VI SA/Wa 759/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. W., G. K. i A. A. wspólników s.c. "T." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2006r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] listopada 2005r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2004r. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Dnia [...] czerwca 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] marki [...], którym przedsiębiorstwo "T." A. W., G. K., A. A. wykonywało transport drogowy działając na podstawie licencji nr [...] udzielonej "T." A. W., G. K., A. A. W protokole kontroli stwierdzono, że wykresówka z dnia [...] czerwca 2004r. była używana powyżej 24 godzin, a na wykresówkach z dni [...],[...],[...] i [...] czerwca 2004r. brak wpisanego stanu licznika. Dokonano także ważenia pojazdu, a wyniki ważenia zawarte są w załączniku do protokołu kontroli. Protokoły zostały podpisane bez zastrzeżeń przez kierowcę J. C. Organ wszczął postępowanie i zażądał od "T." A. W., G. K., A. A. zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, decyzji o nadaniu nr NIP, zaświadczenia o numerze Regon oraz wyjaśnień dotyczących stwierdzonych naruszeń. W odpowiedzi A. W. z "T." A. W., G. K., A. A. nadesłał pismo, ostemplowane pieczątką firmową o treści "T." A. W., G. K., A. A., zawierającą też adres, telefon i NIP przedsiębiorstwa, wyjaśniające, że przekroczenie nacisków na osie oraz przekroczenie DMC spowodowane było winą i lenistwem kierowcy, także wady wykresówek stanowią winę kierowcy. Do pisma dołączono żądane dokumenty, z których wynika, że G. K., A. W. i A. A. są wpisani do ewidencji działalności gospodarczej, a przedsiębiorstwo "T." prowadzą w formie spółki cywilnej posiadającej własny NIP i Regon. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] wydał dwie decyzje. Decyzją [...] orzekł o karach pieniężnych za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie, zaś będącą przedmiotem sprawy niniejszej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. nałożył kary pieniężne za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Decyzję tę skierował do "T." A. W., G. K., A. A., ul. [...], W. i nałożył na jej adresatów łączną karę pieniężną w wysokości 550,00 zł za zbyt długie zapisywanie wykresówki z dnia [...] czerwca 2004r. /kara 150,00zł/ i brak przepisowych wpisów na wykresówkach z dnia [...],[...],[...] i [...] czerwca 2004r. tj. brak stanu licznika kilometrów oraz miejsca i daty końcowej używania /kary po 200,00 zł za każde uchybienie/. Od tej decyzji wniósł odwołanie adwokat S. K. wskazując jako stronę A. W., G. K., A. A. wspólników spółki cywilnej "T." ul. [...], W. W odwołaniu wskazał, że kontrolowany samochód używany był przez A. W., G. K., A. A. wspólników spółki cywilnej "T." do wykonywania transportu drogowego. Zarzucał nieważność decyzji, gdyż jako strona została wskazana jednostka nie posiadająca osobowości prawnej i nie będąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej. Decyzja kierowana jest do spółki cywilnej o czym świadczy umieszczenie na niej numerów NIP i Regon spółki. Spółka cywilna nie może być obciążana obowiązkiem zapłacenia kary pieniężnej, a stronami postępowania administracyjnego mogą być tylko osoby fizyczne i osoby prawne. Przymiot przedsiębiorcy przysługuje wspólnikom spółki cywilnej, a nie spółce. Oznaczenie spółki cywilnej jako adresata decyzji skutkuje nieważnością decyzji. Zarzucił też, że organ w decyzji nie odniósł się do wyjaśnień strony. Odwołanie nie zostało podpisane i nie dołączono do niego pełnomocnictwa. Braki formalne odwołania, mimo prawidłowo doręczonego wezwania do ich uzupełnienia, nie zostały uzupełnione, a zatem odwołanie na podstawie art. 64 § 2 KPA zostało pozostawione bez rozpoznania. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2005r. A. W., G. K., A. A. wspólnicy spółki cywilnej "T." ul. [...] W. zastępowani przez nowego pełnomocnika radcę prawną B. G. wystąpili do Głównego Inspektora Transportu Drogowego o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...]. Powołali się na art. 156 § 1 p. 2 w związku z art. 157 § 1 KPA. Zarzucali wadliwe skierowanie decyzji do spółki cywilnej zamiast do wspólników powtarzając argumentację jak w opisanym wyżej odwołaniu. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...]. Powołał się na art. 158 § 1 KPA w związku z art. 156 § 1 p. 2 KPA. W uzasadnieniu wskazał, że podstawową zasadą KPA jest określona w art. 16 § 1 KPA zasada trwałości decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 93 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz. U. nr 204 z 2004 r., poz. 2088/ kary pieniężne nakładane są na przedsiębiorcę, zaś przedsiębiorca zgodnie z kodeksem cywilnym działa pod firmą. Firmą osoby fizycznej jest jej imię i nazwisko, co nie wyklucza włączenia do firmy pseudonimu lub określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy. W kwestionowanej decyzji strony zostały określone jako "T" A. W., G. K., A. A. Spełniony został wymóg określenia stron jako osób fizycznych oraz określenia firmy pod jaką te osoby działały. Nie został zatem naruszony art. 2 ustawy Prawo działalności gospodarczej. Decyzja skierowana została do osób fizycznych, a podanie w niej Regonu i NIP-u spółki faktu tego nie zmienia. Pełnomocnik stron wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzucał naruszenie art. 156 § 1 p. 2 KPA. Wskazał, że organ mylnie uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy określeniu strony postępowania. Stroną powinny być osoby fizyczne oznaczone danymi personalnymi wraz z adresem zamieszkania. Osób fizycznych nie oznacza się za pomocą firmy, zaś sporna decyzja skierowana jest do "T." A. W., G. K., A. A. s. c., na co wskazuje umieszczenie w decyzji numerów NIP i Regon spółki. Decyzja powinna zawierać adresy zamieszkania osób fizycznych. Rozpoznając sprawę ponownie decyzją z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art. 138 § 1 p. 1, art. 127 § 3 i art. 156 § 1 KPA utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wywiódł jak w uzasadnieniu swojej pierwszej decyzji, a ponadto wskazał, że nieważna byłaby decyzja skierowana tylko do "T.", zaś w sprawie niniejszej jako adresat decyzji zostali wskazani "T." A. W., G. K., A. A., czyli osoby fizyczne, będące stronami. Oznaczenie stron było zgodne z pieczątką jaką posługują się one jako przedsiębiorcy. Tę decyzję A. W., G. K., A. A. działając poprzez swego pełnomocnika zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 p. 2 KPA poprzez jego niezastosowanie oraz art. 7 i art. 77 KPA poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i nie ustalenie istotnych faktów. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wywiedli jak we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, że spółka cywilna nie ma zdolności administracyjnej w sprawie niniejszej, a decyzję skierowano do innego podmiotu niż strona. Stroną powinny być tylko osoby fizyczne określone danymi personalnymi z adresem. Zamieszczenie w decyzji numerów NIP i Regon spółki powoduje, że jest ona skierowana do spółki. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 z 2002r. poz. 1270/ dalej zwanej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona. Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności prawomocnej decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym i tylko istnienie przyczyn nieważności wymienionych w ustawie może prowadzić do stwierdzenia nieważności. W doktrynie wskazuje się, że wady, o których mowa w art. 156 § 1 p. 1-6 KPA w przeważającej mierze mają charakter materialnoprawny i ze swej istoty nie są to wady o charakterze proceduralnym. Wady dotyczyć muszą decyzji, bowiem ocenie podlega sama decyzja. Wady decyzji powodujące nieważność tylko wyjątkowo polegać mogą również na naruszeniu szczególnie istotnych przepisów KPA /por. B. Adamiak/J. Borkowski "Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H.Beck Warszawa 2003 s. 698/. Ponieważ przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji z art.156 § 1 p.2 KPA może być tylko rażące naruszenie prawa konieczna jest gradacja wad i odróżnienie wad powodujących wzruszalność decyzji, od takich wad, które przez swoje istnienie lub przez swoje skutki powodują nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego /por. cytowany komentarz s. 721/. Ustalone jest w doktrynie i orzecznictwie, że rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ nie naruszył prawa oceniając, że