VI SA/Wa 766/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-15

Skład orzekający: Sędzia WSA

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne jest odpowiedzialny za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, nawet jeśli faktyczne czynności naruszające przepisy wykonuje kierowca?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne jest podmiotem odpowiedzialnym za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy też czynność tę powierzył pracownikowi. Odpowiedzialność ta wynika z faktu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie z wykonywania konkretnych czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na B. Sp. j. przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, a następnie utrzymanej w mocy przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Kara została nałożona za używanie tachografu niespełniającego wymogów w zakresie rejestracji okresów jazdy oraz za przewóz towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganego wyposażenia awaryjnego (kamizelki odblaskowej). Skarżący podnosił, że tachograf był sprawny i posiadał legalizację, a brak kamizelki był winą kierowcy, nie firmy. Kwestionował również zmianę przepisów dotyczącą tachografów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005r. sprawy ze skargi B. Sp. j. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...].10.2004 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6, ust. 4 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.11.7 ust. 2 załącznika do tej ustawy, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. karę pieniężną w łącznej kwocie 2.100 zł w tym 2000 zł z uwagi na to, że przyrząd kontrolny nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy i 100 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganego wyposażenia awaryjnego. Organ ustalił bowiem, iż w czasie przeprowadzonej w dacie [...].09.2004 r. kontroli pojazdu nr rej. [...] stwierdzono, iż tachograf zainstalowany w pojeździe nie spełniał wszystkich wymagań w zakresie okresów aktywnych kierowcy i pomimo aktualnego badania legalizacyjnego nie może być używany w pojazdach wykonujących transport. Nadto ustalono, że w dacie kontroli kierowca nie miał w pojeździe kamizelki (ubrania) odblaskowej. W odwołaniu od tej decyzji podniesiono, iż tachograf był sprawny, posiadał aktualną legalizację i prawidłowo rejestrował przebieg jazdy, a wykonanie przewozu drogowego bez wymaganego wyposażenia awaryjnego popełnił kierowca, a zatem nie ma podstaw do wydania decyzji na firmę B. Decyzją z dnia [...].02.2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym lp. 1.11.7 ust. 2, lp. 1.6.2.2 załącznika do tej ustawy, art. 3, art. 13, art. 15 ust. 2 i 7 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20.12.1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, 8.1.5 umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) w Genewie 30.10.1987 r. (Dz. U. 1999, Nr 30, poz. 287), art. 3 ust 1 ustawy z 28.10.2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. 199, poz. 1671) Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że podmiotem naruszeń ustawy o transporcie drogowym jest przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne, w tym przypadku B. sp. jawna, a nie kierowca. Organ II instancji stwierdził nadto, iż w sprawie miało miejsce naruszenie przepisów powołanego wyżej rozporządzenia Rady (EWG), przez zamontowanie w pojeździe tachografu, który nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Zgodnie bowiem z I załącznikiem (IIIc) pkt 4.1 i 4.3 rozporządzenia urządzenie rejestrujące musi być tak skonstruowane, aby była możliwa, o ile to konieczne przy użyciu przełącznika, automatyczna i oddzielna rejestracja czterech różnych okresów aktywności wymienionych w art. 15 tego rozporządzenia. Wyraźne rozróżnienie różnych okresów aktywności musi być możliwe na podstawie dwóch wykreślonych linii, ich wzajemnego położenia, o ile zachodzi potrzeba również symboli określonych w art. 15 rozporządzenia. Stosownie do art. 9 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym kierowcy pojazdów używanych do przewozu osób lub rzeczy, które zostały wyposażone w przyrządy kontrolne niespełniające wymagań ustawy, uwierzytelnione przed 1.01.2003 r. prowadzą karty drogowe, do końca okresu ważności uwierzytelnienia, jednak nie dłużej niż do końca uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej. Przedsiębiorca mógł zatem poruszać się pojazdem, którego tachograf nie rejestruje wszystkich okresów pracy kierowcy tylko do 1.05.2004 r. Analiza zebranego w czasie kontroli dowodu – wykresówki pozwala stwierdzić, że w pojeździe zamontowany był tachograf typu Mera – Poltik, który rejestruje jedynie prędkość i przebytą drogę, a nie aktywność pracy kierowcy. Fakt legalizacji przyrządu nie ma zatem, zdaniem organu, istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. W skardze na tę decyzję B. s.j. wniosła o stwierdzenie jej nieważności z uwagi na niezgodność z prawem. Skarżący podniósł, iż do dnia członkowstwa w Unii Europejskiej sposób rejestrowania okresów aktywności kierowców był czytelny, a po 1.05.2004 r. nagle przestał być czytelny mimo pewnej sprawności urządzenia, na które wydane było świadectwo potwierdzające jego uwierzytelnienie. Tworzenie nowego prawa nie może jednak w ocenie skarżących pozbawić wcześniej nabytych praw. Nadto podniesiono, iż wykonującym transport drogowy był kierowca i on naruszył przepis nie okazując do kontroli kamizelki ostrzegawczej mimo, że kamizelkę posiadał w wyposażeniu pojazdu. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1268) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Badając skargę wg. powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym użyte w tej ustawie pojęcie krajowego transportu drogowego oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przypadku międzynarodowego transportu drogowego art. 4 pkt 2 powołanej ustawy definiuje ten transport także jako podejmowanie i prowadzenie działalności gospodarczej z zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami, o których mowa w pkt 1 tego przepisu z tym, że jazda pojazdu miedzy miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granic Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast przewóz na potrzeby własne (niezarobkowy przewóz drogowy) to, stosownie do art. 4 pkt 4 cyt. ustawy – każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie wymienione w tym przepisie warunki w tym, by pojazd samochodowy był prowadzony przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Skoro zatem art. 92 ust. 1 powołanej ustawy wskazany w podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji stanowi, iż karze z tytułu naruszenia obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów ustaw w tym przepisie wymienionych bądź wiążących Polskę umów międzynarodowych podlega ten, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, to jego wykładnia winna uwzględniać przyjęte w art. 4 tej ustawy rozumienie "transportu drogowego", który polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej, jak i pojęcia "przewozu na potrzeby własne", który to przewóz zgodnie z w/wskazaną definicją jest przewozem wykonywanym przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności. W świetle powyższego wykonywanie transportu drogowego, czy też przewozu na potrzeby własne nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z poruszaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem o wykonywanie tego rodzaju czynności tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (przewóz osób lub rzeczy), a w przypadku przewozu na potrzeby własne – taki przewóz w dniu kontroli był wykonywany – chodzi o wykonywanie przewozu przez przedsiębiorcę prowadzącego inną niż w/wskazana, działalność gospodarczą pomocniczo w stosunku do tej działalności. Tym samym więc wykonującym transport drogowy, jak i wykonującym przewóz na potrzeby własne w rozumieniu powołanego przepisu, jest przedsiębiorca niezależnie od tego, czy sam prowadził pojazd, czy też czynność ta została powierzona, stosowną umową pracownikowi. W rozpatrywanej sprawie przewóz był dokonywany na potrzeby własne na podstawie zaświadczenia nr [...] na międzynarodowy przewóz rzeczy na potrzeby własne (którego kserokopia znajduje się w aktach administracyjnych), w którym jako przedsiębiorca figuruje B. sp. jawna. Zasadnie zatem Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, iż stroną postępowania i adresatem powyższej ustawy jest skarżący, a nie prowadzący pojazd kierowca. Podniesiona w skardze okoliczność, iż kierowca został przez pracodawcę przeszkolony i otrzymał kompletny zestaw instrukcji i wyposażenia pozostaje dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia bez istotnego znaczenia. Istotną, w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożonej kary 100 zł jest okoliczność, czy kierowca w czasie kontroli wykazał, że ma w pojeździe kamizelkę ostrzegawczą (ubranie odblaskowe). W tym względzie ustalenia obu organów, dla strony negatywne, są jednoznaczne i w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego trafne. Strona skarżąca tych ustaleń zresztą nie podważa. Zarzut niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji w tej kwestii jest zatem zarzutem chybionym. Brak również podstaw, by w pozostałym zakresie przypisać wadliwość w/w decyzji. Strona skarżąca w istocie nie kwestionuje w skardze ustaleń organu, iż zamontowany w kontrolowanym pojeździe tachograf nie spełniał wymagań przewidzianych w w/powołanym rozporządzeniu (EWG) – I załącznik (IIIc) pkt 4.1 i 4.3, bo rejestrował jedynie prędkość i przebytą drogę. Uznaje jedynie, iż skoro przed okresem 1.05.2004 r. mogła poruszać się pojazdem wyposażonym w taki tachograf, to takie uprawnienie (jako prawo nabyte) winno obowiązywać do okresu ważności uwierzytelnienia tego urządzenia, bo nabyte prawo może jedynie w takim przypadku ulec wygaśnięciu. Zmiana stanu prawnego w tym zakresie, do której organ II instancji się odwołał jest jednak wiążąca i nie ma znamion naruszenia praw nabytych. W tym stanie rzeczy Sąd nie stwierdził naruszenia prawa przez organy i w konsekwencji skargę oddalił orzekając, jak w sentencji na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło