VI SA/Wa 773/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-10
Skład orzekający: Jacek Fronczyk, Ewa Frąckiewicz, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił sprzeciw dotyczący unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny OSKOŁA VITAL, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów Prawa własności przemysłowej dotyczących prawa do firmy, zgłoszenia w złej wierze oraz podobieństwa znaków towarowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo oddalił sprzeciw, ponieważ słowo "oskoła" oznacza "sok z brzozy" i ma charakter opisowy, co wyklucza naruszenie prawa do firmy skarżącego. Nie stwierdzono również zgłoszenia znaku w złej wierze ani istotnego podobieństwa między spornym znakiem a znakami przeciwstawionymi, biorąc pod uwagę ich odmienną warstwę wizualną, fonetyczną i znaczeniową oraz specyfikę odbiorców produktów. W konsekwencji, nie stwierdzono ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów.Stan faktyczny
Skarżący wniósł sprzeciw wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy OSKOŁA VITAL, twierdząc, że narusza on jego prawo do firmy oraz inne przepisy Prawa własności przemysłowej. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw, uznając, że słowo "oskoła" jest opisowe i oznacza "sok z brzozy", a sporny znak nie jest podobny do znaków skarżącego w stopniu powodującym ryzyko wprowadzenia w błąd. Skarżący zaskarżył tę decyzję do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. W trakcie postępowania sądowego spółka M. sp. z o.o. wstąpiła jako następca prawny skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny oddala skargę
Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. oddalił sprzeciw wniesiony przez K. G. (zwanego dalej skarżącym", "wnoszącym sprzeciw"). Decyzję tę organ wydał na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust- 2 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 246 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410), zwanej dalej "pwp", "Prawo własności przemysłowej" oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.
Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] października 2014r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw K. G. wobec udzielenia decyzją z dnia [...] października 2013 r. z pierwszeństwem od [...] czerwca 2012 r. prawa ochronnego na znak towarowy OSKOŁA VITAL o numerze [...] na rzecz O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we [...] (zwaną dalej "uprawnioną"). Wnoszący sprzeciw wskazał, że działał na rynku produkcji i dystrybucji napojów orzeźwiających przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego, a konkretnie w branży producentów soku z brzozy, od dnia [...] lipca 2002r. Jest on "sukcesorem spółki cywilnej O. Podniósł, że sporne prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Wskazał, że warstwa słowna zawarta w spornym znaku towarowym jest tożsama z jego firmą, która ma ugruntowaną pozycję na rynku krajowym i zagranicznym. Podkreślił, że produkty pod nazwą [...] są oferowane i dostępne w dużych sieciach handlowych, cechuje je doskonała jakość i są chwalone przez klientów. Ponadto wnoszący sprzeciw stwierdził, że pomiędzy stronami toczy się spór na gruncie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwej konkurencji. Podkreślił przy tym, że uprawniona, zgłaszając do ochrony sporny znak towarowy wiedziała, że nie posiada praw do oznaczenia zawierającego słowo "OSKOŁA". Uzasadniając zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wnoszący sprzeciw podniósł, że jest uprawnionym do znaków towarowych zawierających słowo "OSKOŁA", tj.: [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...], do których, w jego ocenie jest podobny sporny znak towarowy ze względu na występujące we wszystkich tych znakach słowo "OSKOŁA". Ponadto podniósł, że słowo "oskoła", które wyszło już z użycia oznacza sok uzyskiwany z pnia drzewa. W jego ocenie określenie to ma charakter wyróżniający i dominujący, a dla przeciętnego odbiorcy nie jest nośnikiem żadnych jednoznacznych treści. Stwierdził, że obecnie określenie "OSKOŁA" wiąże się z pochodzeniem komercyjnym oferowanego towaru, a nie jego rodzajem. Wnoszący sprzeciw wskazał również, że jedynym wyróżniającym elementem spornego znaku towarowego jest słowo "OSKOŁA", pozostałe elementy mają charakter opisowy, informacyjny.
W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2014r. uprawniona wniosła o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego.
Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2015r. strony podtrzymały swoje stanowiska. Uprawniona podniosła, że obowiązek dowodowy ciąży na wnoszącym sprzeciw, zaś w przedmiotowej sprawie nie wykazał on stosownym materiałem dowodowym, aby sporne prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 1, 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Uprawniona wskazała na różnice pomiędzy porównywanymi znakami w warstwach wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej oraz na słowo OSKOŁA, które jest, zdaniem uprawnionej, oznaczeniem opisowym i przekazuje wyłącznie informacje na temat rodzaju towaru a nie źródła jego pochodzenia. Podkreśliła przy tym, że słowo "OSKOŁA" jest oznaczeniem, które występowało i występuje nadal w języku potocznym i jest stosowane do oznaczania soku uzyskiwanego z pnia drzewa oraz, że jest synonimem wyrażenia "sok z brzozy", które jest używane powszechnie na rynku. Podniosła, że słowo "OSKOŁA", nie ma zdolności odróżniającej, a tym samym nie może decydować o kolizji znaków.
Wnoszący sprzeciw wskazał, że słowo "OSKOŁA" obecnie dla przeciętnego konsumenta nie jest nośnikiem żadnych jednoznacznych treści. Podkreślił, że uprawniona skupiła się jedynie na wykazaniu różnic pomiędzy znakami. Ponadto, w jego ocenie, słowo "OSKOŁA" wiąże się z pochodzeniem komercyjnym oferowanego towaru, a nie z jego rodzajem. Wywiódł, że dla przeciętnego odbiorcy słowo "OSKOŁA" nie ma konkretnego znaczenia, a znaczenie na które wskazuje uprawniony ma jedynie charakter historyczny, nieistotny dla przeciętnego konsumenta, który słowo "OSKOŁA" postrzega jako określenie fantazyjne, identyfikujące towary wnoszącego sprzeciw w obrocie gospodarczym. Podniósł również, że określenie "OSKOŁA" nabyło wtórną zdolność odróżniającą. Na zakończenie wskazał, że uprawniona wiedziała o pozycji rynkowej wnoszącego sprzeciw (o czym świadczą wcześniejsze spory oraz kontakty biznesowe) oraz kierowała się swoim działaniem, aby uzyskać możliwość zaistnienia na rynku w oparciu o znane konsumentom oznaczenie "OSKOŁA", a tym samym uzyskanie bezpodstawnych korzyści.
Na rozprawach przeprowadzonych w dniach [...] sierpnia i [...] listopada 2015r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.
Organ rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że postępowanie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy OSKOŁA VITAL o numerze [...] zostało wszczęte na skutek sprzeciwu uznanego przez uprawnioną z prawa ochronnego na sporny znak za bezzasadny.
W rozpatrywanej sprawie wnoszący sprzeciw podniósł zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Organ przytaczając brzmienie przywołanych przepisów stwierdził, że sporny znak nie narusza prawa do firmy wnoszącego sprzeciw. Słowo "Oskoła" bowiem, jak wskazuje materiał dowodowy zgromadzony w aktach przedmiotowej sprawy, oznacza "sok z brzozy". Również w Praktycznym Słowniku Współczesnej Polszczyzny (wyd. Kurpisz, Poznań 2007) przytoczona została definicja słowa "oskoła" jako "słodkawy sok pitny, który wydziela się na wiosnę z pnia brzozy po nacięciu kory". W oparciu o powyższe organ stwierdził, że słowo "Oskoła" stanowiące firmę wnoszącego sprzeciw oraz jeden z elementów znaku spornego posiada konkretne znaczenie i dla konsumentów będzie jednoznacznie kojarzył się z sokiem z brzozy. Przy czym konsumentami soku z brzozy - oskoły są osoby dbające o zdrowe żywienie, zatem interesujące się zdrowymi produktami, mające w tym zakresie ponadprzeciętną wiedzę i czytające na ten temat, przez co słowo "oskoła" utrwali się w pamięci jako właśnie oznaczające sok z brzozy. Za takim rozumieniem przemawia również opinia językowa dotycząca użycia słowa "Oskoła we współczesnym języku polskim", przedłożoną przez wnoszącego sprzeciw. Słowo "oskoła" jest współcześnie (jak również w języku staropolskim było używane) stosowane dla określenia zdrowego, naturalnego soku z brzozy. W ocenie organu, nie jest to więc określenie fantazyjne, wymyślone przez wnoszącego sprzeciw i nie można uznać, aby jako jedyny miał prawo posługiwania się tym określeniem w swojej działalności gospodarczej i oznaczając nim swoje towary. Biorąc pod uwagę powyższe organ uznał, że uprawniony nie naruszył art. 131 ust. 1 pkt 1 p.w.p. dokonując zgłoszenia spornego znaku towarowego.
Organ uznał również za niezasadny zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak z naruszeniem art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Urząd Patentowy RP analizując pojęcie zgłoszenia w złej wierze wskazał, że w sprawie niniejszej wnoszący sprzeciw nie wykazał, aby w dacie zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego uprawniona działała w złej wierze. Dla postawienia zarzutu złej wiary nie wystarczy wykazanie, że zgłaszający wiedział lub przy zachowaniu należytej staranności mógł wiedzieć, iż oznaczenie nie ma zdolności ochronnej, pomimo to zgłosił znak. Tym samym zgłoszenie nawet identycznego lub podobnego oznaczenia do istniejącej firmy, w celu jego ochrony nie może stanowić o uznaniu złej wiary po stronie zgłaszającego. Jednocześnie zgłoszenie do ochrony wcześniej używanego w nazwie firmy oznaczenia, w świetle zarówno ustawy - Prawo własności przemysłowej, jak i orzecznictwa, nie stanowi jeszcze złej wiary, a wynika to m.in. z faktu, iż uzyskanie rejestracji na znak towarowy nie stanowi samoistnej podstawy zakazania innemu podmiotowi używania tego oznaczenia w nazwie firmy. Organ podkreślił, że wnoszący sprzeciw powinien wykazać, że okoliczności istniejące w dacie zgłoszenia znaku towarowego lub istniejące przed powyższą datą dowodzą że uprawniona działała w złej wierze. Urząd Patentowy RP powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych uznał, że dla przyjęcia złej wiary konieczne jest jej wykazanie, a nie domniemywanie. Do okoliczności, takich wskazał między innymi na chęć zablokowania zgłoszenia lub używania znaku przez osobę dysponującą tym znakiem, a zatem z zamiarem przejęcia pozycji danego znaku towarowego. Ponadto okolicznością taką może być zgłoszenie w celach spekulacyjnych, gdy wcześniej nie występuje używanie znaku przez inny podmiot, lecz zgłaszający liczy na potencjalne zainteresowanie znakiem. Organ wskazując również na orzecznictwo międzynarodowe wskazał, że pomimo, że nie istnieje zamknięty katalog okoliczności przemawiających za złą wiarą zgłaszającego znak towarowy, czyni się założenie, że okoliczności te powinny dowodzić złej wiary w sposób jednoznaczny i obiektywny.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, wnoszący sprzeciw nie wykazał nagannego zachowania uprawnionej w dniu zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP znaku towarowego Oskoła Vital o numerze [...], zatem nie było możliwe stwierdzenie, że uprawniona działała w złej wierze zgłaszając swój znak towarowy.
Wnoszący sprzeciw podniósł również, że sporne prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Organ odnosząc się do tego argumentu wskazał na brzmienie tego przepisu i podkreślił, że dla wypełnienia jego dyspozycji konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek:
1. identyczności lub podobieństwa towarów do oznaczania których znaki te są przeznaczone;
2. identyczności lub podobieństwa znaków towarowych;
3. ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tymi znakami.
Wnoszący sprzeciw podniósł, że sporny znak towarowy jest podobny do należących do niego znaków towarowych zawierających słowo "OSKOŁA" o numerach: [...], [...], [...], [...], [... oraz [...]. Analizując niniejsze argumenty organ wskazał, że nie dokonywał porównania znaku spornego do znaków [...] i [...], które są znakami z późniejszym pierwszeństwem od znaku Oskoła Vital [...]. Według Urzędu Patentowego RP oceny podobieństwa na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w pierwszej kolejności poddawane jest ocenie podobieństwo samych towarów. Organ wskazał w sposób szczegółowy dla jakich towarów i usług zostały przeznaczone poszczególne analizowane znaki towarowe. Na tej podstawie uznał, że znaki towarowe [...], [...], [...], [...], [...] w większości służą do oznaczania podobnych i identycznych towarów. Substancje dietetyczne do celów leczniczych, soki dla celów zdrowotnych; preparaty odżywcze i wzmacniające z udziałem substancji pochodzenia roślinnego z klasy 5, do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są identyczne z sokami i napojami dietetycznymi z brzozy do celów leczniczych, soków z brzozy do celów leczniczych, soków i napojów regeneracyjnych z brzozy do celów leczniczych, soków i napojów leczniczych z brzozy podnoszących odporność organizmu do celów leczniczych, do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Natomiast soki i ekstrakty z brzozy do celów zdrowotnych, do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są podobne do esencji brzozy do produkcji napojów, do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Preparaty te mają bowiem podobne przeznaczenie jakim jest produkcja soków. Koncentraty i odżywki wysokobiałkowe wzbogacone substancjami pochodzącymi z brzozy z klasy 29, do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są podobne do esencji brzozy do produkcji napojów oraz syropy z brzozy, do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione z uwagi na podobne przeznaczenie do produkcji soków. Natomiast napoje bezalkoholowe, soki i syropy z brzozy, ekstrakty brzozowe do sporządzania napojów z klasy 32, do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny są identyczne jak koktajle bezalkoholowe na bazie soku z brzozy, syropy z brzozy z klasy 32, do oznaczania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Jednocześnie oleje z ekstraktami roślinnymi do celów spożywczych do oznaczania których przeznaczony jest znak sporny nie są podobne ani komplementarne do towarów i usług do sygnowania których przeznaczone są znaki przeciwstawione. Stanowią one odrębny rodzaj towaru o innym przeznaczeniu. W tym miejscu organ wskazał, że kwestia podobieństwa towarów nie była w przedmiotowej sprawie sporna pomiędzy stronami postępowania.
Urząd Patentowy RP stwierdził, że oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Ocena podobieństwa oznaczeń dokonywana jest w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi.
Urząd Patentowy RP uznał, że wszystkie znaki towarowe oceniane jako całość składają się jedynie z jednego identycznego elementu słownego jakim jest słowo "OSKOŁA" znajdujące się zarówno w znaku spornym jak i w znakach przeciwstawionych. Organ stwierdził, że jest to jednak za mało, aby uznać, że znaki te są do siebie podobne w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Dokonując porównania znaków towarowych w warstwie wizualnej organ stwierdził, że znaki przeciwstawione [...] i [...] różnią się od siebie w znaczący sposób. Co prawda wszystkie te znaki zawierają słowo "OSKOŁA" jednak ze względu na oryginalną kompozycję zarówno znaków przeciwstawionych jak i znaku spornego różnią się one w znaczący sposób w warstwie graficznej. W ww. znakach przeciwstawionych elementami dominującymi są słowa NATURALNY SOK Z BRZOZY (w znaku [...]) i DARY LASU BRZOZA (w znaku [...]) ze względu na ich umiejscowienie w centralnym miejscu znaku i sporządzenie dużą i wyraźną czcionką. Napis OSKOŁA w porównywanych znakach jest umieszczony pod tymi słowami i został sporządzony mniejszą czcionką. Nie stanowi w percepcji odbiorców głównego elementu znaków towarowych i nie jest elementem dominującym z tych znakach. Przy czym słowa te zostały przedstawione na tle w postaci fotografii lasku brzozowego, co wpływa na wyjątkowość całej kompozycji znaków towarowych. W znaku spornym natomiast elementem dominującym jest słowo VITAL, które zostało sporządzone drukowaną, pogrubioną i większą czcionką niż słowo "oskoła". Taka kompozycja znaku spornego sprawia, że znak ten różni się w znaczący sposób od znaków [...] i [...] w warstwie wizualnej.
Porównując znak sporny do znaków [...] i [...] organ doszedł do przekonania, że znaki te również różnią się od siebie w warstwie wizualnej. Znaki przeciwstawione stanowią bowiem napis DARY PRZYRODY BRZOZA, poniżej którego znajduje się słowo OSKOŁA ([...]) oraz DARY NATURY BRZOZA, poniżej którego znajduje się słowo OSKOŁA ([...]), gdzie grafikę stanowi jedynie czerwony kolor słowa OSKOŁA i podkreślenie kroju liter. Natomiast znak sporny [...] składa się z umieszczonych obok siebie słów "oskoła VITAL" wpisanych w elipsę. Co prawda słowo OSKOŁA występujące zarówno w znaku spornym jak i przeciwstawionych [...] i [...] jest w nich widoczne dla odbiorców jednak to za mało, aby uznać, że znaki te są do siebie podobne w warstwie wizualnej. Porównywane znaki zostały sporządzone bowiem różnymi czcionkami a układ słów został inaczej wkomponowany determinując okoliczność odmienności tych znaków. Odbiorcy towarów oznaczanych tymi oznaczeniami zatem ich nie pomylą z uwagi na wskazane powyżej odmienne graficzne skomponowanie znaków. Znaki te, w ocenie organu, w warstwie wizualnej nie są podobne.
Dokonując porównania znaków spornego i przeciwstawionych w warstwie fonetycznej organ wskazał, że wszystkie te znaki składają się z tego samego słowa OSKOŁA. Jednakże nie jest to wystarczające aby uznać, że znak sporny i przeciwstawione są do siebie podobne w tej warstwie. Wszystkie bowiem znaki towarowe zawierają dodatkowe elementy słowne, które sprawiają, że oznaczenia te są odmienne w wymowie, zaś w znakach przeciwstawionych słowo OSKOŁA jest "najsłabszym", najmniej wyraźnie wymawianym elementem. W znaku [...] warstwa słowna składa się z 16 słów - "Okrągły rok pij brzozowy sok! NATURALNY SOK Z BRZOZY OSKOŁA Dla dzieci i dorosłych NIEKONSERWOWANY CHEMICZNIE", w znaku [...] warstwa słowna składa się z również z 16 słów - "Okrągły rok pij brzozowy sok! DARY LASU BRZOZA OSKOŁA Dla dzieci i dorosłych BEZ DODATKU CUKRU"; w znaku [...] warstwa słowna składa się z 4 słów "DARY PRZYRODY BRZOZA OSKOŁA"; w znaku [...] warstwa słowna również składa się 4 słów »DARY NATURY BRZOZA OSKOŁA". Natomiast znak sporny [...] składa się z 2 słów – "OSKOŁA VITAL". Powyższe wprost wykazuje na odmienną wymowę porównywanych znaków towarowych z uwagi na ich długość i ilość słów w nich występujących. Przy czym z uwagi na to, że znak sporny składa się jedynie z dwóch słów, w znaku tym wyraźnie wymawiane są oba słowa w tym również słowo OSKOŁA. W pozostałych znakach odbiorcy skupiają się na innych niż OSKOŁA słowach, a słowo OSKOŁA pozostaje jedynie dodatkiem. W związku z powyższym, organ uznał, że porównywane znaki towarowe nie są do siebie podobne w warstwie fonetycznej.
Biorąc pod uwagę warstwę znaczeniową, organ uznał, że znaki sporny i przeciwstawione różnią się od siebie. Znaki przeciwstawione składają się ze słów pochodzących z języka polskiego i będą dobrze rozumiane i znaczeniowo kojarzone przez polskich odbiorców. Warstwa słowna tych znaków jest w całości opisowa i sugeruje z jakim rodzajem produktu odbiorca ma do czynienia. Wszystkie znaki towarowe, tj. zarówno znak sporny jaki i przeciwstawione zawierają słowo OSKOŁA i dla odbiorców towarów oznaczanych znakami spornymi będzie tak rozumiane. Jest to zatem również słowo opisowe, wskazujące na rodzaj towaru opatrzonego znakiem towarowym. Ponadto znak sporny zawiera również słowo "vital", które pochodzi z języka angielskiego i oznacza: żywotny, witalny. Organ uznał, że słowa występujące w znaku spornym będą więc kojarzyć się odbiorcom z "witalnym sokiem z brzozy". W związku z powyższym, organ uznał, że porównywane znaki towarowe różnią się również w warstwie znaczeniowej.
Konkludując organ uznał, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym. Co prawda towary oznaczane porównywanymi znakami towarowymi można nabyć w tych samych miejscach, a mianowicie punktach sprzedaży zdrowej i ekologicznej żywności, jednakże biorąc pod uwagę specyfikę percepcji odbiorców towarów oznaczanych tymi znakami należy uznać, że nie istnieje ryzyko wprowadzenia ich w błąd. Odbiorcami towarów oznaczanymi porównywanymi znakami są osoby dbające o zdrowie, interesujące się zdrowym odżywianiem. Zdaniem organu, wszyscy odbiorcy towarów oznaczanych porównywanymi znakami wykazują zwiększony poziom uwagi, interesują się dbaniem o zdrowie, nazwami produktów, dużo czytają i rozmawiają na ten temat. Biorąc te zainteresowania pod uwagę oraz modę na zdrowe odżywianie i dostępność informacji na ten temat, odbiorcy odróżnią towary oznaczane znakiem spornym od towarów oznaczanych znakami przeciwstawionymi i nie pomylą się co do ich pochodzenia. Odbiorcy ci wiedzą też, że OSKOŁA stanowi synonim "soku z brzozy". Dlatego tez organ uznał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi ryzyko pomylenia przez odbiorców towarów oznaczanych porównywanymi znakami.
Organ odnosząc się do przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw do akt administracyjnych sprawy kserokopii wyroku Sądu Polubownego ds. Domen Internetowych przy Polskiej Izbie Informatyki i Telekomunikacji z dnia 15 kwietnia 2014r. wyjaśnił, że pozostaje on bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy, dotyczył on naruszenia domeny internetowej. Ponadto załączona umowa przeniesienia praw autorskich do znaków towarowych jest bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy, ponieważ dotyczy innych znaków towarowych niż sporny. Również oświadczenia kontrahentów wnoszącego sprzeciw dotyczące współpracy gospodarczej oraz faktury wnoszącego sprzeciw są irrelewantne w zakresie oceny niniejszej sprawy, wobec wykazania, że Oskoła to sok z brzozy, a nie nazwa fantazyjna mogąca należeć tylko do jednego przedsiębiorcy - wnoszącego sprzeciw.
Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 132 ust 2 pkt. 2 pwp, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną ocenę przesłanek ustawowych w kwestii praw osobistych i majątkowych, oraz podobieństwa do znaku towarowego, na który udzielono prawo ochronne,
2. naruszenie norm prawa procesowego - art. 7 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy, niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, art 77 § 1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez stronę skarżącą oraz art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła powyższe zarzuty.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wnosił o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu 16 września 2016 r. do Sądu zgłosiła się spółka M. sp. z o.o. Oświadczyła, że po wydaniu zaskarżonej decyzji nabyła przedsiębiorstwo skarżącego jako całość składników majątkowych i niemajątkowych w tym należących do niego praw ochronnych do znaków towarowych. Oświadczyła, iż jako następca prawny skarżącego wstępuje w jego miejsce do niniejszego postępowania jako strona skarżąca i podtrzymuje skargę. Na uzasadnienie powyższego stanowiska przedłożyła do protokołu wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz z dowodami na ich poparcie. Z kolei uprawniona wystąpiła przeciwko wstąpieniu M. sp. z o.o. do niniejszego postępowania zarówno w charakterze następcy prawnego skarżącego jak i uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia 16 września 2016 roku Sąd dopuścił zgłaszającą spółkę do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.
Po odroczeniu terminu rozprawy uprawniona uzupełniła swoje stanowisko w sprawie. W jej ocenie zarzuty skargi są bezpodstawne. Decyzja Urzędu Patentowego RP jest prawidłowa. Urząd Patentowy nie naruszył przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, a w szczególności nie naruszył ich w sposób wskazany w art. 145 § 1 pkt 1) p.p.s.a. Urząd Patentowy w szczególności zebrał i należycie ocenił w sprawie liczny materiał dowodowy, wystarczający do należytego rozpoznania sprawy. Uzasadniając swoje stanowisko uprawniona w pełni poparła argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji. Wniosła również o oddalenie, względnie pominięcie, wniosków dowodowych M. sp. z o.o. jako niedopuszczalnych w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a.
Uczestnik postępowania M. Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] września 2016 roku wniosła o uwzględnienie żądań skargi K. G. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2015 roku i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Według jej oceny w sprawie doszło do naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 1, 131 ust. 2 pkt 1, 132 ust. 2 pkt 2 pwp, a także art. 7, 77 § 1, 80 i 8 kpa.
Na poparcie podanej w piśmie argumentacji uczestnik postępowania M. Sp. z o.o. zgłosiła wnioski dowodowe.
W kolejnym piśmie z dnia [...] stycznia 2017 roku uczestnik postępowania O. Sp. Z o.o. podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosła o zmianę, względnie uchylenie postanowienia tutejszego Sądu z dnia [...] września 2016 roku o dopuszczeniu M. Sp. z o.o. do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania, a także o oddalenie, względnie pominięcie wniosków dowodowych M. Sp. z o.o. z [...] i [...] września 2016 roku jako niedopuszczalnych w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Z 2014 r. p. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta w myśl § 2 tegoż artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Poza tym podkreślić należy, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Z 2016 r. p. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw K. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą O. z siedzibą w [...] wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy OSKOŁA VITAL o numerze [...] na rzecz O. Sp. z o.o. z siedzibą we [...], uznając, że na datę tego udzielenia nie doszło do naruszenia art. 131 ust. 1 pkt 1, art. 131 ust. 2 pkt 1 i art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp.
Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skargi, że Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając powyższe zarzuty strona skarżąca wskazywała, że w wydanej decyzji Urząd Patentowy RP nie dokonał wyczerpującej oceny materiału dowodowego w zakresie oceny nabytej przez skarżącą do oznaczenia OSKOŁA wtórnej zdolności odróżniającej. Odpowiadając na ten zarzut Sąd zgadza się z poglądem uczestnika postępowania O. Sp. z o.o., że tzw. wtórna zdolność odróżniająca ma znaczenie przy rejestracji znaku, a nie ma znaczenia przy ocenie kolizji. W sprawie nie kwestionowano zdolności odróżniającej znaków skarżącego, przyjmując, że miały one tzw. pierwotną zdolność odróżniającą. Znaki te nie składały się bowiem z samego słowa "oskoła", a posiadały wiele innych elementów słownych i graficznych.
Sąd w całości zgodził się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP, że w sprawie nie doszło do naruszenia art 131 ust. 1 pkt 1 pwp. W myśl powyższego przepisu nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenia, których używanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. W przedmiotowej sprawie wnoszący sprzeciw podniósł, że sporny znak towarowy narusza jego prawo do firmy z uwagi na okoliczność, że zawiera słowo "oskoła", które stanowi jednocześnie nazwę działalności gospodarczej prowadzonej przez wnoszącego sprzeciw.
Słowo "oskoła", jak wynika z materiału dowodowego, zgromadzonego przez organ oznacza "sok z brzozy", dlatego też nie można uznać, aby skarżący jako jedyny miał prawo posługiwania się tym określeniem w swojej działalności gospodarczej i oznaczać nim swoje towary.
Sąd nie podzielił słuszności zarzutu skargi, iż w zaskarżonej decyzji organ dokonał niewłaściwej oceny podobieństwa znaków towarowych, w szczególności nie przyjął istniejącego podobieństwa w zakresie płaszczyzny fonetycznej, wyodrębniając ogólnoinformacyjną cechę pierwotnego oznaczenia. W zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP dokonał bowiem wnikliwego porównania towarów, do oznaczenia których zostały przeznaczone znaki wnoszącego sprzeciw i uprawnionego ze spornego znaku towarowego, jak również porównał oznaczenia w tych znakach. Porównanie oznaczeń nastąpiło we wszystkich trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Jeżeli chodzi o płaszczyznę fonetyczną to organ trafnie zauważył, że wszystkie znaki składają się z tego samego słowa "oskoła", jednakże okoliczność ta nie przesądza o ich podobieństwie w tej warstwie. Wszystkie znaki zawierają dodatkowe elementy słowne, stąd też wymowa porównywanych znaków jest odmienna z uwagi na ich długość i ilość słów w nich występujących.
Nietrafny jest również zarzut skargi, iż organ nie dokonał właściwej oceny przesłanki koniecznej dla zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp "modelu właściwego odbiorcy", przez którego należy rozumieć konsumenta należycie poinformowanego, uważnego i rozsądnego w dacie pierwszeństwa spornego oznaczenia. Urząd patentowy RP uznał bowiem, że chociaż towary oznaczane porównywanymi znakami towarowymi można nabyć w tych samych miejscach nie istnieje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakiem przeciwstawionym z uwagi na charakter odbiorców tych towarów. Sok z brzozy niewątpliwie należy do produktów ekologicznych i jest nabywany przez osoby dbające o zdrowie, interesujące się zdrowym odżywianiem. Osoby te kupując dany towar wykazują zwiększony poziom uwagi, stąd też z pewnością nie pomylą się co do ich pochodzenia.
W tym stanie rzeczy za chybiony Sąd uznał zarzut skargi naruszenia przez organ art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp w aspektach przedstawionych w skardze.
Ustosunkowując się do stanowiska uczestnika postępowania M. Sp. z o.o. Sąd stwierdza, że znaczenie słowa "Oskoła" organ ustalił nie tylko w oparciu o analizę strony internetowej.
Urząd Patentowy RP oparł się bowiem również na innych dowodach takich, jak słownik współczesnej polszczyzny, opinii językoznawcy sporządzonej na zlecenie skarżącego, a także na wypowiedziach samego K. G.
Ogólnoinformacyjny charakter słowa "oskoła" użytego w nazwie firmy skarżącego powoduje wykluczenie naruszenia jego praw osobistych poprzez użycie tego słowa przez innych uczestników rynku.
Sąd w całości zgadza się ze stanowiskiem organu, że w dacie zgłoszenia znaku Oskoła Vital o nr [...] nie zaistniała zła wiara po stronie zgłaszającego O. Sp. z o.o. Skarżący nie wykazał bowiem z gruntu nieuczciwego działania uczestnika postępowania.
Samo zgłoszenie znaku zawierającego to samo słowo co w znakach i firmie innego podmiotu nie przesądza o istnieniu złej wiary zgłaszającego, który konkurując z innymi firmami ma prawo wprowadzać na rynek swoje towary oznaczając je znakiem zawierającym oznaczenie ogólnoinformacyjne, które winno należeć do domeny publicznej.
Odnosząc się do argumentacji uczestnika postępowania M. Sp. z o.o. o podobieństwie znaków, które nabył od skarżącego i znaku uczestnika postępowania O. Sp. z o.o. Sąd stwierdza, że słowo "Oskoła" użyte we wszystkich tych znakach wskazuje na rodzaj produktu, a więc jego użycie dla takiego produktu nie może skutkować powstaniem kolizyjnego podobieństwa. Słów ogólnoinformacyjnych mimo, że stanowią element znaku towarowego nie bierze się pod uwagę dokonując oceny podobieństwa oznaczeń.
Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych uczestnika postępowania M. Sp. z o.o. albowiem ocenił legalność zaskarżonej decyzji na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu przed Urzędem Patentowym RP.
W postępowaniu sądowoadministracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów i to w sytuacji, gdy zachodzi konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją.
Postępowanie dowodowe przed sądem jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celem postępowania administracyjnego i powinno umożliwić Sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z 7 lutego 2001 r. V SA 671/00 Lex nr 50129, wyrok NSA z 1 marca 2001 r. V SA 2746/00, Lex nr 49988).
Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że wnioski dowodowe uczestnika postępowania należy oddalić, albowiem przede wszystkim w znacznym zakresie wnioski M. Sp. z o.o. dotyczą dowodów innych niż dowody z dokumentów, zmierzają do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, do czego Sąd nie jest uprawniony. Poza tym stan faktyczny w sprawie ustalony przez organ administracyjny jest kompletny i nie budzi wątpliwości.
W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło