VI SA/Wa 758/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2019 r. sprawy ze skargi W. S. na uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 roku W. S. (wówczas aplikant radcowski) wniósł o zwolnienie go z całości opłaty rocznej za szkolenie na aplikacji radcowskiej, a gdyby to okazało się niemożliwe o zwolnienie go w takim stopniu w jakim jest to najwyżej możliwe. W dniu [...] listopada 2017 roku W. S., w związku z nierozpoznaniem jego wniosku w terminie 30 dni, wniósł do WSA w [...] skargę na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. (dalej OIRP w S..) Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia [...] lutego 2018 roku sygn. II SAB/Sz 161/17 zobowiązano Radę OIRP w S. do rozpoznania wniosku W. S. w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. Uchwałą z dnia [...] listopada 2018 roku nr [...] Rada OIRP w S. odmówiła zwolnienia W. S. z tytułu rocznej opłaty za szkolenie w roku szkoleniowym 2017. Pismem z dnia [...] listopada 2018 roku W. S. wniósł o uzupełnienie powołanego rozstrzygnięcia o elementy które jednoznacznie określą jego treść. Wskazał na rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a tytułem uchwały. Uchwałą z dnia [...] grudnia 2018 roku nr [...] Rada OIRP w S. sprostowała oczywistą omyłkę w uchwale Rady OIRP w S. nr [...] z dnia [...] listopada 2018 roku. Sprostowanie polegało na zastąpieniu w tytule powołanej uchwały zwrotu: "w sprawie umorzenia należności z tytułu opłaty rocznej za szkolenie należnej od Pana W. S." zwrotem "w sprawie odmowy zwolnienia Pana W. S. z obowiązku zapłaty opłaty rocznej za szkolenie w roku szkoleniowym 2017". Na skutek złożonego przez W. S. zażalenia Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2019 r. na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia od powyższej uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. z dnia [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że uchwała Rady OIRP w S. z dnia [...] listopada 2018 roku nr [...] (to jest uchwała merytorycznie kończąca w niniejszej sprawie postępowanie), nie jest decyzją administracyjną, co oznacza że w niniejszym postępowaniu nie stosuje się postanowień Kodeksu postępowania administracyjnego. Tym samym nie jest dopuszczalne wniesienie zażalenia. W świetle dyspozycji art. 134 k.p.a., organ zobligowany był do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia od ww. uchwały Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. z dnia [...] grudnia 2018 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. zarzucił powyższej uchwale Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych: 1) nieważność w związku naruszeniem art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez to, że organ samorządu zawodowego skierował do skarżącego jako osoby niebędącej jej członkiem, uchwały, w których umocowania szuka w przepisach samorządu zawodowego z pominięciem kpa. Wyjaśnił, że skoro Rada OIRP w S., na złożony [...] sierpnia 2017 r wniosek podjęła dnia [...] listopada 2018 r. uchwałę o odmowie zwolnienia, nie będąc jeszcze związaną prawomocnym wyrokiem, to oznacza, że również mogła uczynić to wcześniej przed momentem skreślenia go z listy aplikantów. Fakt dobrowolnego podjęcia uchwały przed momentem związania treścią wyroku świadczy o tym, że było możliwym podjęcie jej wcześniej gdy był jeszcze członkiem korporacji radcowskiej. Ponadto Rada wiedząc o tym, że decyzja o skreśleniu nastąpi w wyznaczonym terminie, nie poinformowała o tym NSA wystosowując skargę kasacyjną w sprawie II GSK 1265/18. Sądy obydwu instancji orzekały więc w warunkach niewiedzy o tym, że skarżący przestał podlegać władzy korporacji radcowskiej. 2. naruszenie art 113 § 3 i art. 127 kpa w związku z art. 144 kpa w związku z art 60 pkt 6 i art. 59 ust. 4 ustawy o radcach prawnych i w związku z § 1 ust. 3 regulaminu działalności samorządu radców prawnych i jego organów stanowiącego załącznik do Uchwały [...] Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] września 2008 r. w sprawie uchwalenia Regulaminu działalności samorządu radców prawnych i jego organów. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i umorzenie postępowania w sprawie o zwolnienie aplikanta z opłaty, a jeżeli zarzuty z punktu 1 okazałby się nietrafione, to o uchylenie skarżonej uchwały i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania właściwemu organowi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018 r. poz. 2107 tj.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W ramach oceny, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji/postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postepowania, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie sądowej jest uchwała Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, wydana na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), dalej jako k.p.a., o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia od uchwały w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w uchwale Rady OIRP w S. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] dotycząca odmowy zwolnienia skarżącego z obowiązku opłaty rocznej za szkolenie w roku szkoleniowym 2017. Kwestią sporną w sprawie jest to, czy na powyższą uchwałę przysługiwało skarżącemu zażalenie. W ocenie Sądu, na kwestionowane rozstrzygnięcie zażalenie nie przysługuje. Zgodnie z art. 1 pkt. 1 i 2 k.p.a. kodeks postępowania administracyjnego normuje (1) postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych albo załatwianych milcząco oraz (2) postępowanie przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, gdy są one powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1. Analiza powyższej regulacji prowadzi do wniosku, że aby mówić o stosowaniu postanowień k.p.a. konieczne jest, aby sprawa była załatwiania przez wydanie decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W orzecznictwie podkreśla się niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych {wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., II OSK 1661/06). W niniejszej sprawie niedopuszczalność odwołania wynikła z przyczyn przedmiotowych, a mianowicie z tego, że brak jest przedmiotu zaskarżenia tj. uchwała Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w S. z dnia [...] grudnia 2018 roku nr [...] w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w uchwale Rady OIRP w S. nr [...] z dnia [...] listopada 2018 roku, nie została wydana w toku postępowania do którego stosuje się postanowienia k.p.a. oraz co za tym idzie nie jest uchwałą, od której stosownie do postanowień k.p.a. przysługuje zażalenie. Uchwała Rady OIRP w S. z dnia [...] listopada 2018 roku nr [...] (to jest uchwała merytorycznie kończąca w niniejszej sprawie postępowanie w pierwszej instancji), nie jest decyzją administracyjną, bowiem uchwały wydawane na podstawie uchwały Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] maja 2010 roku nr [...] sprawie zasad zwalniania aplikantów radcowskich z całości lub części opłaty rocznej, odraczania terminu jej płatności oraz rozkładania jej na raty nie są decyzjami administracyjnymi. Przesądza o tym podstawa prawna na której są one wydawane tj. powołana powyżej uchwała Krajowej Rady Radców Prawnych, która nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego, a jedynie uchwałą organu samorządu zawodowego radców prawnych mającą wyłącznie wymiar wewnętrzny. Powyższego faktu nie zmienia zawarcie w uchwale błędnego pouczenia. Uznając zatem brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.