VI SA/Wa 76/19

WyrokWSA w Warszawie2019-04-04

Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Pamela Kuraś - Dębecka, Agnieszka Łąpieś - Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowy nazwane 'umowami o dzieło', których przedmiotem było wykonanie prac związanych z montażem i pomiarem kabli, powinny zostać zakwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, w celu ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowy nazwane 'umowami o dzieło', których przedmiotem był montaż i pomiar kabli, powinny być kwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Kluczowe było to, że celem tych umów nie było stworzenie samoistnego dzieła, lecz wykonanie określonych czynności wymagających starannego działania, a nie osiągnięcia konkretnego rezultatu. W związku z tym, wykonawca tych umów podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję stwierdzającą, że A. P. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów nazwanych 'umowami o dzieło' z M. Sp. z o.o. Skarżąca spółka twierdziła, że były to umowy o dzieło, a nie umowy zlecenia, co wyłączałoby obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego oraz błędną kwalifikację umów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S., pismem z dnia 19 listopada 2014 r., zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym A. P., z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów nazwanych "umowami o dzieło", zawartych z płatnikiem składek: [...] Spółka z o. o., w okresach od 1 lutego 2011 r. do 4 lutego 2011 r., od 1 marca 2011 r. do 10 marca 2011 r., od 2 maja 2011 r. do 31 maja 2011 r., od 1 września 2011 r. do 30 września 2011 r., od 1 grudnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., od 2 lutego 2012 r. do 29 lutego 2012 r., od 15 maja 2012 r. do 29 czerwca 2012 r., od 10 sierpnia 2012 r. do 17 września 2012 r., od 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., od 3 grudnia 2012 r. do 28 grudnia 2012 r., od 18 stycznia 2013 r. do 28 lutego 2013 r., od 5 maja 2013 r. do 25 maja 2013 r., od 1 października 2013 r. do 29 października 2013 r. W związku z powyższym dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po analizie zgromadzonej dokumentacji w przedmiotowej sprawie, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. stwierdził, że zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego we wskazanych okresach, z tytułu umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, zawartych z [...] Spółka z o. o. Od powyższej decyzji płatnik składek, wniósł odwołanie. Decyzją z dnia [...] września 2018r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit.e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1510, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania [...] Spółka z o.o., od decyzji wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] kwietnia 2015 r., stwierdzającej, że A. P. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresach: od 1 lutego 2011 r. do 4 lutego 2011 r., od 1 marca 2011 r. do 10 marca 2011 r., od 2 maja 2011 r. do 31 maja 2011 r., od 1 września 2011 r. do 30 września 2011 r., od 1 grudnia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., od 2 lutego 2012 r. do 29 lutego 2012 r., od 15 maja 2012 r. do 29 czerwca 2012 r., od 10 sierpnia 2012 r. do 17 września 2012 r., od 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., od 3 grudnia 2012 r. do 28 grudnia 2012 r., od 18 stycznia 2013 r. do 28 lutego 2013 r., od 5 maja 2013 r. do 25 maja 2013 r., od 1 października 2013 r. do 29 października 2013 r., z tytułu umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, zawartych z płatnikiem składek [...] Spółka z o. o., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w odwołaniu z dnia 20 maja 2015 r. płatnik składek zarzucił, iż nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym zainteresowanego, z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów nazwanych "umowami o dzieło", zawartych z płatnikiem składek: [...] Spółka z o. o., lecz dyrektor [...] OW NFZ zawiadomił pismami stronę o wszczęciu postępowania. Powyższy zarzut jest całkowicie bezzasadny, gdyż strony zostały poinformowane pisemnie o toczącym się postępowaniu, zarówno przed dyrektorem [...] OW NFZ, jak i Prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia, a inna forma wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie nie była wymagana. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu odwołującego, iż korespondencja dyrektora [...] OW NFZ była kierowana bezpośrednio do płatnika składek, a nie do wyznaczonego w sprawie pełnomocnika, organ zauważył, iż płatnik składek nie poinformował dyrektora [...] OW NFZ o wyznaczeniu pełnomocnika do reprezentowania go przed NFZ. To na płatniku składek ciążył obowiązek poinformowania organu o wyznaczeniu pełnomocnika do reprezentowania go w postępowaniu przed NFZ, tym bardziej, że dyrektor [...] OW NFZ informował strony o wszczęciu i zakończeniu postępowania. Ponadto, okazanie pełnomocnictwa jednego organowi, nie musi oznaczać woli bycia reprezentowanym przez pełnomocnika w postępowaniu toczącym się przed innym organem. W związku z powyższym, zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Analizując akta sprawy organ podkreślił, że przedmiotem ww. umów wykonywanych przez zainteresowanego we wskazanych okresach, nazwanych umowami o dzieło, były prace związane z montażem i pomiarem kabli [...]. W związku z powyższym organ II instancji nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującego, iż w przedmiotowej sprawie wykonywane przez zainteresowanego czynności stanowią dzieło. Charakter realizowanych prac nakazuje przyjąć, że przedmiotowe umowy należy zakwalifikować, jako umowy o świadczenie usług. W wyniku realizacji świadczenia nie powstała nowa rzecz, ani istniejąca rzecz nie została przekształcona, stając się dziełem. Istotą świadczenia było wykonanie określonych czynności (facere), czynności zaś nie mogą być przedmiotem umowy o dzieło. W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność z tytułu wykonywanych umów spoczywała w istocie na płatniku składek, a nie na zainteresowanym. Natomiast w szerokim sensie każda osoba wykonująca dowolną pracę odpowiada w jakimś stopniu za jej efekty (jakość) - np. pracownik na produkcji odpowiada wewnętrznie wobec swojego pracodawcy za jakość wytoczonej na tokarce rzeczy, zleceniobiorca i wykonujący w jego imieniu kierowca przewóz, odpowiada za przewiezienie w stanie niepogorszonym przewożonych materiałów wobec przewoźnika u którego jest zatrudniony lub wykonuje umowę zlecenia itd. Organ II instancji rozpatrując odwołanie strony stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wykonywane czynności przez zainteresowanego pozwalają uznać, że celem stron nie było zawarcie umowy o dzieło i rozliczanie się za jej wynik ale wykonywanie powtarzalnej pracy z należytą starannością analogicznie, jak w przypadku pracy ze stałym wynagrodzeniem wykonywanej przez inne osoby zatrudnione przez płatnika składek. W ocenie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zostały podjęte odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem treści analizowanych umów oraz wykonywanych przez zainteresowanego czynności, w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przywołane orzecznictwo sądów. W opinii organu rozpatrującego odwołanie nie nastąpiło także w analizowanej sprawie naruszenie art. 8 kpa. bowiem brak zaufania obywateli do organów państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, szczególnie niektórych wartości w nim wyrażonych, takich jak równość i sprawiedliwość. Co w analizowanym przypadku nie miało miejsca ponieważ nie ma wątpliwości, że podjęto wszystkie wymagane czynności prowadzące do zebrania odpowiedniego materiału dowodowego, który następnie został zbadany i oceniony w sposób obiektywny, w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa i przytaczane orzecznictwo. Stąd również zarzut o naruszeniu art. 8 kpa pozostaje nieuzasadniony. Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, iż organem zobowiązanym do prawidłowego ustalenia wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne Zainteresowanego jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Pismem z dnia 5 grudnia 2018 r. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] wniosła na powyższą decyzję skargę do WSA w Warszawie, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa poprzez niepodjęcie wszystkich działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób budzący zaufanie do organów administracji, 2. niewykorzystanie wszystkich dostępnych i wskazanych przez skarżąca spółkę dowodów; 3. niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie; 4. nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i wyjaśnienia materiałów w sprawie; 5. naruszenie prawa materialnego w szczególności poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 627 kodeksu cywilnego oraz następnych, dotyczących umowy o dzieło, 6. nieprzeprowadzenie przez organ administracyjny postępowania w zakresie zbadania zgodnego zamiaru stron przy zawieraniu umowy o dzieło oraz celu umowy, 7. naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 40 kpa poprzez działanie bez uczestnictwa wyznaczonego pełnomocnika, art. 61 kpa poprzez podjęcie czynności z naruszeniem przepisów prawa, art. 6 i art. 8 kpa poprzez nie podjęcie wszystkich działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w sposób budzący zaufanie do organów administracji, oraz art. 77 kpa poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie. 8. naruszeniem art. 32 § 1 Konstytucji RP, a także przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenia prawa Strony do równego traktowania, a także poprzez pozbawienie skarżącej spółki prawa czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranego materiału i zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, w szczególności poprzez niezawiadomienie spółki o prawie przeglądania akt przed wydaniem decyzji, zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i pozbawieniem Strony prawa do składania ewentualnych dalszych wniosków dowodowych. W oparciu o powyższe zarzuty stanowiące podstawy skargi, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, wg norm przewidzianych. W uzasadnieniu strona rozwinęła podniesie zarzuty wskazując w pierwszej kolejności, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w W. nie odniósł się do wszystkich zarzutów i okoliczności podniesionych w odwołaniu. W szczególności dotyczących wadliwego doręczania pism w sprawie oraz uniemożliwieniem stronie zapoznania się z zebranym materiałem i wypowiedzeniu się w sprawie. Ponadto organ nie odniósł się do kwestii związanych z koniecznością wszczęcia przez ZUS postępowania wobec Spółki oraz wobec A. P., co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w W. przyjął stanowisko ZUS, który to organ stwierdził, że płatnik składek [...] Sp. z o.o. nie dokonał zgłoszenia do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego A. P. z tytułu wykonywania w/w umów, do której według ZUS stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Zdaniem spółki podnoszonym i podtrzymywanym przez cały czas trwania postępowania zgłoszenie takie nie powinno mieć miejsca, bowiem wykonawca z tytułu umowy nie podlegał składkom na ubezpieczenia społeczne, ani ubezpieczenie zdrowotne, gdyż zawarte pomiędzy stronami umowy nie są - jak twierdzi ZUS - umowami zlecenia, ale umowami o dzieło. Taki jest właśnie charakter umów zawartych pomiędzy [...] sp. z o. o., jako zamawiającym, a A. P., jako wykonawcą. Odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwaną dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organów orzekających w sprawie nie dopatrzył się nieprawidłowości, w tym - w zakresie zarzutów podniesionych w skardze - które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny charakteru prawnego umów zawartych między skarżącą (płatnikiem), a zainteresowanym i rozstrzygnięcia czy umowy te są, jak twierdzi skarżąca, umowami o dzieło, które nie dają podstaw do objęcia wykonawcy obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, czy też są, zgodnie z poglądami organów, umowami o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, a których zawarcie i wykonywanie daje podstawę do objęcia wykonawcy umów obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Zarówno w judykaturze jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część szczególna, LEX 2014, komentarz do art. 627 k.c., t. 38). Zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391). Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 k.c., a więc obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, że subsumpcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia w rozumieniu art. 734 k.c. (vide: L. Ogiegło /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, s. 573 i nast.). Przesłanka zastosowania art. 750 k.c. wyraża się w tym, że umowa o świadczenie usług nie może być umową, której celem byłoby osiągnięcie rezultatu, pozwalającego na jej zakwalifikowanie jako umowy o dzieło. Istotą umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., jest natomiast to, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja umowy zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu – dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387). Zatem odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie nastąpił. Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (publ. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie)". Sąd, biorąc pod uwagę mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy, uznał, że organy obu instancji poczyniły odpowiednie ustalenia faktyczne i przeprowadziły wyczerpującą analizę stanu prawnego, dochodząc do prawidłowych wniosków, iż zakwestionowane umowy zawarte przez skarżącą z wykonawcą były umowami o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a nie umowami o dzieło. Sąd rozpoznając skargę nie dopatrzył się w działaniu Prezesa NFZ nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy ani zastosowania do jego oceny przepisów prawa. W ocenie składu orzekającego motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyjaśnione w uzasadnieniach obu decyzji, a argumentacja organów jest wyczerpująca i akceptowalna. Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (k.c.) dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jednocześnie w myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz.121, ze zm.), dalej: "s.u.s.", obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. W myśl art. 6 ust 1 pkt 4 s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem analizowanych umów były prace związane z montażem i pomiarem kabli [...]. W związku z powyższym nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej spółki, że w przedmiotowej sprawie wykonywane przez zainteresowanego czynności stanowią dzieło. Charakter realizowanych prac nakazuje przyjąć, że przedmiotowe umowy należy zakwalifikować, jako umowy o świadczenie usług. Oznacza to, że wykonawca przedmiotowych umów wykonywał obowiązki, które mieszczą się w ramach świadczenia usług. W ocenie Sądu powyższe czynności miały prowadzić do określonego skutku w postaci montażu i pomiaru kabli [...], jednak ten skutek uzależniony był wyłącznie od starannego działania wykonawcy umowy. Praca może być zostać wykonana przez każdą osobę, która nabędzie odpowiednie przygotowanie zawodowe i praktyczne. Wkład w postaci wykorzystania umiejętności praktycznych wykonawcy, wynikających z jego doświadczenia zawodowego w zakresie wykonywanej pracy, jest elementem obowiązku starannego działania. Nie można natomiast w niniejszej sprawie mówić o powstaniu indywidulanego, samoistnego dzieła. Z uwagi na powyższe za uzasadnioną należy uznać ocenę, że zawarte umowy nie przewidywały określonego rezultatu w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów k.c. czy też utworu w rozumieniu przepisów prawa autorskiego. Ponadto za ewentualne wady wobec trzecich odpowiedzialność ponosił płatnik składek. W następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a także analizy argumentacji podniesionej przez stronę skarżącą, zarówno Prezes NFZ, jak i Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wydając obie decyzje administracyjne, prawidłowo zastosowali stosowne przepisy prawa materialnego. Na uwzględnienie nie zasługiwały także zarzuty naruszenia prawa procesowego. Jak wynika z akt sprawy strony zostały poinformowane pisemnie o toczącym się postępowaniu, zarówno przed dyrektorem [...] OW NFZ, jak i Prezesem Narodowego Funduszu Zdrowia. Odnosząc się do zarzutu, że korespondencja dyrektora [...] OW NFZ była kierowana bezpośrednio do płatnika składek, a nie do wyznaczonego w sprawie pełnomocnika, zauważyć należy, że w aktach sprawy brak dokumentu potwierdzającego wyznaczenia pełnomocnika do reprezentowania go przed NFZ na etapie postępowania prowadzonego przez dyrektora [...] OW NFZ. Pełnomocnictwo załączone zostało do dowołania. W ocenie Sądu, nie można zarzucić organowi odwoławczemu naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 8, 9, 11 k.p.a., art. 107 oraz art. 170 § 1 i 3 k.p.a. W sytuacji wyżej dokonanej oceny jako niepotwierdzony należy uznać zarzut niewyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn rozstrzygnięcia, czy podstaw stanu faktycznego i motywów działania organu. Organy podjęły wystarczające czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego, który znajduje się w aktach sprawy. Rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, ze szczególnym uwzględnieniem treści analizowanej umowy oraz wykonywanych przez zainteresowanego obowiązków, w oparciu o mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przywołane orzecznictwo, w szczególności sądów powszechnych. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło