VI SA/Wa 759/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 8 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. w P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII postanawia: odmówić przyznania Z. w P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z. w P. (dalej: "skarżący" lub "Zakład") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że jako zakład budżetowy Miasta P. nie posiada własnego budżetu, a środki finansowe na jego utrzymanie przekazywane są przez Miasto P. na ustalone zadania, w związku z czym Zakład nie jest w stanie wygenerować dodatkowych środków finansowych na uiszczenie opłat, kar i podobnych wydatków, które nie zostały wcześniej ujęte w budżecie Miasta P.. W ocenie skarżącego skoro wydatki na opłaty sądowe nie zostały wcześniej w budżecie przewidziane, a Zakład nie ma oszczędności, nie może ponieść opłat związanych z przedmiotem sprawy. Zakład wskazał, że na rachunku bankowym dysponuje kwotą w wysokości 190 tysięcy złotych. Na wezwanie Sądu skarżący przedłożył plan przychodów i kosztów, plan finansowy i wyciągi z rachunku bankowego. Postanowieniem z 14 lipca 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania Zakładowi prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący pismem z 8 sierpnia 2016 r. w ustawowym terminie złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że koszty sądowe nie zostały objęte wydatkami zaplanowanymi przez Radę Gminy P. i Zakład nie może ich ponieść bez narażenia się na odpowiedzialność z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Mając powyższe na uwadze, należy odnotować, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), która wprowadziła szereg zmian w tym również w zakresie przyznawania prawa pomocy. Jednocześnie w myśl postanowień art. 2 przywołanej ustawy przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a w pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. W konsekwencji powyższego, w związku z wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego przed 15 sierpnia 2015 r., w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy wskazać, że ustawodawca nie przewidział innych przesłanek zwolnienia osób prawnych z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, w związku z czym fakt działania przez stronę skarżącą zakładem budżetowym czy też względy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych jako okoliczności nieznane ustawie nie mogą przemawiać za przyznaniem prawa pomocy. W świetle obowiązujących przepisów wyłączną przesłanką przyznania osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym pozostaje zatem warunek braku środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jednocześnie należy odnotować, że z treści przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika wprost, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia pełnych kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W tym miejscu zauważyć należy, że zgodnie z przedstawionym przez Zakład Planem finansowym zakładu budżetowego na 2016 r. w § 4430 (karta nr 111 akt sądowych) na opłaty i składki przewidzianych zostało 5 000 zł, a skarżący nie przedstawił dokumentów wskazujących, że kwota ta została wyczerpana w całości lub w wysokości uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie sprawy sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 225 złotych. W ocenie Sądu strona postępowania sądowoadministracyjnego inicjując to postępowanie, powinna liczyć się z koniecznością poniesienia związanych z tym kosztów i zabezpieczyć w budżecie środki na ten cel. Brak takich środków niezależnie od przyczyny w świetle obowiązujących przepisów nie stanowi podstawy do przyznania prawa pomocy będącego formą pomocy finansowanej z budżetu Państwa. W świetle powyższego Sąd działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.