decyzja, której unieważnienia domagali się skarżący nie zawiera wad, które powodują konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego. Przede wszystkim trzeba jasno wskazać, że decyzja w ogóle nie zawiera określenia "spółka cywilna" i jako adresata nie wskazuje spółki cywilnej. Adresat decyzji określony jest jako "T." A. W., G. K., A. A. wskazuje więc na trzy osoby fizyczne, określone pierwszymi literami imion i nazwiskami. Takie określenie adresatów decyzji, aczkolwiek nie w pełni precyzyjne, umożliwia ich identyfikację jako współuczestników postępowania. Z określenia tego nie wynika, że decyzja jest skierowana do spółki cywilnej. Podanie nazwy firmy prowadzonej przez strony pozwala na stwierdzenie, że decyzja wydana jest w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez osoby fizyczne w formie przedsiębiorstwa "T.". Wskazanie pierwszych liter imion i pełnych nazwisk osób fizycznych, aczkolwiek nie w pełni prawidłowe, pozwala na identyfikację stron. W sprawie niniejszej sami adresaci posługują się, co do siebie, użytym przez organ określeniem i w postępowaniu I instancji nie stawiali zarzutu wadliwego oznaczenia strony postępowania. Nieważność decyzji powoduje skierowanie jej do podmiotu nie będącego stroną postępowania, nie zaś tylko zawierające błąd lub niepełne oznaczenie strony. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej, mimo niefortunnego określenia adresata decyzji polegającego na wskazaniu najpierw nazwy przedsiębiorstwa a potem nazwisk stron, nieuprawniony jest wniosek, że była ona skierowana do spółki cywilnej. Umieszczenie w decyzji numerów NIP i Regon spółki nie powoduje automatycznie, że decyzja ta skierowana jest do spółki, gdyż numery te stanowią element niekonieczny decyzji i nie stanowią o identyfikacji adresata. Wskazanie w decyzji adresu przedsiębiorstwa będącego miejscem pracy stron, można uznać za prawidłowe, gdyż oznaczenie adresu stron służy skutecznemu doręczaniu przez organ pism w toku postępowaniu. Zgodnie z art.42 § 1 KPA pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, zatem wskazanie, jako adresu stron, adresu ich wspólnego miejsca pracy, którym była siedziba firmy, można uznać za zgodne z przepisami prawa. Adres ten, wskazany przez same strony, umożliwiał doręczenie im pism w toku postępowania, zaś nieprawidłowość doręczenia nigdy nie była przedmiotem zarzutu w sprawie. Rozważając zarzuty skargi Sąd wziął pod uwagę, że art. 107 § 1 KPA stanowi, iż decyzja powinna zawierać oznaczenie strony. KPA nie precyzuje sposobu tego oznaczenia. Zdaniem Sądu oznaczenie to powinno być tego rodzaju, aby wykluczało możliwość pomyłki co do podmiotu, którego decyzja dotyczy. Przyjmuje się, że oznaczenie osoby fizycznej polega na podaniu jej danych personalnych oraz adresu zamieszkania, jednak brak w przepisach prawa bezpośredniego uregulowania tej kwestii. Stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem kontroli stosowanym w razie wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. W sprawie niniejszej spór dotyczy tego, czy organ określając strony we wskazany wyżej sposób dopuścił się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 p.2 KPA, polegającego na skierowaniu decyzji do podmiotu nie będącego stroną, czy też tylko naruszenia prawa, polegającego na braku precyzji. Sprawa nie toczy się bowiem w trybie zwykłym, gdzie dla uchylenia decyzji wystarczy stwierdzenie naruszenia prawa mającego wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a w trybie nadzoru, kiedy zupełnie wyjątkowo, wbrew zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych ustawowo przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną /por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 1998r. II SA 456/98, Lex 41828/. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej doszło do nieprecyzyjnego określenia stron, polegającego na podaniu ich niepełnych imion, nie doszło jednak, jak to twierdzą skarżący, do skierowania decyzji do spółki cywilnej, która nie ma zdolności administracyjnej w sprawach z dziedziny transportu drogowego i nie była stroną postępowania. Wskazane uchybienia przepisom prawa procesowego nie stanowią rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę