarbową wykonywaną przez organ kontroli skarbowej, zaś postępowanie podatkowe jest jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym organu podatkowego zmierzającym do stanowczego rozstrzygnięcia o indywidualnych uprawnieniach i obowiązkach podatkowych. Zakres przedmiotowy postępowania kontrolnego nie ogranicza się do spraw podatkowych. Zakres podmiotowy postępowania podatkowego rozciąga się na podmioty podatku, a zakres podmiotowy postępowania kontrolnego jest szerszy. Postępowanie podatkowe jest wszczynane w trybie wnioskowym lub z urzędu, a postępowanie kontrolne jest wszczynane jedynie w trybie działania organu z urzędu. Postępowanie podatkowe zmierza do wydania decyzji, a postępowanie kontrolne może zakończyć się także wynikiem kontroli. Już te przykładowe porównanie obu procedur prowadzi do wniosku, iż nie są one tożsame. Dlatego też jedyną prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "B". Pytanie numer 201 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn, nabywca własności nieruchomości w drodze zasiedzenia: A. należy do I grupy podatkowej, B. należy do II grupy podatkowej, C. nie należy do żadnej grupy podatkowej." Skarżąca udzieliła odpowiedzi "B", natomiast według klucza właściwą była odpowiedź "C" oparta na treści art. 14 ust. 2 i 3 w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 ze zm.). Zdaniem skarżącej pytanie zostało źle skonstruowane, zaś żaden z wymienionych w kluczu przepisów nie wyłącza nabywców w drodze zasiedzenia z przynależności do grup podatkowych. Z brzmienia art. 14 ww. ustawy wynika, iż każdy nabywca podlegający opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn należy do jednej z trzech grup podatkowych. Ponadto w pytaniu brak jest informacji o osobistym stosunku nabywcy do zbywcy. Dlatego też żadna z zaproponowanych odpowiedzi nie jest prawidłowa. W ocenie organu zarzut skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zaliczenie podatnika do jednej z trzech grup podatkowych odbywa się na podstawie osobistego stosunku łączącego nabywcę z osobą, po której lub od której zostały nabyte rzeczy prawa majątkowe. Tak więc przypisanie nabywcy do grupy podatkowej ma zastosowanie wyłącznie do pochodnego nabycia rzeczy i praw majątkowych. Zasiedzenie zaś jest pierwotnym sposobem nabycia, w wyniku którego nie przechodzi na nabywcę własność i inne prawa rzeczowe od zbywcy. Dlatego taki nabywca nie należy do żadnej grupy podatkowej. Pytanie numer 204 brzmiało: "Zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym, opodatkowaniu akcyzą podlega: A. wyrób akcyzowy, B. produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, C. dostawa towarów, nie będących wyrobami akcyzowymi." Skarżąca udzieliła na to pytanie odpowiedzi "A", natomiast z klucza wynika, iż właściwa jest odpowiedź "B" oparta na przepisie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz. 257 ze zm.). W odwołaniu kandydatka podnosi, że art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, iż opodatkowaniu akcyzą podlega produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, tym samym wymieniona w kluczu odpowiedź "B" jest prawidłowa. Jednakże art. 1 omawianej ustawy stanowi: "ustawa reguluje opodatkowanie wyrobów podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą" (...)". Natomiast w art. 2 znajduje się legalna definicja "wyrobów akcyzowych" (wymienionych w odpowiedzi "A") - są to "wyroby podlegające akcyzie określone w załączniku nr 1 do ustawy". Dlatego też, zdaniem skarżącej, odpowiedź "A" jest również odpowiedzią prawidłową. Organ uznał zarzut skarżącej za bezzasadny. W jego ocenie do wskazania prawidłowej odpowiedzi na to pytanie wystarczająca jest znajomość przepisów ustawy o podatku akcyzowym, z których jednoznacznie wynika, że nie sam wyrób akcyzowy zharmonizowany jest przedmiotem tego podatku, lecz jego produkcja. Dalszy zaś obrót takimi produktami nie powoduje obowiązku uiszczenia akcyzy, gdyż podatek akcyzowy jest podatkiem obrotowym jednofazowym. Tak więc przedmiotem tego podatku nie jest wyrób akcyzowy, lecz czynność profesjonalnego obrotu wyrobami akcyzowymi. Organ wskazał również, iż kwestia ta nie budzi wątpliwości na gruncie obowiązującego prawa i w doktrynie. Pytanie numer 205 brzmiało: "Zgodnie z ustawą Ordynacja podatkowa, osobą trzecią odpowiadająca za zaległości podatkowe spółki komandytowej jest: A. komandytariusz, B. komplementariusz, C. spółka komandytowa." Skarżąca zaznaczyła odpowiedź "C", natomiast z klucza odpowiedzi wynika, że prawidłowa jest odpowiedź "B", której podstawę stanowi art. 115 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). Skarżąca wskazała, że za zaległości podatkowe spółki komandytowej odpowiada komplementariusz całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami. Odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki komandytowej nie jest więc indywidualna, tylko solidarna. W związku z tym z przepisu wskazanego w kluczu odpowiedzi nie wynika, że komplementariusz ponosi wyłączną odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki. Dlatego też, co najmniej dwie odpowiedzi na to pytanie są, zdaniem skarżącej, prawidłowe. W ocenie organu zarzut jest chybiony. Pytanie dotyczyło wskazania osoby trzeciej, która odpowiada za zaległości podatkowe spółki komandytowej. Art. 115 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wskazuje m.in. na komplementariusza, który jako osoba trzecia odpowiada za zaległości podatkowe spółki komandytowej. Natomiast w kontekście kwestionowanego pytania spółka komandytowa nie może być osobą trzecią skoro jest podatnikiem. W związku z powyższym organ uznał, iż nie ma podstaw do uznania egzaminu kandydatki za pozytywny i uchylenia uchwały Komisji Egzaminacyjnej. Na wydaną decyzję kandydatka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej: 1. naruszenie art. 12 oraz art. 35 § 1 k.p.a. tj. zasady szybkości i prostoty postępowania - poprzez niezasadnie długi termin załatwienia sprawy, 2. rażące naruszenie art. 36 w zw. z art. 35 § 3 k.p.a. - poprzez niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy w postanowieniu Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2009 r. o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, 3. rażące naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., tj. naruszenia zasady prawdy obiektywnej - poprzez rozpoznanie sprawy przez Ministra Sprawiedliwości nierzetelnie i wyłącznie jednostronnie, bez uwzględnienia jej stanowiska, 4. naruszenie art. 11 oraz art. 140 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez zaniechanie wyczerpującego i przekonywującego wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy oraz przyczyn, z powodu których dowodom przedstawionym w odwołaniu odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, 5. naruszenie art. 8 k.p.a. - poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, 6. naruszenie art. 75a ust. 3 oraz art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez przyjęcie przez Ministra Sprawiedliwości, iż zaskarżone w odwołaniu pytania z egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką spełniały stawiane im w ww. przepisach wymogi i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu, odnośnie zarzutów naruszenia prawa procesowego skarżąca wskazała, iż zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych duża liczba wpływających do organu spraw nie może uzasadniać przewlekłości postępowania i usprawiedliwiać niezałatwienia sprawy w terminie. Kandydatka zarzuciła również organowi, iż w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do wszystkich podniesionych przez nią zarzutów odnośnie poszczególnych pytań testowych, jak również, że argumentacja organu nie była przekonywująca. Przez dowolne i jednostronne działanie organu przy ocenie dowodów, jak również ich pomijanie bez wyjaśnienia powodów jakimi się organ kierował, bezzasadne wydłużenie terminu załatwienia sprawy oraz błędy przy konstruowaniu pytań egzaminacyjnych organ, zdaniem skarżącej, naruszył art. 8 k.p.a. Skarżąca przywołała bogate orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że pytania testowe powinny być sformułowane w sposób umożliwiający sprawdzenie wiedzy kandydata z dziedzin prawa wskazanych w ustawie Prawo o adwokaturze. Kandydatka podkreśliła, że nie można umieszczać w teście pytań, na które odpowiedź nie wynika wprost z przepisu, lecz z doktryny lub orzecznictwa. Również niedopuszczalne jest formułowanie pytań, które wymagają czynienia dodatkowych założeń, bądź odgadywania intencji autorów pytania. Skarżąca wskazała ponadto, że pytania powinny zawierać tylko jedną prawidłową odpowiedź i nie może powstać sytuacja, że więcej niż jedna odpowiedź jest prawidłowa, bądź żadna z odpowiedzi prawidłowa nie jest. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu odnośnie zarzutów stawianych poszczególnym pytaniom testowym. Na ich poparcie przywołała orzecznictwo i literaturę podkreślając jednocześnie naruszenie ustawowego wymogu zawierania jednej odpowiedzi prawidłowej oraz nieprecyzyjnego i wprowadzającego w błąd formułowania pytań egzaminacyjnych. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Organ w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i uznał zarzuty skarżącej za całkowicie bezzasadne. Minister wskazał, że w ramach przeprowadzonej procedury odwoławczej, dokonał ponownego sprawdzenia testu i karty odpowiedzi, pod kątem poprawności pytań egzaminacyjnych oraz ilości punktów uzyskanych przez skarżącą i uznał, że pytania zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród zaproponowanych odpowiedzi tylko jedna była prawidłowa. Po ponownym przeliczeniu punktów organ II instancji stwierdził, iż wynik egzaminu został określony prawidłowo. Minister Sprawiedliwości wskazał, że w przypadku ewentualnego uznania, że określone pytanie testowe było błędne, mógłby przyznać za to pytanie punkt, ale tylko w sytuacji, gdyby osoba odpowiedziała na nie błędnie i Komisja Egzaminacyjna nie przyznałaby jej za to pytanie punktu. Ponieważ organ nie stwierdził wadliwości żadnego z pytań, brak było podstaw do przyznania skarżącej dodatkowych punktów. Za bezzasadne uznał także organ zarzuty dotyczące przewlekłego załatwienia sprawy, wskazując, że rozpoznał sprawę w najszybszym z możliwych terminów, działając wnikliwie i szybko oraz posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Przekroczenie terminów określonych w k.p.a. w załatwieniu sprawy w postępowaniu odwoławczym wynikało z obiektywnego faktu wpływu dużej ilości odwołań od uchwał Komisji Egzaminacyjnych kandydatów na aplikacje i nie mogło pozostać bez wpływu na wydłużenie terminów załatwienia poszczególnych spraw. Nie miało to również, zdaniem organu, wpływu na treść decyzji. Dnia 18 września 2009 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącej, w którym podtrzymała wszystkie zarzuty skargi przytaczając dotychczasowe orzecznictwo odnośnie zakwestionowanych przez nią pytań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga p. A. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2008 r. nr [...], którą ustalono negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką kandydatki. Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia niektórych wskazanych przez skarżącą przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na wynik końcowy sprawy. Postępowanie konkursowe na aplikację adwokacką jest postępowaniem administracyjnym, które przeprowadza powołany w tym celu organ: Komisja Egzaminacyjna do spraw aplikacji adwokackiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości jednej lub kilku okręgowych rad adwokackich. Uchwały Komisji w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu na aplikację adwokacką mają charakter decyzji administracyjnej, od której przysługuje stronie odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. Zgodnie z art. 75i ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy. Pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów. Rozpoznając natomiast odwołanie Minister Sprawiedliwości ocenia wynik przeprowadzonego egzaminu i bada czy został on ustalony prawidłowo. Prawidłowe ustalenie zależy od prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi wskazanych w kluczu, prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Ocena merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych jako prawidłowe w kluczu testowym, jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. Od niej bowiem zależy rzetelność ustalenia wyniku egzaminu kandydata i zgodność z prawem decyzji w tym względzie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 473/07). Natomiast zadaniem Sądu jest skontrolowanie, czy organy obu instancji oparły się na prawidłowych ustaleniach, co do poprawności odpowiedzi na pytania testowe, bowiem nieprawidłowość tych ustaleń prowadzi do wadliwości oceny opartego na nich wyniku egzaminu. Sąd administracyjny jest uprawniony do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem tak materialnym, jak też procesowym. W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja w części nie spełnia wszystkich wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu (pytania numer 75, 186 i 204). Odnośnie pytania nr 75 wskazać należy, iż art. 923 § 1 k.c. wymienia dwie grupy podmiotów, uprawnionych do korzystania z mieszkania w ciągu trzech miesięcy od otwarcia spadku, tj. małżonka i "inne osoby bliskie". Uprawnienie to przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom bez względu na to, czy dziedziczą po spadkodawcy, zaś rozrządzenie spadkodawcy wyłączające lub ograniczające to uprawnienie jest nieważne. Małżonek w separacji - w świetle art. 614 § 1 k.r. i o. - nie jest małżonkiem, o którym mowa w art. 923 § 1 k.c., ale już wykluczenie go z kręgu "osób bliskich" może budzić wątpliwości. Zauważyć należy, iż sytuacja małżonka po rozwodzie i małżonka w separacji jest odmienna. W pierwszym przypadku związek małżeński ustaje definitywnie, natomiast w drugim trwa z pewnymi modyfikacjami. Stosunek bliskości względem spadkodawcy może być potwierdzony nie tylko przez formalnoprawne więzi rodzinne, ale również przez więzi faktyczne. Tak więc w pytaniu numer 75 możliwe były dwie odpowiedzi "A" i "C". Narusza to art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze. Ponieważ skarżąca udzieliła odpowiedzi "A", naruszenie prawa materialnego ma wpływ na wynik sprawy z uwagi na ilość brakujących punktów do uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu konkursowego. Kolejne wątpliwości Sądu wywołało pytanie numer 186, gdyż wśród propozycji odpowiedzi, dwie można uznać za prawidłowe, tj. "A" i "B". Dlatego też zdaniem Sądu, tego rodzaju pytanie nie powinno znaleźć się w teście egzaminacyjnym na aplikację adwokacką, gdyż nie można na nie udzielić odpowiedzi wynikającej wprost z przepisu prawa. Według organu prawidłowa odpowiedź oparta jest na art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe w związku z art. 127 § 3 k.p.a. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy Prawo dewizowe stanowi, że do decyzji Prezesa Narodowego Banku Polskiego wydanych w sprawach związanych z udzielaniem indywidualnych zezwoleń dewizowych, stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a. Zgodnie zaś z przepisem art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Z treści powyższych przepisów wynika, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w sprawie indywidualnego zezwolenia dewizowego strona może wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Główny problem w tym pytaniu dotyczy kwestii, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym można mówić tylko wtedy gdy właściwy do rozpoznania odwołania jest organ wyższego stopnia, czy również wówczas, gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygał sprawę w pierwszej instancji. Dwuinstancyjność postępowania można rozpatrywać w aspekcie materialnym (prawna możność dwukrotnego rozpoznania tej samej sprawy pod względem merytorycznym) oraz w aspekcie formalnym (dotyczy kwestii instancyjnej i zakłada przesunięcie uprawnień do ponownego rozpatrzenia sprawy na organ wyższej instancji). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest szczególnym środkiem odwoławczym występującym w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym i odpowiada swym charakterem pojęciu środka odwoławczego. Środek ten w istocie ma wszystkie cechy odwołania poza dewolutywnością, tj. nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia. Tak więc podstawową kwestię stanowi w tym przypadku pytanie, czy o dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnego można mówić tylko wtedy, gdy do kolejnego rozstrzygnięcia sprawy właściwy jest organ wyższego stopnia, czy także wtedy gdy właściwy jest ten sam organ administracji, który rozstrzygnął sprawę w pierwszej instancji. Skoro więc wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługuje "od decyzji wydanej w pierwszej instancji", a "do wniosku tego stosuje się odpowiednie przepisy dotyczące odwołań", to analiza literalnego brzmienia powyższych przepisów, w powiązaniu z treścią przepisów § 1 oraz § 2 art. 127 K.p.a., może prowadzić do wniosku, że decyzja wydana przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy jest decyzją wydaną w drugiej instancji - mimo tożsamości podmiotowej organu pierwszej i drugiej instancji. Zdaniem Sądu analiza powyższych przepisów nie pozwala przyjąć, iż właściwą w tym przypadku jest tylko odpowiedź "A", jak wskazuje organ. W związku z rozbieżnymi poglądami doktryny i orzecznictwa, nie można jednoznacznie uznać, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności. Dlatego też Sąd uznał, że formułowanie pytań na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika z przepisów prawa narusza zasady konstruowania testu egzaminacyjnego wynikające z przepisów ustawy Prawo o adwokaturze. Kolejnym pytaniem, które wzbudziło wątpliwości Sądu było pytanie numer 204. Organ uznał, że jedyną prawidłową odpowiedzią na nie jest odpowiedź "B". Natomiast skarżąca stwierdziła, że na tak sformułowane pytanie zarówno odpowiedź "A", którą zaznaczyła, jak i odpowiedź "B" jest prawidłowa. Art. 1 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej "akcyzą" wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizacje obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczenie znakami akcyzy. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 1 użyte w ustawie określenia oznaczają: wyroby akcyzowe – wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe określone w załączniku nr 1 do ustawy. W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004 r. (w brzmieniu na dzień zdawania przedmiotowego egzaminu konkursowego) opodatkowaniu podlega kolejno: produkcja wyrobów akcyzowych zharmonizowanych, wyprowadzenie wyrobów akcyzowych zharmonizowanych ze składu podatkowego, sprzedaż wyrobów akcyzowych na terytorium kraju, eksport i import wyrobów akcyzowych, nabycie wewnątrzwspólnotowe i dostawa wewnątrzwspólnotowa. W ocenie Sądu z zestawienia powyższych przepisów wynika konieczność drobiazgowego wyjaśnienia na gruncie przywołanej ustawy zakresu pojęcia "wyrób akcyzowy" i wzajemnych relacji pomiędzy przytoczonymi przepisami. Dopiero zaprzeczenie twierdzeniu "opodatkowaniu akcyzą podlega wyrób akcyzowy", a więc uznanie tego zdania za fałszywe pozwoli na wyeliminowanie jako prawidłowej odpowiedzi "A". Ponieważ jednak wyjaśnienie tej kwestii nie mogło nastąpić jednoznacznie na egzaminie, Sąd uznał, że powyższe pytanie narusza art. 75i ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze w stopniu mającym istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Jeżeli zaś chodzi o pozostałe pytania kwestionowane przez skarżącą Sąd uznał, że organ prawidłowo i w sposób przekonywujący odniósł się do zarzutów im stawianych. Minister Sprawiedliwości, zdaniem Sądu, w sposób pełny przedstawił obowiązujący w tej materii stan prawny. Sąd zgadza się z organem, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa skarżąca udzieliła niepoprawnych odpowiedzi na te pytania. Reasumując, w ocenie Sądu, uzasadnioną wątpliwość może budzić formułowanie na egzaminie konkursowym na aplikację pytań numer 75, 186 i 204. Tego rodzaju pytania nie powinny się w takim teście znaleźć, ponieważ sprawdzeniu ma podlegać wiedza przyszłych dopiero aplikantów adwokackich. A zatem powinno się unikać wprowadzania pytań, na które jednoznaczna odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z wykładni systemowej dokonywanej przez organ oraz poglądów doktryny. Niedopuszczalne jest, aby w pytaniach pojawiały się zagadnienia prawne, co do których zarówno doktryna, jak i orzecznictwo nie doszły do wspólnych konkluzji, albowiem nie jest właściwe wymaganie od ewentualnych adeptów zawodów prawniczych jednoznacznego rozstrzygania zagadnień prawnych, co do których nie są zgodne również autorytety prawnicze. Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] września 2008 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r., ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącej na 187 punktów, a trzy z pytań, zdaniem Sądu, zostały sformułowane nieprawidłowo, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło