VI SA/Wa 778/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-30

Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Sławomir Kozik, Grażyna Śliwińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne oznakowanie jogurtu naturalnego jako "bez dodatku cukrów" i "zawiera naturalnie występujące cukry", podczas gdy jogurt naturalny z definicji nie zawiera dodatku cukru, stanowi naruszenie wymagań jakości handlowej i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że błędne oznakowanie jogurtu naturalnego jako "bez dodatku cukrów" i "zawiera naturalnie występujące cukry" wprowadza konsumenta w błąd, sugerując, że inne jogurty naturalne zawierają dodatek cukru. Takie oświadczenia przypisują produktowi szczególne właściwości, których nie posiada, co stanowi nieprawidłowość świadczącą o niewłaściwej jakości handlowej. Kara pieniężna w wysokości 1000 zł została uznana za adekwatną do stopnia szkodliwości czynu i zakresu naruszenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, która nałożyła na spółkę O. karę pieniężną w wysokości 1000 zł. Kara została nałożona za wprowadzenie do obrotu jogurtu naturalnego z nieprawidłowym oznakowaniem dotyczącym zawartości cukru. Skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia kary, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących znakowania produktów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w C. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Przedmiotem skargi O. w C. (dalej też jako; "skarżąca", "strona") jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2016 r., nr [...], wymierzającą O. w C. karę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającego wymaganiom jakości handlowej o nazwie: Jogurt naturalny a' 370 g: wielkość partii produkcyjnej 1.065,6 kg, tj.: 2880 szt., wielkość partii magazynowej: 710,4 kg, tj. 1920 szt., nr partii produkcyjnej: 1, termin przydatności do spożycia: 9.09.2016, data produkcji: 5.08.2016, wartość partii brutto: 5.040,00 zł. Jako podstawę prawną wskazał: - art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - dalej jako "kpa", - art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1, art. 17 ust. 1 pkt 1 lit.a oraz 40a ust.5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1604 ze zm.) - dalej jako "ustawa o jakości handlowej"; - art. 7 ust. 1 lit.a oraz c, art. 7 ust.2, art. 25 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/200 (Dz. Urz. L 304/18 z 22.11.2011, str. 18-63, ze zm.), ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2016 t\, poz, 1604 ze zm.), - art. 5, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. UE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.). Jako podstawę faktyczną zostały podane następujące ustalenia: [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] wymierzył O. w C. karę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego nieodpowiadającego wymaganiom jakości handlowej o nazwie: Jogurt naturalny a' 370 g: wielkość partii produkcyjnej 1.065,6 kg, tj. 2880 szt., wielkość partii magazynowej: 710,4 kg, tj. 1920 szt., nr partii produkcyjnej: 1, termin przydatności do spożycia: 9.09.2016, data produkcji: 5.08.2016, wartość partii brutto: 5.040,00 zł. W odwołaniu od w/w decyzji strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości. Zarzuciła, że organ I instancji w wydanej decyzji: - wybiórczo zastosował przepisy prawa bez uwzględnienia intencji wprowadzanych przepisów prawa i ich korelacji z innymi przepisami (nie uwzględnienie zapisów Preambuły do rozporządzenia 1169/2011 r., w szczególności pkt 38), - bezzasadnie zarzucił stronie naruszenie art. 25 ust. 2 rozporządzenia 1169/2011 r. Ponadto strona podnosiła, że organ I instancji nie poczynił prawidłowych ustaleń stanu faktycznego istotnego dla wydania zaskarżonej decyzji i nie wziął pod uwagę faktu, że na rynku występują jogurty, których oznakowanie w spornym zakresie jest tożsame z oznakowaniem wskazanym przez stronę w zakwestionowanej partii jogurtów. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych nie uznał argumentów strony za słuszne i decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r, znak: [...], utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] września 2016 r., znak: [...]. Powołując się na podstawę prawną orzekania uznał, że znajduje ona zastosowanie do stanu faktycznego ustalonego w wyniku kontroli jaką w dniach od [...] sierpnia 2016 roku przeprowadzili inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] w O. w C., ul. [...], w zakresie jakości handlowej przetworów mlecznych za okres od dnia 9.08.2016 r. do 12.08.2016 r. Sporządzili protokół kontroli [...] z dnia [...].08.2016 r.). W toku czynności kontrolnych, w celu oceny prawidłowości oznakowania, pobrano z magazynu wyrobów gotowych urzędowe próbki z partii produktu o nazwie: Jogurt naturalny a' 370 g: wielkość partii produkcyjnej 1.065,6 kg, tj. 2880 szt., wielkość partii magazynowej: 710,4 kg, tj. 1920 szt., nr partii produkcyjnej: 1, termin przydatności do spożycia: 9.09.2016, data produkcji: 5.08.2016, wartość partii brutto: 5.040,00 zł. W wyniku przeprowadzonej kontroli oznakowania przedmiotowej partii wyrobu stwierdzono: umieszczenie na etykiecie produktu zapisu: "bez dodatku cukrów" oraz zapis: "zawiera naturalnie występujące cukry", co narusza art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011, brak wskazania terminu przydatności do spożycia środka spożywczego po otwarciu opakowania, co jest niezgodne z art. 25 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011. Stwierdzone nieprawidłowości w oznakowaniu kontrolowanego wyrobu spowodowało wszczęcie postępowania, a następnie uznanie przedmiotowej partii za artykuł rolno-spożywczy niespełniający wymogów jakości handlowej i wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzji z [...] września 2016 r. Organ odwoławczy stwierdził, że jogurt naturalny jest napojem wyprodukowanym z mleka znormalizowanego, zagęszczonego przez dodatek odtłuszczonego mleka w proszku lub odparowanie części wody, poddanego procesowi pasteryzacji, a następnie ukwaszonego zakwasem czystych kultur bakterii z grupy Streptococcus thermophilus, Lactobacillus bulgaricus oraz Lactobacillus bifidus. W przypadku, gdy do jogurtu naturalnego zostały zastosowane dodatki smakowe m.in., takie jak owoce, kawa, kakao, czy cukier producent ma obowiązek wskazać w oznakowaniu obecność dodanego składnika. Podkreślił, że nazwa "Jogurt naturalny" jest kojarzony przez konsumenta z produktem, który powstał w naturalny sposób, do którego nic nie dodano oprócz substancji koniecznych do wytworzenia produktu końcowego. Tożsame stanowisko zajął Komitet doradczy ds. żywności wskazując w pkt 40 wytycznych Kryteria stosowania terminów "Świeży", "Czysty", "Naturalny" itp. w znakowaniu żywności, że termin "naturalny" jest od wielu lat umieszczany na opakowaniach niektórych produktów mleczarskich w celu zasygnalizowania, że są one wytwarzane z mleka, z wykorzystaniem jedynie koniecznych kultur bakterii fermentacji mlekowej i są wolne od innych składników i dodatków. Powołując się na art. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (WE) NR 1924/2006 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L 304 str. 18 z 30 grudnia 2006 r., z późn. zm.) wskazał, że "oświadczenie" oznacza każdy komunikat lub przedstawienie które, zgodnie z przepisami wspólnotowymi lub krajowymi, nie są obowiązkowe, łącznie z przedstawieniem obrazowym, graficznym lub symbolicznym w jakiejkolwiek formie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że żywność ma szczególne właściwości. Zgodnie z Załącznikiem do ww. rozporządzenia, wskazującym oświadczenia żywieniowe i warunki ich stosowania - oświadczenie, że do środka spożywczego nie zostały dodane cukry "BEZ DODATKU CUKRÓW" oraz każde oświadczenie, które może mieć taki sam sens dla konsumenta, może być stosowane tylko wówczas, gdy produkt nie zawiera żadnych dodanych cukrów prostych, dwucukrów ani żadnych innych środków spożywczych zastosowanych ze względu na ich właściwości słodzące. Jeżeli cukry występują naturalnie w środku spożywczym, na etykiecie powinna się również znaleźć następująca informacja: "ZAWIERA NATURALNIE WYSTĘPUJĄCE CUKRY". Wywiódł, że nieuprawnione jest zastosowanie w etykietowaniu jogurtu naturalnego oświadczenia "bez dodatku cukrów", skoro zgodnie z technologią produkcji jogurtu naturalnego, produkt ten nie zawiera dodatków poza składnikami niezbędnymi do jego wytworzenia. Tym samym ocenił, że wskazanie w oznakowaniu jogurtu naturalnego określeń "bez dodatku cukrów" oraz zapis: "zawiera naturalnie występujące cukry" wprowadza konsumenta w błąd poprzez sugerowanie, że dostępne na rynku jogurty naturalne wyprodukowane przez innych producentów zawierają w składzie dodatek cukru. Nie uznał zarzutu strony wskazującego, że na rynku występują jogurty innych producentów o tożsamym oznakowaniu, tj. z zamieszczonym oświadczeniem żywieniowym "bez dodatku cukrów" oraz zapis: "zawiera naturalnie występujące cukry", ponieważ organ wydając decyzję może odnieść się jedynie do kontrolowanej partii produktu, będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Natomiast obecność na rynku wyrobów innych producentów o niewłaściwym oznakowaniu nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Błędne oznakowanie podobnych wyrobów wprowadzone do obrotu przez innych producentów nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie i nie czyni zasadnym zarzutu, że organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny sprawy poprzez nie uwzględnienie w jej rozstrzygnięciu obecności na rynku jogurtów naturalnych innych producentów oznakowanych w sposób tożsamy. Zdaniem organu odwoławczego, zastosowane w oznakowaniu określenie "bez dodatku cukrów" oraz zapisu: "zawiera naturalnie występujące cukry" wyróżnia dany artykuł spośród innych podobnych artykułów o tożsamych właściwościach przypisując mu szczególne właściwości, których w rzeczywistości nie posiada. Jest to nieprawidłowość świadcząca o niewłaściwej jakości handlowej kontrolowanej partii artykułu rolno-spożywczego, gdyż zamieszczone w oznakowaniu oświadczenie "bez dodatku cukrów" oraz zapis: "zawiera naturalnie występujące cukry" została wskazana przez stronę niezgodnie w wymogami art. 8 ust. 1, a także z art. 16 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002. Normy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno-spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta poprzez etykietowanie, reklamę i prezentację żywności łub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawowym celem prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia i życia ludzi, jest ochrona interesów konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością (art. 5 ust. 1 w/w rozporządzenia).Wprowadzanie nabywcy w błąd, bez względu na to, czy jest on konsumentem finalnym, czy też przedsiębiorcą zawodowo trudniącym się przetwórstwem i handlem żywnością, stanowi nieuczciwą praktykę. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast stanowiska organu I instancji wskazującego, że brak wskazania w oznakowaniu przedmiotowej partii jogurtu naturalnego terminu przydatności do spożycia środka spożywczego po otwarciu opakowania, jest niezgodne z art. 25 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011. Ustawodawca w ww. przepisie wskazał, że informację o warunkach przechowywania lub terminie przydatności do spożycia należy wskazać w stosownych przypadkach. Jednakże warunki lub/i czas przechowywania po otwarciu produktu powinny zostać określone w szczególności dla produktów, w których po otwarciu następują zmiany mikrobiologiczne oraz inne mające wpływ na ich jakość (np. autooksydacja tłuszczów pod wpływem tlenu), które mogą mieć negatywny wpływ na konsumenta. Z tego względu GIJHAR-S zgodził się z zarzutem strony, że organ I instancji w zaskarżonej decyzji nie uzasadnił zaistnienia dyspozycji przedmiotowego przepisu, tj. wskazania stosownych przypadków. Ustawodawca nie narzucił na producentów żywności bezwzględnego obowiązku wskazywania w ich oznakowaniu warunków lub terminu przechowywania po otwarciu produktu, jak też nie wskazał kategorii żywności, której ten obowiązek dotyczy. Zaznaczył przy tym, że jogurty naturalne w większości są pakowane w opakowania jednostkowe o pojemnościach stanowiących jednorazową porcję przeznaczoną do spożycia bezpośrednio po otwarciu. Skoro rekomendowana przez dietetyków dzienna racja pokarmowa mleka i przetworów mlecznych w diecie to 600 g mleka i 60 g sera białego ("Podstawy dietetyki" pod redakcją J. B., Wydawnictwo SGGW), to uznał, że jogurt naturalny w opakowaniu jednostkowym o pojemności 370 g może stanowić pojedynczą porcję żywności do jednorazowego spożycia. Tym samym nie jest wymagane wskazywanie w jego oznakowaniu informacji o warunkach przechowywania lub dacie przydatności do spożycia po otwarciu produktu. Wobec powyższego nie podzielił stanowiska organu I instancji dotyczącego braku wskazania w oznakowaniu informacji o warunkach przechowywania lub dacie przydatności do spożycia po otwarciu produktu. Niemniej jednak ocenił, że przedmiotowa partia jogurtu naturalnego nie spełnia wymogów, jakości handlowej w związku z wskazaniem przez stronę w oznakowaniu oświadczenia żywieniowego niezgodnego w wymogami prawa. Stosownie do art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, biorąc pod uwagę nieprawidłowość stwierdzoną w toku działań kontrolnych przeprowadzonych u strony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, świadczącą o niewłaściwej jakości handlowej przedmiotowej partii wyrobu, jej wartość oraz wielkość obrotów podmiotu uzyskaną przez stronę za 2015 organ II instancji uznał, że wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna w wysokości 1000,00 zł, jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, pozostając jednocześnie w jej możliwościach finansowych. GIHAR-S dokonując szczegółowej analizy materiału dowodowego w sprawie nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wg niego, stopień uchybień organu I instancji nie stanowi wystarczającej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż prawidłowo została wymierzona kara pieniężna za wprowadzenie do obrotu artykułu niespełniającego wymagań jakości handlowej. Wadliwe uzasadnienie rozstrzygnięcia organu I instancji, które co do wysokości jest prawidłowe, nie wywołuje skutku jego uchylenia przez organ odwoławczy. Dopuszczalne było, jego zdaniem, utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, pomimo wadliwości jego uzasadnienia, które zostało usunięte przez organ odwoławczy. W skardze złożonej do tut. Sądu, skarżąca zaskarżyła decyzje w całości i wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1/ naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię tj. przyjęcie, że oznakowanie artykułu roi. spożywczego przez skarżącą (w zakresie informacji o cukrach) jest niezgodne z przepisami prawa , dotyczącymi znakowania produktów 2/ brak formalny - nie wskazania oparcia decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 z 20.12.2006, na które następnie organ powołuje się tylko w uzasadnieniu (bez merytorycznej konkluzji), a którego zapisy w załączniku "Oświadczenia żywieniowe i warunki ich stosowania" są istotą rozstrzygnięcia sporu w przedmiotowej sprawie, a w przypadku nie podzielenia przez Sąd argumentacji Skarżącej o zmianę decyzji w zakresie wysokości kary pieniężnej, poprzez jej obniżenie i zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego , w tym kosztów zastępstwa procesowego i uiszczonych na rzecz Organu kosztów 121zł. na podstawie art. 39 ustawy o jakości handlowej artykułów spożywczych , a także zwrotu kary pieniężnej 1000zł., w przypadku braku uwzględnienia poniższego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "p.p.s.a."). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa. Mając na uwadze fakt, że zarzutem procesowym skargi jest nie wskazanie w sentencji decyzji rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 z 20.12.2006, które następnie organ powołuje w uzasadnieniu (bez merytorycznej konkluzji), to należy stwierdzić, że nawet jeśli norma ta jest istotą rozstrzygnięcia sporu w przedmiotowej sprawie, to powyższa wada nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Ocena wyników kontroli została bowiem dokonana w oparciu i w sumsumpcji z obowiązującym prawem. Należy przypomnieć, że organ odwoławczy odstąpił od jednego z zarzutów stanowiących składnik decyzji organu I instancji, co do braku wskazania w oznakowaniu przedmiotowej partii jogurtu naturalnego terminu przydatności do spożycia środka spożywczego po otwarciu opakowania, powołując się na okoliczność przewidzianą w art. 25 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011 co do tego, że informację o warunkach przechowywania lub terminie przydatności do spożycia należy wskazać w stosownych przypadkach. Zgodził się ze skarżącą, że ustawodawca nie narzucił na producentów żywności bezwzględnego obowiązku wskazywania w ich oznakowaniu warunków lub terminu przechowywania po otwarciu produktu, jak też nie wskazał kategorii żywności, której ten obowiązek dotyczy – w sytuacji, gdy jogurty naturalne w większości są pakowane w opakowania jednostkowe o pojemnościach stanowiących jednorazową porcję przeznaczoną do spożycia bezpośrednio po otwarciu. Okoliczność ta nie wpłynęła jednak na wymiar kary ustalonej w wysokości 1000 zł. Nie jest zatem kwestionowane, że kontrola prawidłowości oznakowania, pobranych z magazynu wyrobów gotowych urzędowych próbek z partii produktu o nazwie: Jogurt naturalny a' 370 g: wielkość partii produkcyjnej 1.065,6 kg, tj. 2880 szt., wielkość partii magazynowej: 710,4 kg, tj. 1920 szt., nr partii produkcyjnej: 1, termin przydatności do spożycia: 9.09.2016, data produkcji: 5.08.2016, wartość partii brutto: 5.040,00 zł wykazała naruszenie w postaci umieszczenia na etykiecie produktu zapisu: "bez dodatku cukrów" oraz zapis: "zawiera naturalnie występujące cukry", co narusza art. 7 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1169/2011. Nie zostały zakwestionowane ustalenia organu odwoławczego, że jogurt naturalny jest napojem wyprodukowanym z mleka znormalizowanego, zagęszczonego przez dodatek odtłuszczonego mleka w proszku lub odparowanie części wody, poddanego procesowi pasteryzacji, dalej ukwaszonego zakwasem czystych kultur bakterii z grupy Streptococcus thermophilus, Lactobacillus bulgaricus oraz Lactobacillus bifidus. Natomiast zakwestionowane zostały ustalenia w istocie dotyczące oceny informacji dotyczących nie stosowania środków smakowych, tj. cukru. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zinterpretował ustalony w tym wypadku stan faktyczny i dokonał logicznej subsumpcji pod zastosowana normę prawa materialnego. W przypadku bowiem, gdy do jogurtu naturalnego zostały zastosowane dodatki smakowe m.in., takie jak owoce, kawa, kakao, czy cukier producent ma obowiązek wskazać w oznakowaniu obecność dodanego składnika. Oznacza to, że prawidłowa jest ocena, że już sama nazwa "Jogurt naturalny" jest odczytywana i kojarzona przez konsumentów z jogurtem powstałym w naturalny sposób i bez dodatków innych oprócz tych, które są konieczne do wytworzenia produktu końcowego. Tymczasem wskazanie w oznakowaniu jogurtu naturalnego dodatkowych informacji,: "bez dodatku cukrów" oraz "zawiera naturalnie występujące cukry" wprowadzają konsumenta w błąd. Sąd podziela w tym przypadku argumentację organu, że tego typu dodatkowe oświadczenia sugerują konsumentowi, że inne, czyli wyprodukowane przez konkurencję i dostępne na rynku "jogurty naturalne" zawierają w składzie dodatek cukru. Zapobieganie podobnym nadużyciom reguluje art. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (WE) NR 1924/2006 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L 304 str. 18 z 30 grudnia 2006 r., z późn. zm.) Reguluje on "oświadczenie" jako każdy komunikat lub przedstawienie które, zgodnie z przepisami wspólnotowymi lub krajowymi, nie są obowiązkowe, łącznie z przedstawieniem obrazowym, graficznym lub symbolicznym w jakiejkolwiek formie, które stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że żywność ma szczególne właściwości. Oznacza to, że każdy nieobowiązkowy komunikat podlega ocenie w całokształcie okoliczności stanu faktycznego analizowanej sprawy. Dlatego trafna jest ocena zastosowanego "oświadczenia" na kontrolowanym produkcie skarżącego, bowiem zgodnie z Załącznikiem do ww. rozporządzenia, wskazującym oświadczenia żywieniowe i warunki ich stosowania – to analizowane sporne oświadczenie skarżącego, że do środka spożywczego nie zostały dodane cukry: "BEZ DODATKU CUKRÓW". W ocenie Sądu, ma rację organ, że takie oświadczenie, mające sens dla konsumenta, może być stosowane tylko wówczas, gdy produkt nie zawiera żadnych dodanych cukrów prostych, dwucukrów ani żadnych innych środków spożywczych zastosowanych ze względu na ich właściwości słodzące. Jeżeli cukry występują naturalnie w środku spożywczym, to na etykiecie powinna się znaleźć informacja: "ZAWIERA NATURALNIE WYSTĘPUJĄCE CUKRY". W analizowanej sprawie, oznacza to nieuprawnione zastosowanie w etykietowaniu "jogurtu naturalnego" oświadczenia "bez dodatku cukrów", skoro zgodnie z technologią produkcji jogurtu naturalnego, produkt ten nie zawiera dodatków poza składnikami niezbędnymi do jego wytworzenia. W konsekwencji zastosowania w oznakowaniu określenia "bez dodatku cukrów" oraz zapisu: "zawiera naturalnie występujące cukry" należy przyznać rację organowi, że tego typu oświadczenia wyróżniają dany artykuł spośród innych, podobnych im "jogurtów naturalnych", a zatem artykułów o tożsamych właściwościach, przypisując produktowi skarżącego szczególne właściwości, których w istocie nie posiada. W ocenie Sądu, jest to nieprawidłowość świadcząca o niewłaściwej jakości handlowej kontrolowanej partii artykułu rolno-spożywczego, gdyż zamieszczone w oznakowaniu oświadczenie "bez dodatku cukrów" oraz zapis: "zawiera naturalnie występujące cukry" w istocie podważa zaufanie do nazwy "jogurt naturalny" skłaniając do porównywania etykiet i czytania dodatkowych informacji potwierdzających fakt, że jest to produkt bez dodatku w postaci cukru. Zakaz tego typu działania przewiduje cytowany przez organ – także w sentencji zaskarżonej decyzji - art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, który stanowi, że, prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom; fałszowaniu żywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Organ trafnie powołał się także na tożsame stanowisko zajęte przez Komitet doradczy ds. żywności wskazując w pkt 40 wytycznych Kryteria stosowania terminów "Świeży", "Czysty", "Naturalny" itp. w znakowaniu żywności, że termin "naturalny" jest od wielu lat umieszczany na opakowaniach niektórych produktów mleczarskich w celu zasygnalizowania, że są one wytwarzane z mleka, z wykorzystaniem jedynie koniecznych kultur bakterii fermentacji mlekowej i są wolne od innych składników i dodatków. Nie mają istotnego wpływu na wynik tej sprawy kwestie, czy na rynku występują jogurty innych producentów o tożsamym oznakowaniu, bowiem jest rolą organu by sytuacjom wprowadzania konsumenta w błąd – w innych sprawach – zapobiegać właśnie w oparciu o te dwie cytowane normy prawa materialnego: art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (WE) NR 1924/2006 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności (Dz. Urz. UE L 304 str. 18 z 30 grudnia 2006 r., z późn. zm.). Cytowane normy prawa żywnościowego jednoznacznie sprzeciwiają się jakimkolwiek praktykom, w tym dotyczącym znakowania artykułów rolno-spożywczych, które mogą wprowadzić w błąd konsumenta. Cel i zasada takiego działania wynika wprost z art. 16 jak i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, który przewiduje, że bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności łub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Podmioty działające na rynku spożywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej żywności lub pasz z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności oraz kontrolowania przestrzegania tych wymogów. W ocenie Sądu, interpretacje tych obowiązków nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, zarówno w zakresie wykładni językowej, systemowej jak i celowościowej. Ochrona konsumenta jest bowiem dobrem nadrzędnym prawa żywnościowego. Przyświeca temu także zasada uwzględniająca uczciwe praktyki w handlu żywnością zapewniająca pewność i bezpieczeństwo obrotu i równe traktowanie. Jeżeli inni producenci posuwają się do łamania tych zasad, niewątpliwie organy ustawowo uprawnione do kontroli jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych zajmą się takimi przypadkami, o ile zostaną potwierdzone. Nie jest jednak możliwe na gruncie niniejszej sprawy odniesienie oczekiwanego skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji, poprzez usprawiedliwianie własnego działania obciążaniem innych producentów. Nie budzi wątpliwości Sądu zastosowany w niniejszej sprawie wobec skarżącego art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, Przewiduje on dla tego, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub, która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Organ odwoławczy dostatecznie uzasadnił, dlaczego ocenił opisywane wyżej naruszenie jako wyczerpujące karę nałożoną przez organ I instancji, mimo zdjęcia ze skarżącego odpowiedzialności za drugie z naruszeń. Z poczynioną oceną Sąd się zgadza, bowiem wysokość nałożonej kary i tak pozostaje w granicach minimalnych. Skoro ustawowe minimum to 500 zł, to 1000 zł także należy określić jako kwotę w granicach tego minimum. Organ odwoławczy słusznie położył nacisk na rodzaj uchybienia stwierdzony w toku działań kontrolnych przeprowadzonych u strony przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Naruszenie w zakresie wprowadzenia konsumenta w błąd świadczy bowiem o niewłaściwej jakości handlowej kontrolowanej partii wyrobu o wartości 5.040,00 zł przy wielkości obrotów podmiotu uzyskaną przez stronę za 2015 r., tj. 123.082.743,00 zł. Sąd podziela zatem stanowisko organu II instancji, że wymierzona przez organ I instancji kara pieniężna w wysokości 1000,00 zł, jest adekwatna do stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia, pozostając jednocześnie w jej możliwościach finansowych. Także wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło