VI SA/Wa 763/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-27

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Pamela Kuraś-Dębecka, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej powinna być nakładana za każdy przejazd pod bramownicą, czy też za cały przejazd odcinkiem drogi krajowej, niezależnie od liczby mijanych bramownic?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna powinna być nakładana za przejazd bez uiszczenia opłaty po drodze krajowej lub jej odcinku, niezależnie od liczby mijanych bramownic, a nie za przejazd pomiędzy kolejnymi bramownicami. W niniejszej sprawie, ponieważ incydent dotyczył przejazdu pod pierwszą bramownicą, organ prawidłowo nałożył karę.
Stan faktyczny
Skarżący został ukarany karą pieniężną w wysokości 3.000 zł za przejazd po płatnym odcinku autostrady bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, argumentując, że został wielokrotnie ukarany za ten sam czyn, ponieważ przejazd odbywał się przez kilka bramownic na jednym odcinku drogi. Domagał się jednej kary za cały przejazd.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej "organem", "GITD") decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku M. H. (zwanego dalej skarżącym) o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ działał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.; dalej "u.d.p.") oraz załącznika nr 1 pkt 3 lit. a) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2014 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b), art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.; dalej "u.t.d."). GITD wskazał, że podstawę faktyczną wydania decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 zł stanowiło wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433; dalej "rozporządzenie"), bez uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., w dniu [...] lipca 2012 r. o godzinie [...] na odcinku płatnej drogi (autostrada [...], odcinek Z. (granica państwa) - węzeł [...]), przez bramownicę nr [...]. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i podniósł, że jazda po dwóch odcinkach płatnej drogi krajowej ([...] i [...]) odbywała się w ramach jednego ciągłego przejazdu. Wskazał na przepis art. 13k ust. 1 u.d.p. i stwierdził, że skoro przejechał bez uiszczenia opłaty przez dwa odcinki dróg płatnych, co potwierdza protokół kontroli, to powinny być wymierzone wobec niego co najwyżej dwie kary pieniężne. Nie zgodził się ze stanowiskiem organu, zgodnie z którym za każdy odnotowany przez bramownice ustawione na danym odcinku drogi przejazd bez wymaganej opłaty elektronicznej, należy wymierzyć odrębną karę. Uznał w związku z tym, że wykładnia ww. przepisu zaprezentowana przez organ stoi w sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami i stanowi zaprzeczenie sankcji administracyjnej, jej celów i funkcji. Organ ponownie rozpoznając sprawę przypomniał, że w dniu [...] lipca 2012 r. na autostradzie [...], upoważniony inspektor Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód ciężarowy marki [...] o nr rej. [...], którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t. W toku kontroli stwierdzono, że ww. pojazd nie był wyposażony w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych (jednostki viaBOX). Wskazano w związku z tym, że przejazd wykonywany był bez wniesienia opłaty określonej w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Organ zauważył, że elektroniczny system poboru opłat z dniem 1 lipca 2011 r. zastąpił system "winietowy". Obowiązek ponoszenia powyższej opłaty spoczywa na korzystającym z dróg krajowych lub ich odcinków, natomiast sankcja za naruszenie tego obowiązku nakładana jest na kierującego pojazdem, na co wskazuje wykładnia normy prawnej - art. 13k ustawy o drogach publicznych. W myśl art. 5 ust. 1 u.d.p. do dróg krajowych zalicza się: 1) autostrady i drogi ekspresowe oraz drogi leżące w ich ciągach do czasu wybudowania autostrad i dróg ekspresowych; 2) drogi międzynarodowe; 3) drogi stanowiące inne połączenia zapewniające spójność sieci dróg krajowych; 4) drogi dojazdowe do ogólnodostępnych przejść granicznych obsługujących ruch osobowy i towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów) lub wyłącznie ruch towarowy bez ograniczeń ciężaru całkowitego pojazdów (zespołu pojazdów); 5) drogi alternatywne dla autostrad płatnych; 6) drogi stanowiące ciągi obwodnicowe dużych aglomeracji miejskich; 7) drogi o znaczeniu obronnym. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. GITD wskazał, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, w postaci protokołu kontroli, dowodu rejestracyjnego skontrolowanego pojazdu, w sposób pełny odzwierciedla ustalony stan faktyczny. Wynika z tego materiału, że pojazd samochodowy, którego kierowcą był skarżący poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu i za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Zdaniem GITD, okoliczności podniesione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ustawodawca nie przewidział bowiem okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p. w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Z tych względów, jak podał organ, przyczyny, z powodu których opłata nie została uiszczona nie są okolicznościami istotnymi dla rozpoznania sprawy administracyjnej. Kary pieniężne wynikające z naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych są nakładane na podstawie obiektywnie stwierdzonych naruszeń. Organ podkreślił, że obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Stosownie do art. 9 tejże ustawy przepisy ustanawiające powyższy obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Ustawodawca przewidział zatem ponad trzyletni okres vacatio legis. W związku z tym, w ocenie organu, skarżący miał wystarczająco czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnym. GITD stwierdził w tym miejscu, że ustawowym obowiązkiem inspektorów transportu drogowego jest kontrola przestrzegania obowiązujących przepisów na wszystkich drogach publicznych, obowiązkiem kierującego pojazdem samochodowym jest zaś przestrzeganie tych przepisów, na każdym odcinku pokonywanej trasy przejazdu. Jak wskazał GITD, obowiązujący system pozwala na naliczanie i pobieranie opłaty elektronicznej wyłącznie za pośrednictwem zainstalowanego w pojeździe urządzenia, tzw. viaBOX. Brak zainstalowania w pojeździe tego urządzenia, w toku wykonywania przejazdu po drogach wskazanych w ww. załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia, skutkuje tym, że opłata elektroniczna nie zostaje uiszczona, zaś organ administracji publicznej obowiązany jest do wymierzenia kierującemu pojazdem samochodowym kary administracyjnej, zgodnie z dyspozycją wyrażoną w art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Mając powyższe na uwadze organ uznał, że kierujący pojazdem niezaopatrzonym w urządzenie viaBOX nie powinien poruszać się po odcinkach dróg krajowych, o których mowa w ww. rozporządzeniu. W niniejszej sprawie skarżący wykonywał przewóz po płatnym odcinku drogi krajowej, nie posiadając w pojeździe wspomnianego urządzenia, co uniemożliwiło mu wniesienie stosownej opłaty i w konsekwencji zobligowało organ do wymierzenia kary pieniężnej z tytułu tego naruszenia. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, reprezentowany przez adwokata, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie w całości. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci sześciu decyzji organu I instancji i sześciu decyzji organu II instancji wydanych w jego sprawach w związku z wykonywaniem przewozu w dniu [...] lipca 2012 r. na płatnym odcinku drogi krajowej - autostrady [...]. Wniósł też o połączenie spraw prowadzonych co do stwierdzonych na ww. odcinku drogi naruszeń, do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił organowi naruszenia następujących przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, w której decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną, co wypełnia przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a nie utrzymania jej w mocy, - art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie oraz nierozpoznanie istoty wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji, że na skarżącego oprócz kary pieniężnej zaskarżonej niniejszą skargą tego samego dnia i za przejazd tego samego odcinka drogi płatnej, nałożono 6 innych kar pieniężnych, a w związku z tym skarżący został 7 razy ukarany za to samo przewinienie, czyli za przejazd tym samym odcinkiem drogi płatnej, tego samego dnia, bez zatrzymywania się, pomimo tego, że skarżący wskazywał na te okoliczności we wniosku, oraz organ dysponował odpowiednim materiałem dowodowym w postaci wydanych decyzji. Ewentualnie, w razie nieuwzględnienia przez Sąd powyższych zarzutów, skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 13k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13ha ust. 1 u.d.p. w zw. z załącznikiem nr 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że odcinki drogi krajowej, na których jest pobierana opłata elektroniczna, wyznaczone są przez kolejne bramownice na drodze służące kontroli uiszczenia opłaty elektronicznej, na skutek czego organ uznał, że płatnych odcinków drogi [...] na odcinku Z. (granica państwowa) - węzeł [...] jest siedem, w związku z czym karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty elektronicznej nałożył oddzielnie za każdy odcinek drogi pomiędzy kolejnymi bramownicami, podczas gdy z ww. rozporządzenia wynika, że odcinkiem drogi, za który należy się opłata elektroniczna jest jeden odcinek: Z. (granica państwowa) - węzeł [...]. W związku z tym skarżący stwierdził, że nieuiszczając opłaty elektronicznej za przejazd ww. odcinkiem płatnym, powinien dostać jedną karę pieniężną w wysokości 3.000 złotych, a nie siedem oddzielnych kar w wysokości 3.000 złotych każda. Skarżący uznał, że spośród kar określonych decyzjami z dnia [...] lipca 2012 r. tylko jedna została nałożona zgodnie z prawem, pozostałe natomiast zostały nałożone w warunkach nieważności postępowania, ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją. Zdaniem skarżącego, siedmiokrotne ukaranie za jeden czyn stoi w ewidentnej sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawa. Stwierdził, że skoro popełnił jedno przewinienie, to powinien otrzymać jedną karę. Zasada ta, zdaniem skarżącego, obowiązuje w ustawodawstwie europejskim, w myśl którego nikt nie może być dwukrotnie karany administracyjnie za ten sam czyn, na mocy tego samego przepisu lub przepisów chroniących ten sam społeczny interes. Skarżący argumentację towarzyszącą postawionym zarzutom naruszenia przepisów prawa materialnego skoncentrował wokół niezasadności wymierzenia kolejnych kar pieniężnych z tytułu przejazdu przez kilka bramownic postawionych na jednym odcinku drogi określonej w rozporządzeniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 762/13, VI SA/Wa 763/3, VI SA/Wa 764/13, VI SA/Wa 765/13, VI SA/Wa 766/13, VI SA/Wa 767/13 do wspólnego rozpoznania, a sprawy VI SA/Wa 762/13, SA/Wa 764/13, VI SA/Wa 765/13, VI SA/Wa 766/13, VI SA/Wa 767/13 także do wspólnego rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. akt VI SA/Wa 762/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1 oraz art. 13k ust. 4 u.d.p. Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl powołanego art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. W ocenie Sądu, należy uznać, iż organy obu instancji słusznie stwierdziły, że kierujący pojazdami samochodowymi mają bezwzględny obowiązek znajomości podstawowego zakresu przepisów dotyczących korzystania z dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych, nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Należy ponadto wyraźnie podkreślić, że skoro obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie zmieniającej - z dnia 7 listopada 2008 r., to organy zasadnie przyjęły, mając na względzie ponad trzyletni okres vacatio legis, że użytkownicy dróg mieli wystarczająco dużo czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi. Ustawodawca nie przewidział okoliczności pozwalających na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 i 2 u.d.p., w przypadku nieuiszczenia opłaty elektronicznej. Zaznaczyć należy, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjno-karna, co do zasady ma charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (tak m.in.: D. Szumiło-Kulczycka, Prawo administracyjno-karne, Zakamycze, Kraków 2004, s. 150 i powołana tam uchwała Sądu Najwyższego z 5 września 1995 r., sygn. III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1998 r., sygn. akt IV SA 1792/96; z 7 grudnia 1994 r., sygn. akt SA/Lu 49/94; z 5 czerwca 2001 r., sygn. akt III SA 2661/00). W konsekwencji - kierując się także wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w wyroku z 15 stycznia 2007 r., sygn. akt P 19/06, należy uznać przepisy ustawy o drogach publicznych, powołane w decyzjach nie uzależniają nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązujących w przewozach drogowych regulacji (w tym dotyczących opłat elektronicznych) od ustalenia winy podmiotu wykonującego dany przewóz. Niewątpliwie obowiązek posiadania urządzenia do poboru opłat elektronicznych jest obowiązkiem o charakterze bezwzględnym, stąd też inspektor, stwierdzając brak urządzenia do poboru opłat, zobligowany był do nałożenia kary pieniężnej. Nie budzi również jakichkolwiek wątpliwości, iż w niniejszej sprawie podmiotem odpowiedzialnym za przejazd pojazdem bez uiszczenia opłaty elektronicznej był kierujący pojazdem - skarżący. Incydent rozstrzygany w niniejszej sprawie dotyczył przejazdu w dniu [...] lipca 2012 r. o godz. [...] na odcinku płatnej drogi krajowej autostrada [...] na odcinku Z.(granica państwowa) – węzeł [...] przez bramownicę nr [...]). W pojeździe stwierdzono brak viaBoxu- urządzenia służącego do poboru opłaty elektronicznej, co w konsekwencji prowadziło do stwierdzenia braku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. Droga krajowa po której ustalono poruszanie się kontrolowanego pojazdu samochodowego została wyszczególniona w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r., Nr 80, poz. 433 z późn. zm.). Powyższy incydent był pierwszym, z incydentów ujawnionych w trakcie kontroli mobilnej i dotyczył odcinka autostrady [...] Z. (granica państwowa) – węzeł [...]. Analiza licznych spraw z zakresu opłaty elektronicznej pozwala zauważyć, że organy nakładając na kierującego pojazdem samochodowym karę pieniężna za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty naliczają powyższą karę za przejazd pod każdą bramownicą stosując posiłkowo § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. 2011.80.433 ze zm.), gdyż teoretycznie na każdym skrzyżowaniu można wjechać na drogę bądź z niej zjechać, a więc w ocenie organu każdy taki odcinek zawarty miedzy dwoma bramownicami stanowi odrębny przejazd po drodze krajowej lub jej odcinku, ponieważ zgodnie z treścią § 4 wskazanego powyżej rozporządzenia początkiem albo końcem drogi krajowej lub jej odcinka, na którym pobiera się opłatę elektroniczną, jest: 1) punkt przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu albo 2) punkt przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granicą państwową. Wysokość stawek opłat elektronicznych zawiera zał. nr 3 . Powyższy przepis w ocenie Sądu jest przepisem czysto technicznym wskazującym jedynie sposób naliczania opłaty elektronicznej i mającym na celu ułatwienie obliczenia wysokości opłaty elektronicznej za cześć odcinka po jakim porusza się kierujący. Inna interpretacja powyższego zapisu prowadziłaby do wniosku, że § 4 rozporządzenia wprowadza nowe pododcinki niezależne od treści zał. Nr 1 i 2 do powyższego rozporządzenia, a także przepisów ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych , korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 22 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U z 2012, poz. 1137), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. W przypadku uiszczenia opłaty w niepełnej wysokości wymierzana jest natomiast kara w wysokości 1.500 zł (art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy). Z powyższego wynika wprost, że kara jest bezpośrednio powiązana z przejazdem po danej drodze krajowej lub jej odcinku. Ustawa o drogach publicznych nie zawiera definicji "przejazdu", jednak przyjęta prze organy definicja przejazdu w oparciu o definicję początku i końca drogi krajowej zawarta w § 4 rozporządzenia wydaje się błędna lub co najmniej niepełna, gdyż nie każdy przejazd zawarty jest miedzy dwoma najbliższymi punktami przecięcia osi dróg w węźle lub skrzyżowaniu, albo przecięcia osi drogi z granicą miasta na prawach powiatu lub granica państwa. W ocenie Sądu kara pieniężna winna być nakładana za przejazd bez uiszczenia opłaty po drodze krajowej lub jej odcinku (bez względu na długość przejazdu a nie za przejazd pomiędzy dwoma najbliższymi bramownicami), o których mowa w załączniku nr 1 i 2 do rozporządzenia. Za taki przejazd jedną drogą krajową bez uiszczenia opłaty nakłada się karę w wysokości 3000 zł. Zgodnie z łacińską premią "Clara non sunt interpretanda" w procesie wykładni prawa w pierwszej kolejności należy opierać się wyłącznie na wykładni literalnej we wszystkich tych przypadkach w których treść normy jest klarowna i jasna. Rozporządzenie Rady Ministrów dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokość stawek opłaty elektronicznej zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w ustawie o drogach publicznych w art. 13 ha ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z powyższą delegacją Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia była upoważniona do: 1) określenia dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, 2) ustalenia dla nich wysokość stawek opłaty elektronicznej za przejazd kilometra, dla danej kategorii pojazdu, w wysokości nie większej niż określona w ust. 4 art. 13ha ustawy o drogach publicznych - mając na uwadze potrzeby utrzymania i ochrony dróg istotnych dla rozwoju sieci drogowej, koszty poboru opłaty elektronicznej oraz klasę drogi, na której jest pobierana opłata elektroniczna. Powyższa delegacja ustawowa upoważnia więc Radę Ministrów jedynie do wskazania dróg publicznych na których obowiązuje opłata elektroniczna, a także ustalenia wysokości stawek opłaty elektronicznej, w żądanym wypadku nie upoważnia do definiowania jakichkolwiek pojęć zawartych w ustawie. Wobec powyższego należy uznać, że w § 4 ustawodawca wskazał jedynie na najkrótszy odcinek drogi krajowej lub jej odcinka za jaki pobiera się opłatę elektroniczną, a odcinka powyższego w żadnym razie nie należy utożsamiać z przejazdem, gdyż za przejazd w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i przepisów rozporządzenia uznany winien być odcinek drogi krajowej lub jej odcinka od chwili wjazdu na drogę do chwili zjazdu z tej drogi niezależnie od ilości mijanych po drodze skrzyżowań czy węzłów. Przy czym należy przyjąć, że jeżeli na jednym ze skrzyżowań, czy węzłów drogowych nastąpi zjazd na inną płatną drogę publiczną to mamy do czynienia z tym samym przejazdem. Kontrowersje może natomiast wzbudzać sytuacja, gdy najpierw poruszamy się drogą płatną a potem bezpłatną i znowu płatną. Z uwagi na sygnalizację jaką wydaje urządzenie viaBox w takim wypadku prawidłowe jest nałożenie kary pieniężnej za oba przejazdy po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty. Ponieważ incydent rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy przejazdu pod pierwszą bramownicą organ prawidłowo nałożył na skarżącego karę za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, gdyż jak ustalono bezspornie w niniejszej sprawie skarżący poruszał się po drodze płatnej pojazdem powyżej 3,5 t. bez urządzenia viaBOX i w konsekwencji nie uiścił opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło