VI SA/Wa 756/15
WyrokWSA w Warszawie2015-10-15
Skład orzekający: Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz, Agnieszka Łąpieś – Rosińska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie wykazał jednoznacznie, że użyte do pomiaru wagi były odpowiednie do ważenia pojazdu członowego o określonej liczbie osi i czy skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do dowodów znanych organowi z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 107 § 3 KPA) poprzez brak należytego wyjaśnienia kwestii prawidłowości procedury pomiaru pojazdu. W szczególności, brakowało instrukcji obsługi wag, która potwierdzałaby ich przydatność do ważenia pojazdu członowego o określonej konfiguracji osi, a skarżący nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zapisów tej instrukcji, które organ znał z urzędu. Uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowość pomiaru jest kluczowa dla nałożenia kary.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję nakładającą na C. P. karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Pojazd ten przekroczył dopuszczalną masę całkowitą o 0,8 tony. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasad postępowania, w tym brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowcy, nieprawidłową subsumpcję stanu faktycznego do definicji pojazdu nienormatywnego oraz błędne ustalenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu z uwagi na użycie niewłaściwych wag.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego C. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2015 roku Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania C. P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2014 roku nakładającą karę pieniężną w wysokości 5 000 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu [...] maja 2014 r. w miejscowości W. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z trzyosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował K. S., który wykonywał przejazd z ładunkiem marchwi w imieniu C. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą C. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] maja 2014 r.
Droga krajowa nr [...] została zaliczona do dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton.
W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:
-łączna masa całkowita 40.8 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w -górę do 0,1 t dla każdej osi) - przekroczenie o 0,8 t.,
- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
W trakcie kontroli nie stwierdzono przekroczenia innych parametrów kontrolowanego pojazdu.
Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych: [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z przewidzianymi terminami ważności do dnia 31 grudnia 2014 r. Dokumenty te zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd członowy zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie.
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., protokołu z przesłuchania świadka oraz kopii okazanych przez kierującego w trakcie kontroli dokumentów.
Mając na uwadze powyższe wyniki pomiarów, wielkości procentowe przekroczeń dopuszczalnych norm organ stwierdził, że kontrolowany pojazd odpowiadał parametrom, na które kierowca winien posiadać zezwolenie kategorii V.
Organ przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, wyjaśnił kryteria którymi kieruje się ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania, szeroko omówił sposób rozumienia pojęć- "ładunek sypki" oraz "drewno" a także definicji "należytej staranności" i "braku wpływu" powołując na poparcie swojej argumentacji stosowne orzecznictwo.
GITD odnosząc się szczegółowo do argumentów podniesionych w odwołaniu uznał je w konsekwencji za bezzasadne.
Zwrócił także uwagę na treść art. 140aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w którym ustawodawca przewidział możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie i stwierdził, że strona w toku postępowania, ani na etapie odwoławczym nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie C. P., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Podniósł zarzut naruszenia:
-zasady obiektywizmu poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów odbiegających od wyników rzeczywistych uzyskanych w trakcie kontroli,
- art. 78 § 1, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 123 §1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania K. S. na okoliczność osiągniętych w dniu kontroli wyników ważenia,
-nieprawidłową subsumpcję stanu faktycznego do definicji pojazdu nienormatywnego zapisanej w art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym, co skutkowało błędnym zastosowaniem przywołanego przepisu, będącym następstwem niewyznaczenia rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu członowego,
-nieprawidłowe zastosowanie art. 140 aa ust. 3 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez uznanie strony skarżącej za podmiot wykonujący przejazd, co konsekwencji doprowadziło do błędnego określenia strony postępowania,
- art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wewnętrznie sprzeczne i niezrozumiale zredagowanie uzasadnienia decyzji,
-nieprawidłowe zastosowanie art. 140 aa ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, prowadzące do naruszenia art. 2, art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6, art. 7 oraz art. 8 k,p.a.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.
W piśmie procesowym datowanym na dzień 25 sierpnia 2015 r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi organu na skargę i podtrzymał zarzuty w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna
Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 ust. 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie do art. 64 ust. 1 cyt. ustawy, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.
Jak stanowi art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.
Zgodnie z art. 140aa ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd, którym to podmiotem w niniejszej sprawie jest skarżący. Zaznaczyć należy, że omawiane przepisy ustanawiają odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma zaś charakter obiektywny co oznacza, że znajduje zastosowanie do podmiotu wykonującego przewóz w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia.
W myśl art. 41 ustawy o drogach publicznych po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.
Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:
-dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się po-jazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,
-dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t
- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.
Wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.
Droga krajowa nr [...] została wymieniona w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.
Zgodnie z art. 140ab ust. 1 karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości:
1) 1.500 zł - za brak zezwolenia kategorii I i II;
2) 5.000 zł - za brak zezwolenia kategorii III-VI;
3) za brak zezwolenia kategorii VII:
a) 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%,
b) 2.000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%,
c) 15.000 zł - w pozostałych przypadkach.
Należy podkreślić, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu jest pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Zatem Inspektorzy Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.
Bezspornie poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 ustawy - Prawa o ruchu drogowym wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości odnośnie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.
Tak więc wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Zatem Inspektorzy Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie przewidzianych do danego ważenia urządzeń o ważnej legalizacji.
W ocenie Sądu, dokonując ustaleń w zakresie wyników ważenia pojazdu organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 Kpa.
W niniejszej sprawie ważenia kontrolowanego pojazdu dokonano przy użyciu wag SAW 10CII. Zasady użytkowania urządzeń używanych podczas kontroli do ważenia pojazdów określają bezpośrednio ich producenci, co następnie jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zawarte zarówno w świadectwach homologacji oraz certyfikatach zatwierdzenia danego typu urządzenia oraz świadectwach legalizacji. Skarżący na etapie postępowania administracyjnego podnosił zarzut błędnego dokonania ważenia pojazdu, z wykorzystaniem nieprzeznaczonych do takiego pomiaru wag. Rodziło to w konsekwencji po stronie organu obowiązek pełnego wyjaśnienia zagadnienia prawidłowości dokonania procedury pomiaru pojazdu. W kontekście powyższego zarzutu, organ wskazał na instrukcję obsługi wag typu SAW 10C dotyczącą sposobów dokonywania ważenia pojazdów.
W aktach administracyjnych sprawy brak jest jednak instrukcji obsługi przedmiotowych wag, natomiast ze znajdujących się w aktach świadectw legalizacji ponownej tych wag, nie wynika, czy mogą być one wykorzystywane do ważenia masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika samochodowego oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej.
Ponieważ instrukcja ta nie została włączona przez organy do akt sprawy, skarżący pozbawiony został możliwości ustosunkowania się do stanowiska zajętego przez organ odnośnie interpretacji jej zapisów. Również Sąd nie mógł dokonać oceny prawidłowości stanowiska organu w tym względzie, a w konsekwencji legalności ustaleń organów w niniejszej sprawie. Tymczasem, jeżeli ważenia dokonano za pomocą urządzeń do tego nieprzeznaczonych uzyskane parametry nie mogą stanowić podstawy do nakładania sankcji administracyjnej. Aby jednakże okoliczność tę można wyjaśnić, niezbędne jest prawidłowe, zgodne z rygorami procedury administracyjnej, przeprowadzenie postępowania przez organy administracji. W myśl art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. nakłada z kolei obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tak sformułowanej zasady, dla organu administracji publicznej wynikają dwojakiego rodzaju obowiązki: po pierwsze - obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania; po drugie - obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Korelatem wskazanych obowiązków organu będą uprawnienia strony postępowania polegające na prawie do czynnego udziału oraz prawie do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Obowiązki organu oraz odpowiadające im uprawnienia procesowe strony, wynikające z art. 10 § 1 k.p.a., należy wiązać ściśle z regulacją zawartą w art. 81 k.p.a., zgodnie z którą okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 k.p.a. Warunkiem wypełnienia dyspozycji cyt. przepisu jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Obowiązek ten odnosi się także do faktów znanych organowi z urzędu, które zgodnie z art. 77 § 4 należy zakomunikować stronie (p. wyrok NSA z dnia 11 maja 1993 r., sygn. akt V SA 2360/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 82). W wyroku z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt I OSK 771/10 Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że fakty znane organowi z urzędu muszą być podane do wiadomości strony, bo mogą być jej nieznane. Wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 77 § 4 k.p.a. powinno nastąpić w takim terminie, aby strona przed wydaniem decyzji w ramach przysługującego jej uprawnienia do wypowiedzenia się o zebranych dowodach i materiałach oraz zgłoszonych żądaniach mogła także ustosunkować się do faktów znanych organowi z urzędu.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, powołanie się przez organ na znane mu z urzędu zapisy instrukcji producenta wag, mające przy tym kluczowe znaczenie dla uznania przez organ prawidłowości dokonanego ważenia pojazdu, bez zawiadomienia o tym strony i bez umożliwienia jej wypowiedzenia się w tym zakresie, stanowi naruszenie art. 9, art. 10, art. 77 § 4 i art. 81 k.p.a. Zachowanie wymagań określonych w powyższych przepisach jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji państwowej. Uchybienie tym przepisom, w szczególności jeżeli kwestionowane przez skarżącego okoliczności oparte zostały na dowodach, które nie zostały mu zakomunikowane, uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy. Zgromadzony bowiem w aktach administracyjnych materiał dowodowy, jak i wyjaśnienia organu zawarte w zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na ustalenie kluczowej w sprawie kwestii, dla możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej, mianowicie, czy stwierdzone naruszenie masy rzeczywistej pojazdu zostało ustalone przy użyciu prawidłowych urządzeń.
Podniesione przez Sąd wątpliwości mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też organ rozpoznając ponownie sprawę, uzupełni materiał dowodowy o stosowne dokumenty, w szczególności o instrukcję obsługi producenta użytych w niniejszej sprawie wag oraz wyjaśni kwestię zgodności z przepisami ważenia masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z trzyosiowego ciągnika oraz trzyosiowej naczepy przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10 C.
Jest to kwestia szczególnie istotna w świetle stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1315/13. W sprawie podlegającej rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny organy inspekcji transportu drogowego dokonały bowiem pomiaru wagi pojazdu pięcioosiowego za pomocą dwóch wag SAW 10. NSA zauważył, że ze znajdującej się w aktach sprawy, pochodzącej od producenta, Instrukcji obsługi wag SAW wynika, że wagi te służą do pomiaru obciążenia kół, a po połączeniu dwóch wag, do pomiaru obciążenia osi. Producent przewiduje ważenie pojazdów dwu lub trzyosiowych przy pomocy 4 lub 6 wag w jednej procedurze ważenia. Dalej NSA wskazał, że na str. 7 Instrukcji zawierającej rysunki wyjaśniające sposób ustawienia wag, producent przewiduje ważenie pojazdów dwuosiowych oraz trzyosiowych przy pomocy dwóch wag, przy ważeniu odpowiednio dwukrotnym lub trzykrotnym. Z rysunku nie wynika, że przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag, producent przewiduje ważenie pojazdów mających 4 lub więcej osi. Jak wynika z ilustracji producent przewiduje ważenie pojazdów o większej ilości osi przy użyciu zespołów trzech lub czterech par wag. W konkluzji NSA stwierdził, że ani świadectwo homologacji ani Instrukcja obsługi wag SAW 10 nie określają w sposób jednoznaczny, że przy pomocy stanowiska z jedną parą wag można ważyć pojazdy o liczbie osi większej niż trzy ani też, że przy użyciu wskazanych wag można ustalać masę całkowitą ważonego pojazdu.
Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku skonstatował, że kiedy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieje wątpliwość podnoszona przez stronę, zasadne było poszerzenie tego materiału poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10 do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary, nawet jeżeli są nieprecyzyjne, pozwalają obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski na osie w kontrolowanym pojeździe oraz jego masę. Zarazem Naczelny Sąd Administracyjny zobligował organ do zrealizowania powyższych wytycznych w toku ponownego postępowania dowodowego.
Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ, w przypadku analogicznych zapisów instrukcji obsługi wag użytych w toku kontroli pojazdu skarżącego, winien również rozważyć konieczność ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny zakresie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę powyższą ocenę, bowiem na mocy art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło