VI SA/Wa 755/04

WyrokWSA w Warszawie2004-07-02

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Dorota Wdowiak, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka publiczna nabywająca własne akcje, z których zgodnie z art. 364 § 2 k.s.h. nie może wykonywać prawa głosu na walnym zgromadzeniu, jest zobowiązana do przekazywania informacji o ich nabyciu na podstawie art. 148 w zw. z art. 147 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi?
Ratio decidendi
Spółka publiczna nabywająca własne akcje, z których zgodnie z art. 364 § 2 k.s.h. nie może wykonywać prawa głosu na walnym zgromadzeniu, nie jest zobowiązana do przekazywania informacji o ich nabyciu na podstawie art. 148 w zw. z art. 147 ustawy Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Obowiązek informacyjny jest związany z faktem nabycia akcji zapewniających prawo do określonej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, a akcje własne w okresie ich posiadania przez spółkę nie dają prawa głosu.
Stan faktyczny
Spółka [...] Fundusz Inwestycyjny S.A. została ukarana przez Komisję Papierów Wartościowych i Giełd (KPWiG) karą pieniężną w wysokości 100.000 zł za niewykonanie obowiązków informacyjnych dotyczących nabycia akcji własnych. KPWiG uznała, że spółka naruszyła art. 148 pkt 1 Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi, nie przekazując informacji o przekroczeniu 5% i 10% ogólnej liczby głosów oraz o stanie posiadania akcji własnych. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez KPWiG, spółka zaskarżyła ją do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że spółka nie miała obowiązku informacyjnego w zakresie nabycia akcji własnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] lipca 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2002 r., stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Komisji na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Arkadiusz Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2004 r., sprawy ze skargi [...] Fundusz Inwestycyjny S. A. z siedzibą w [...] na decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2002 r., 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3. zasądza od Komisji Papierów Wartościowych i Giełd na rzecz [...] Fundusz Inwestycyjny S.A. z siedzibą w [...] kwotę 5.600.- (pięć tysięcy sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (dalej także: KPWiG, lub Komisja)- działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 85 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 - dalej także: pr.p.o.p.w.) - po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji KPWiG z dnia [...] maja 2002 r. w sprawie nałożenia kary pieniężnej na spółkę [...] Fundusz Inwestycyjny S.A. z siedzibą w [...] (dalej także: [...] FI S.A.) w wysokości 100.000,- (stu tysięcy) złotych z powodu niewykonania obowiązków określonych w art. 148 pkt 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, utrzymała w mocy w/w decyzję KPWiG. Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] stycznia 2002 r. Przewodniczący KPWiG wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu ustalenia, czy [...] FI S.A. właściwie wykonywał obowiązki przekazywania informacji, o których mowa w art. 81 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 148 pr.p.o.p.w. Przedmiotem postępowania było wyjaśnienie okoliczności związanych z przekazywaniem do publicznej wiadomości informacji o stanie posiadania przez [...] FI S.A. akcji własnych. W wyniku przeprowadzonego postępowania KPWiG stwierdziła, iż skarżąca spółka nie wykonywała obowiązków określonych w art. 148 pkt 1 pr.p.o.p.w. i z tej przyczyny na mocy decyzji z dnia [...] maja 2002 r., nr [...], Komisja nałożyła na [...] FI S.A. karę pieniężną w wysokości 100.000.- złotych. KPWiG uznała, że naruszenie przepisu art. 148 pkt 1 pr.p.o.p.w. polegało na nie przekazywaniu do publicznej wiadomości informacji dotyczącej przekroczenia 5% i 10% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu oraz informacji dotyczących stanu posiadania akcji własnych przez [...] FI S.A. w każdym przypadku nabycia tych akcji powodującego zmianę liczby głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy o 2%. W dniu [...] czerwca 2002 r. spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchylenie w całości w/w decyzji KPWiG i umorzenie postępowania administracyjnego, zarzucając organowi, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego, tzn. przepisu art. 148 i 158a ust. 3 pr.p.o.p.w. oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP, a także zasad procedury administracyjnej, tj. przepisów art. 6, 8 i 77 § 4 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], Komisja Papierów Wartościowych i Giełd utrzymała zaskarżoną decyzję w całości, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie. W dniu [...] sierpnia 2002 r. [...] FI S.A. zaskarżył w/w decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2002 r., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 85 ust. 1 i art. 148 w zw. z art. 147 i art. 158a ust. 3 pr.p.o.p.w. w związku z art. 42 ust. 2 oraz art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 6, 7, 8, 75 § 1, 77 i 107 § 3 k.p.a. Jako wniosek alternatywny wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 2297/02, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] FI S.A. W uzasadnieniu swego orzeczenia NSA przypomniał, że zdaniem skarżącej spółki wywiązywała się ona z obowiązków przewidzianych w art. 81 pr.p.o.p.w. i rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 października 2001 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 139, poz. 1569) w sposób zapewniający dla inwestora należytą wiedzę o nabyciu przez nią akcji własnych, do których nie ma zastosowania art. 148 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Ponadto - zdaniem [...] FI S.A. -nałożona przez Komisję kara pieniężna nie łączyła się z winą skarżącej spółki, a ponadto KPWiG nie oceniła w toku postępowania posiadanych przez stronę opinii prawnych i nie wyjaśniła okoliczności istnienia porozumienia z [...] maja 2001 r. dotyczącego sposobu wykonywania obowiązku informacyjnego z art. 148 cyt. ustawy. KPWiG prezentowała z kolei pogląd, że informacje przekazywane przez [...] FI S.A. na podstawie § 12 w/w rozporządzenia Rady Ministrów nie były tak szczegółowe, jak wymagane w art. 148 pkt 1 pr.p.o.p.w. Z tego powodu nałożona kara nie dotyczyła niewypełnienia obowiązków określonych w art. 81 w/w ustawy, lecz braku ujawnienia zmian w stanie posiadanych akcji własnych powodujących przekroczenie limitów procentowych, które zgodnie z art. 148 pr.p.o.p.w. powinny być podane do publicznej wiadomości. Komisja podniosła, iż raporty bieżące zawierały jedynie informację o jednostkowym nabyciu przez spółkę [...] FI S.A. jej akcji własnych, bez jednoczesnego wskazania, ile akcji własnych w sumie już posiada. Według organu z ustaleń przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego wynikało, że spółka w dniu [...] września 2001 r. przekroczyła 5%, [...] grudnia 2001 r. -10%, a dnia [...] kwietnia 2002 r. uzyskała 22,26% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. W ocenie KPWiG informacja o stopniowym zwiększaniu udziału w kapitale własnym spółki, nawet gdy nabywcą może być sam emitent. jest dla inwestora niezwykle istotna, gdyż pozwala na bieżącą ocenę płynności akcji, stanowi podstawę do oceny fluktuacji ceny akcji i ich podaży oraz zapewnia równy dostęp do informacji, jako podstawowej reguły publicznego obrotu papierami wartościowymi. Zdaniem Komisji wynikające z art. 364 § 2 k.s.h. niewykonywanie przez spółkę prawa głosu z akcji własnych nie zmienia faktu, że posiadane przez spółkę akcje własne nadal inkorporują prawo do określonej liczby głosów, mimo zawieszenia wykonywania tego prawa na czas ich posiadania przez spółkę. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, po uwzględnieniu przedstawionych przez obie strony argumentów, nie dostrzegł możliwości wzruszenia zaskarżonej decyzji KPWiG i uznał za trafną argumentację przedstawioną przez organ administracji. W ocenie Sądu niezasadny był sformułowany w skardze [...] FI S.A. zarzut, że art. 148 pr.p.o.p.w. nie stosuje się w przypadku nabywania akcji własnych spółki, albowiem wyłączenie unormowań zawartych w rozdziale 9 ustawy -Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi do spółek skupujących własne akcje musiałoby nastąpić w drodze wyraźnej regulacji prawnej. Sąd nie dostrzegł natomiast, aby w toku postępowania administracyjnego Komisja pozbawiła stronę skarżącą możliwości zgłaszania dowodów. Zdaniem NSA dokonanie ustaleń co do faktu istnienia porozumienia z dnia [...] maja 2001 r. trafnie przekazano organom prokuratury. Od powyższego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Prokurator Generalny wniósł w dniu [...] września 2003 r. rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego, zarzucając temu orzeczeniu rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 148 pkt 1 w zw. z art. 147 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, wskutek przyjęcia, że wymienione przepisy tej ustawy mają zastosowanie również w przypadku nabywania akcji własnych spółki. Zdaniem Prokuratora Generalnego słusznie przyjmuje się w doktrynie, że w przypadku nabycia akcji własnych ograniczenia wynikające z rozdziału 9 ustawy -Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nie powinny mieć zastosowania. Ponadto Prokurator Generalny powołał się w uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej na orzeczenie Sądu Najwyższego, który w uchwale z dnia 27 marca 2003 r., sygn. akt I KZP 6/03, OSNKW 2003, nr 3-4, poz. 30, stwierdził, że spółki które kupują własne akcje, z których nie mogą wykonywać prawa głosu na walnym zgromadzeniu, nie muszą realizować obowiązków określonych w art. 147 ust. 1 pkt 1, art. 149 ust. 1 i art. 151 ust. 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, gdyż obowiązki te dotyczą wyłącznie akcji spółki publicznej, które pozwalają realizować wynikające z nich prawo w postaci głosowania na walnym zgromadzeniu. Za takim rozwiązaniem - zdaniem sędziów Sądu Najwyższego orzekających w tej sprawie - przemawia wykładnia językowa i teleologiczna, ponieważ chodzi o przekazywanie Komisji jedynie takich informacji, które mają znaczenie dla akcjonariuszy przy głosowaniu na walnym zgromadzeniu, a taką informacją nie jest nabycie akcji, które na walnym zgromadzeniu nie dają prawa głosu. Z uwagi na nierozpoznanie w/w rewizji nadzwyczajnej do dnia [...] stycznia 2004 r., Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 r.. sygn. akt [...], umorzył postępowanie. W związku z powyższym skargę kasacyjną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2003 r. wniosła spółka [...] FI S.A. Strona skarżąca zarzuciła wspomnianemu orzeczeniu NSA rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 148 w zw. z art. 147 ustawy -Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi poprzez błędną wykładnię tychże przepisów wskutek przyjęcia przez Sąd, że regulacje zawarte w art. 148 w zw. z art. 147 pr.p.o.p.w. znajdują zastosowanie do akcji własnych, będących własnością spółki akcyjnej, z których zgodnie z przepisem art. 364 § 2 k.s.h. spółka nie może wykonywać prawa głosu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nawiązano do argumentacji przytoczonej przez Prokuratora Generalnego w rewizji nadzwyczajnej, w tym przede wszystkim powołano się na wspomnianą uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2003 r. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Przewodniczący KPWiG wniósł o jej oddalenie. Komisja podtrzymała swe dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Przewodniczącego KPWiG w powołanej uchwale Sądu Najwyższego pominięto szereg argumentów przemawiających za koniecznością odnoszenia obowiązków notyfikacji wymienionych w art. 147 i 148 pr.p.o.p.w. również do nabywania przez spółkę publiczną akcji własnych. W ocenie organu chodzi o to, że zawieszenie wykonywania prawa głosu nie wyłącza z akcji prawa głosu w odróżnieniu od akcji niemych, zbycie akcji własnych powoduje uaktywnienie prawa głosu, a przedmiotem obowiązku z art. 147 w/w ustawy są akcje, z których wynika prawo głosu niezależnie od czasowego jego zawieszenia. Zdaniem Przewodniczącego KPWiG kryterium określające stopień zaangażowania kapitałowego i wpływu na sprawy spółki przez inwestora, w oparciu o fakt posiadania lub nabywania akcji, jest najbardziej miarodajne. Przewodniczący Komisji zwrócił ponadto uwagę na konieczność posługiwania się wykładnią celowościową tam, gdzie wykładnia językowa prowadziłaby do absurdu gospodarczego, podobnie jak w tej sprawie wskutek pozbawienia uczestników obrotu papierami wartościowymi informacji o nabywaniu akcji własnych przez spółkę publiczną. Jednocześnie w imieniu organu - mając na względzie przepis art. 30 ustawy o NSA - przypomniał, że powołana przez skarżącą spółkę uchwała Sądu Najwyższego nie ma mocy wiążącej przy rozstrzyganiu sprawy administracyjnej, w przeciwieństwie do oceny prawnej sądu administracyjnego. W nawiązaniu do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną spółka [...] FI S.A. w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2004 r. podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko i podniosła, że wartość nominalna akcji własnych jest wprawdzie częścią kapitału zakładowego, jednak pogląd o rzekomej potrzebie ich wliczania do ogólnej liczby głosów nie znajduje żadnego jurydycznego uzasadnienia. Zdaniem skarżącej spółki nie ma zagrożenia dla bezpieczeństwa i pewności obrotu publicznego, jak również dla interesów jego uczestników w razie nabywania akcji własnych spółki bez stosowania art. 147 i 148 pr.p.o.p.w.. gdyż przy dalszej odsprzedaży akcji własnych obowiązki te będą ciążyły na ich nabywcy w razie osiągnięcia przez niego ustalonych ustawowo progów głosów na walnym zgromadzeniu. W dniu 30 marca 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpatrzenia skargi kasacyjnej [...] FI S.A. wydał wyrok w sprawie sygn. akt GSK 31/04, na podstawie którego uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 2297/02. oraz zasądził od KPWiG na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu NSA wskazał, iż w zaskarżonym wyroku doszło do naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 148 pkt 1 w związku z art. 147 ustawy z dnia 31 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i art. 364 § 2 k.s.h. Naczelny Sąd Administracyjny - powołując się na postanowienia powołanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi - uznał, że przytoczone unormowania w sposób bezsporny dotyczą jedynie skutków nabycia lub zbycia akcji, które kształtują określone w art. 147 nowe relacje w ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu. W innych natomiast sytuacjach, gdy tego rodzaju nowe relacje nie powstają, wymienione przepisy- zdaniem NSA, nie nakładają na spółkę publiczną obowiązku informacyjnego. Sąd przyjął, że na normę prawną kształtującą przedmiotowy obowiązek informacyjny spółki publicznej składają się unormowania zawarte w art. 148 pkt 1 w zw. z art. 147 pr.p.o.p.w. i art. 364 § 2 k.s.h. Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przy egzekwowaniu wspomnianej normy w trybie przepisu art. 85 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., który daje KPWiG uprawnienie do nałożenia kary pieniężnej na spółkę w razie niewykonania tego obowiązku informacyjnego, muszą być zachowane bezwzględne zasady interpretacji i stosowania norm o charakterze restrykcyjnym ukształtowane w dziedzinie prawa karnego, zwłaszcza zasada prymatu wykładni językowej przed innymi rodzajami wykładni. Odnosząc się do powołanej przez [...] FI S.A. uchwały Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2003 r., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż - pomimo faktu, że uzasadnienie wspomnianej uchwały nie miało wiążącego charakteru przy stosowaniu w tej sprawie art. 148 pkt 1 w zw. z art. 147 pr.p.o.p.w. i art. 364 § 2 k.s.h., należy mieć na względzie, że zawarte w niej wywody dotyczyły jednakże podobnej kwestii prawnej, tj. niedopuszczalności łączenia nabycia akcji własnych przez spółkę publiczną z obowiązkiem informacyjnym określonym w art. 147 ust. 1 i 2 w/w ustawy, którego niewykonanie jest zagrożone karą grzywny do 1 mln złotych. Sąd uznał w związku z tym, iż nie można w ramach art. 147 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi tworzyć ukazanej w odpowiedzi na skargę kasacyjną niezrozumiałej jurydycznie konstrukcji, w ramach której obok niejako pełnowartościowych akcji kształtujących relacje głosów na walnym zgromadzeniu, podlegają liczeniu także akcje, z których wynika prawo głosu mimo czasowego jego zawieszenia. Sąd wskazał, że zawieszenie uprawnienia lub obowiązku zawsze uniemożliwia czasowe z nich korzystanie lub ich egzekwowanie. Podobnie jest - zdaniem NSA - przy nabyciu akcji własnych spółki publicznej, kiedy w okresie ich posiadania nie ma ona z takich akcji prawa głosu na walnym zgromadzeniu, wskutek czego nie ciąży na niej analizowany obowiązek informacyjny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania skargę [...] FI S.A. z siedzibą w [...] na decyzję KPWiG z dnia [...] lipca 2002 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Jak stanowi przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z przepisem art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270- dalej także: p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż analizowana pod tym kątem skarga [...] Fundusz Inwestycyjny S.A. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Komisji Papierów Wartościowych i Giełd z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], narusza prawo materialne. Zdaniem Sądu wydając przedmiotową decyzję, jak również poprzedzająca ją decyzję z dnia [...] maja 2002 r., organ administracji poprzez błędną wykładnię zastosowanych przepisów art. 148 pkt 1 w zw. z art. 147 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, dopuścił się obrazy prawa materialnego, mającą istotny wpływ na wynik sprawy. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wymierzając skarżącej spółce publicznej karę 100.000,- złotych działała w oparciu o przepis art. 85 ust. 1 pkt 2 pr.p.o.p.w., który stanowi, iż w przypadku, gdy emitent nie wykonuje obowiązków wynikających m.in. z przepisu art. 148 tej ustawy, albo wykonuje je nienależycie, Komisja może nałożyć karę pieniężną do wysokości 500.000,- złotych. Zgodnie z przepisem art. 148 pkt 1 cyt. ustawy spółka publiczna obowiązana jest do niezwłocznego przekazywania informacji w zakresie określonym w art. 147, równocześnie agencji informacyjnej, spółce prowadzącej giełdę lub spółce prowadzącej rynek pozagiełdowy, w przypadku gdy dane akcje są przedmiotem obrotu na rynku regulowanym. Według art. 147 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy, kto w wyniku nabycia akcji spółki publicznej osiągnął albo przekroczył 5% albo 10% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu obowiązany jest zawiadomić o tym KPWiG, spółkę oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w ciągu 4 dni od dnia dokonania zapisu na rachunku papierów wartościowych, wynikającego z nabycia akcji. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 1 wspomnianego art. 147 obowiązek określony w ust. 1 dotyczy również przypadku nabycia lub zbycia akcji zmieniającego posiadaną dotychczas przez akcjonariusza liczbę ponad 10% głosów o co najmniej 2% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu - w przypadku spółki publicznej, której akcje dopuszczone są do obrotu na regulowanym rynku giełdowym. Z powyższego wynika, że przepis art. 148 pkt 1 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nie zawiera pełnego uregulowania, lecz odsyła do art. 147 pr.p.o.p.w. w części dotyczącej sformułowanego w nim przedmiotowego zakresu obowiązku informacyjnego, jaki ciąży na spółce publicznej wskutek osiągnięcia, przekroczenia lub zmiany określonej w nim procentowo ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Mając na względzie wykładnię językową art. 147 pr.p.o.p.w.. która - według stanowiska NSA - powinna mieć w tym przypadku prymat nad innymi sposobami interpretacji przepisów prawa, należy uznać, że wskazany przepis ustawy dotyczy jedynie sytuacji, gdy określony podmiot w wyniku nabycia akcji osiągnął lub przekroczył określony próg liczby głosów (nie akcji) na walnym zgromadzeniu (ust. 1 pkt 1) albo na skutek zbycia akcji utracił posiadaną określoną liczbę głosów (ust. 1 pkt 2), bądź też w wyniku nabycia lub zbycia akcji doszło do zmiany posiadanej ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu. Z tej przyczyny należy przyjąć, iż art. 147 i 148 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi łączą obowiązki informacyjne z faktem nabycia akcji zapewniających prawo do określonej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, gdy tymczasem akcje własne nabyte przez spółkę niezależnie od ich liczby nie zapewniają żadnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu, albowiem - jak stanowi przepis art. 364 § 2 k.s.h., spółka nie wykonuje praw udziałowych z własnych akcji, z wyjątkiem uprawnień do ich zbycia lub wykonywania czynności, które zmierzają do zachowania tych praw. Jednym z podstawowych praw udziałowych, rozumianych jako ogół praw wynikających z akcji jako papieru wartościowego, jest prawo głosu na walnym zgromadzeniu. Z przepisu art. 364 § 2 k.s.h. wynika, że zawieszeniu z mocy prawa ulegają zarówno tzw. "czyste" prawa majątkowe, jak i organizacyjne (np. prawo do dywidendy, udziału w majątku likwidacyjnym, prawo poboru, prawo głosu i wszelkie inne prawa organizacyjne związane z akcjami własnymi).Celem zawieszenia prawa głosu z akcji własnych jest pozbawienie zarządu wpływu na uchwały walnego zgromadzenia, a w szczególności wpływu na wybór organu, który powołuje zarząd, lub uchwały dotyczącej istotnej zmiany przedmiotu działalności spółki. W sytuacji nabycia akcji własnych przez spółkę dochodzi do tzw. "uśpienia" praw udziałowych, które ulegają "ożywieniu" dopiero w razie zbycia akcji własnych na rzecz osoby trzeciej (tak: S. Sołtysiński /w:/ S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja "Kodeks spółek handlowych. Komentarz.", tom. III, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2003, s. 467 i nast.). Z uwagi na powyższe należy przyjąć, iż o ogólnej liczbie głosów można mówić wyłącznie w kontekście akcji reprezentowanych na walnym zgromadzeniu. Z tej przyczyny Sąd podziela stanowisko skarżącej spółki, iż w żaden sposób nie można akcji własnych wliczać do tzw. ogólnej liczby głosów, albowiem akcje te nie dają prawa głosu na walnym zgromadzeniu. Skoro spółka publiczna w okresie posiadania akcji własnych nie ma z takich akcji prawa głosu na walnym zgromadzeniu, to nie ciąży na niej analizowany obowiązek informacyjny, a więc nie może być tym samym obciążona przez KPWiG karą pieniężną przewidzianą w przepisie art. 85 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Z tej przyczyny zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy przyjąć, iż skoro [...] FI S.A. nabył własne akcje, to w czasie gdy je posiadał, nie mógł wykonywać prawa głosu na wałnym zgromadzeniu i tym samym nie był zobowiązany do wypełniania obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 148 pkt 1 w zw. z art. 147 pr.p.o.p.w. W ocenie Sądu należy uznać, iż Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy jej wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2002 r. w sprawie nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 100.000,- złotych z powodu niewykonania obowiązków określonych w art. 148 w/w ustawy, dopuściła się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję KPWiG z dnia [...] maja 2002 r. Sąd orzekł, iż nie podlegają one wykonaniu, działając w tym względzie na podstawie przepisu art. 152 p.s.a. Zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 5.600,- złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sąd działał na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163. poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło