VI SA/Wa 760/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi A. D. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty wynagrodzenia za udział w pracach komisji egzaminacyjnej postanawia: odrzucić skargę Skarżący - A. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], polegające na odmowie wypłaty wynagrodzenia za udział w pracach komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin konkursowy na aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...], który odbył się w dniu [...] czerwca 2007 r. W dniu 30 lipca 2007 r. skarżący skierował do Ministra Sprawiedliwości pismo żądające wypłaty wynagrodzenia z tytułu udziału w pracach ww. Komisji. Ministerstwo Sprawiedliwości pismem z dnia [...] października 2007 r. podpisanym przez Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości odmówiło wypłaty wynagrodzenia. Podstawą prawną takiego stanowiska była treść art. 33 (5) ust. 8 ustawy o radcach prawnych, na podstawie którego wynagrodzenie za udział w pracach Komisji przysługuje członkowi Komisji niebędącemu pracownikiem administracji rządowej. W niniejszej sprawie A. D. złożył oświadczenie, z którego wynikało, że jest pracownikiem Izby Skarbowej w [...]. W tej sytuacji organ uznał, że skarżącemu, jako pracownikowi administracji rządowej wynagrodzenie nie przysługuje. W oparciu o art. 127 § 3 k.p.a. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, podtrzymując dotychczasowe żądanie wypłaty wynagrodzenia. Pismem z dnia [...] lutego 2008 r. organ poinformował skarżącego, że złożony wniosek nie podlega rozpoznaniu na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. bowiem w sprawie nie została wydana decyzja administracyjna. Organ powtórzył wcześniejszą argumentację merytoryczną odmowy wypłaty wynagrodzenia, wskazując że odpowiedź z dnia [...] października 2007 r. miała charakter pisma wyjaśniającego i nie zawierała cech rozstrzygnięcia typowych dla decyzji administracyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie prawa tj.: art. 33 (5) ust. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. Nr 19 poz. 145 ze zm.) i § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej i odwoływania jej członków oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258 poz. 2164 ze zm.) poprzez błędną wykładnię tych przepisów sprzeczną z rafio legis zawartych w nich regulacjach i naruszającą wyrażone w art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz równego traktowania wszystkich przez władze publiczne. Wskazując na powyższe podstawy wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i uznanie jego uprawnienia do wynagrodzenia za udział w pracach komisji egzaminacyjnej W uzasadnieniu swojej skargi wskazał, iż stanowisko Ministra Sprawiedliwości jest sprzeczne z intencją ustawodawcy zawartą w art. 33 (5) ust. 8 ustawy o radcach prawnych, która nie może być inna niż wyrażona w przepisach Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej a w szczególności w art. 2 i art. 32 ust. 1. Zdaniem skarżącego w skład komisji egzaminacyjnej został powołany jako przedstawiciel Krajowej Rady Radców Prawnych a nie przedstawiciel Izby Skarbowej, gdzie jest zatrudniony jako radca prawny. Każda inna interpretacja rozszerzająca krąg osób pozbawionych tego prawa jest systemowo błędna i dyskryminująca dla wszystkich tych, którzy podobnie do skarżącego są pracownikami administracji rządowej, choć wykonywana tam praca nie ma żadnego związku z zasadami powołania i pracami w komisji egzaminacyjnej. Takie rozumowanie prowadzi do pozbawienia wynagrodzenia za wykonaną pracę, nawet wtedy gdy jej przedmiot i rodzaj nie miałyby żadnego związku z postanowieniami zawartej umowy o pracę. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, iż w jego ocenie niniejsza sprawa nie należy w ogóle do właściwości sądu administracyjnego. Nie została ona zakończona decyzją administracyjną i nie mieści się w katalogu spraw wymienionych w art. 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do których sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. W opinii Ministra Sprawiedliwości w niniejszej sprawie możemy mieć do czynienia co najwyżej z właściwością sądu cywilnego, nie zaś administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 58 § 1 pkt 1) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- p.p.s.a.) Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak wskazuje T. Woś "ze względu na merytoryczny, a nie formalny charakter tej kategorii przesłanek dopuszczalności zaskarżenia - odmiennie niż w przypadku niedochowania przez skarżącego formalnych wymagań skargi - prawo nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna; w każdym przypadku stwierdzenia braku którejś z przesłanek dopuszczalności zaskarżenia sensu stricto sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 276). Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych. Niewątpliwie skarżącemu chodzi wypłatę wynagrodzenia za udział w pracach komisji egzaminacyjnej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest to sprawa cywilna, która winna być rozpoznana przez sąd powszechny. Zgodnie z art. 1 w związku z art. 2 § 1 k.p.c., sprawami cywilnymi rozpoznawanymi przez sądy powszechne są sprawy ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, a także te sprawy, które wprawdzie nie wynikają z ww. stosunków, niemniej stosuje się do nich - z mocy ustaw szczególnych - przepisy kodeksu postępowania cywilnego. Sprawą cywilną jest zatem taka sprawa, w której żądana przez powoda ochrona prawna sprowadza się do wywołania skutku w zakresie stosunku cywilnoprawnego sensu largo, a więc stosunku osobistego, rodzinnego lub majątkowego, istniejącego między podmiotami występującymi jako równorzędni i równoprawni partnerzy. Sprawami cywilnymi są jednak także sprawy, które ze swej istoty nie są sprawami, o jakich wyżej mowa, bo ich źródłem jest prawo publiczne, niemniej uchodzą za takie z mocy wyraźnego ustanowienia ustawodawcy, który skierował je do właściwości sądów powszechnych i nakazał stosowanie do ich rozpoznawania przepisów kodeksu postępowania cywilnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2003 r. , sygn. akt III CK 319/03 Lex nr 106639) W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że sprawa niniejsza, wszczęta na podstawie wniosku skarżącego z dnia 30 lipca 2007 r. dotyczącego wypłaty wynagrodzenia za udział w pracach komisji egzaminacyjnej przeprowadzającej egzamin konkursowy na aplikację radcowską w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...], który odbył się w dniu [...] czerwca 2007 r. nie jest sprawą administracyjną w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta ma charakter majątkowy. W takiej sprawie przepisy k.p.a. a także przepisy ustawy o radcach prawnych nie przewidują wydania przez Ministra Sprawiedliwości decyzji administracyjnej. Jednocześnie, w ocenie Sądu, odmowy wypłaty wynagrodzenia za udział w pracach komisji nie można zaliczyć do aktów administracyjnych wymienionych w pkt. 2 do 4 przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy skarga wniesiona w niniejszej sprawie okazała się niedopuszczalna. W konsekwencji tego nie mogło dojść do merytorycznego rozpoznania skargi, gdyż podlegała ona odrzuceniu z przyczyn formalnych na mocy art. 58 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu Sąd odrzucił skargę postanowieniem.